Question

Difficulty: MediumTBMM'nin Açılması ve İsyanlar

Büyük Millet Meclisinin (BMM) açılmasından bir gün sonra, 24 Nisan 1920'de Mustafa Kemal Paşa tarafından meclise sunulan ve oy birliğiyle kabul edilen önergede yer alan; *'Geçici kaydıyla bir hükümet reisi tanımak veya padişah vekili (kaymakamı) atamak doğru değildir.'* maddesi meclisin çalışma esaslarını belirlemede büyük öneme sahiptir.

Bu kararla meclisin;
I. Kararlarında bağımsız hareket etmesini sağlama,
II. Milli iradenin ve meclisin sürekliliğini vurgulama,
III. Osmanlı saltanatının hukuki varlığını derhal sona erdirme

amaçlarından hangilerini gözettiği savunulabilir?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    Yalnız II
  3. I ve IIAnswer
  4. D
    II ve III
  5. E
    I, II ve III

Answer

I ve II amaçlarının gözetildiği savunulabilir.
Önergede yer alan 'geçici bir hükümet başkanı tanımamak' ifadesi meclisin kalıcı ve sürekli olduğunu, 'padişah vekili atamayı reddetmek' ise padişahın ya da İstanbul'un kararlara müdahale etmesini engelleyerek meclisin bağımsız hareket etmesini amaçlamaktadır. Dolayısıyla birinci ve ikinci öncüller doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Mustafa Kemal Paşa'nın 24 Nisan 1920 tarihli önergesindeki 'Geçici kaydıyla bir hükümet reisi tanımak veya padişah vekili atamak doğru değildir' maddesini analiz edin.
Bu kararın, meclisin dışarıdan yönlendirilmesini engelleyecek nitelikte olduğu ve kalıcı bir yönetim iradesi beyan ettiği saptanır.
Önerge maddesinin siyasi ve idari sonuçlarını doğru yorumlamak gerekir.
2
Birinci öncüldeki 'bağımsız hareket etme' ve ikinci öncüldeki 'süreklilik' ifadelerini önerge maddesi ile ilişkilendirin.
Padişah vekilinin reddedilmesi bağımsızlığı; geçici ibaresinin dışlanması ise sürekliliği temsil eder.
Önergenin bağımsızlık ve milli egemenliğin kalıcılığı hedefleriyle örtüşen maddelerini belirlemek amaçlanır.
3
Üçüncü öncüldeki saltanatın derhal kaldırılması hedefinin 1920 yılındaki meclis politikası ile uyuşup uyuşmadığını denetleyin.
Saltanatın kaldırılmasının 1922'de gerçekleştiği ve 1920'de birlik beraberliği bozmamak adına saltanata derhal son verilmesinin amaçlanmadığı anlaşılır.
Tarihsel kronolojiyi ve meclisin ilk dönemdeki taktiksel uzlaşmacı tutumunu dikkate alarak yanlış seçeneği elemek gerekir.

Key Concept

24 Nisan Önergesi (1 Sayılı Önerge) kararlarının meclisin bağımsızlığı, sürekliliği ve milli egemenlik ilkesiyle ilişkisi
Rate this question