Question

Difficulty: HardSevr Antlaşması

Kanun-i Esasi'nin 1909 yılındaki anayasa değişiklikleriyle yeniden düzenlenen maddesine göre; Osmanlı Devleti adına akdedilecek barış antlaşmalarının geçerli olabilmesi için Meclis-i Mebusan tarafından onaylanması anayasal bir zorunluluk haline getirilmiştir. İtilaf Devletleri'nin hazırladığı taslağı kabul ettirmek isteyen Osmanlı yönetimi, meclisin kapalı olması nedeniyle Saltanat Şûrası adıyla olağanüstü bir kurul toplamış ve Sevr Antlaşması'nın imzalanmasına karar vermiştir.

Bu gelişmeler doğrultusunda, Osmanlı anayasa hukuku açısından Sevr Antlaşması ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

  1. A
    Saltanat Şûrası'nın meclis adına karar alma yetkisine dayanarak antlaşmayı onaylamasıyla hukuki eksiklik giderilmiştir.
  2. B
    Teşkilat-ı Esasiye Kanunu'nun milli egemenlik ilkesine aykırı düştüğü için ilan edildiği andan itibaren geçersiz sayılmıştır.
  3. Anayasal onay mekanizması işletilemediğinden hukuki yürürlük gücünden yoksun kalmıştır.Answer
  4. D
    Mondros Mütarekesi'nin getirdiği ağır askeri kısıtlamaları hafifleterek Osmanlı ordusuna yeni savunma hakları tanıdığı için kabul edilmiştir.
  5. E
    Mebusan Meclisinde çoğunluğu elinde bulunduran hükümet yanlısı milletvekillerinin gizli oturumuyla onaylanarak uluslararası alanda meşruiyet kazanmıştır.

Answer

Anayasal onay mekanizması işletilemediğinden hukuki yürürlük gücünden yoksun kalmıştır.
Sevr Antlaşması'nın imzalandığı dönemde yürürlükte olan Osmanlı anayasası (Kanun-i Esasi), 1909 değişiklikleriyle barış antlaşmalarının geçerliliğini Meclis-i Mebusanın onayına bağlamıştır. İstanbul'un işgali sonrasında meclis kapatıldığı için bu onay alınamamış, padişahın danışma organı olarak topladığı Saltanat Şûrası da anayasal olarak meclisin yerini tutamadığı için antlaşma hukuken yürürlüğe girememiştir.

Step-by-Step Solution

1
Kanun-i Esasi'nin 1909 yılındaki anayasa değişikliklerinin barış antlaşmaları üzerindeki şartını analiz etmek.
Barış antlaşmalarının hukuki geçerlilik kazanabilmesi için Meclis-i Mebusanın onayından geçmesi anayasal bir zorunluluktur.
Antlaşmanın anayasal geçerlilik şartlarını doğru tespit etmek.
2
Sevr Antlaşması'nın hazırlandığı ve imzalandığı dönemdeki parlamento durumunu değerlendirmek.
Meclis-i Mebusan dağıtıldığı için antlaşmayı onaylayacak bir yasama organı fiilen mevcut değildir.
Anayasal sürecin fiilen işletilip işletilemediğini belirlemek.
3
Padişah tarafından toplanan Saltanat Şûrası'nın hukuki yapısını incelemek.
Saltanat Şûrası anayasal bir yasama organı değil, sadece danışma niteliğinde olağanüstü bir kuruldur ve meclisin yerine geçemez.
Yürütmenin tek taraflı onay çabasının hukuki geçerliliğe etkisini saptamak.
4
Elde edilen verileri birleştirerek antlaşmanın hukuki statüsüne dair nihai sonuca ulaşmak.
Anayasanın zorunlu kıldığı meclis onayı gerçekleşmediği için antlaşma yürürlük gücü kazanamamış, hukuken geçersiz kalmıştır.
Soru kökündeki anayasal analizi doğru yargıyla sonuçlandırmak.

Key Concept

Sevr Antlaşması'nın Osmanlı anayasal düzeni (Kanun-i Esasi) çerçevesinde hukuki geçersizliği
Rate this question