Question

Difficulty: MediumEdebi Sanatlar (Söz Sanatları)

Aşağıdaki sol sütunda verilen dizeleri, sağ sütunda yer alan ve bu dizelerde öne çıkan edebî sanatlarla eşleştiriniz.

  • Gökyüzünde Îsâ ile
    Tûr dağında Mûsâ ile
    Elindeki âsâ ile
    Çağırayım Mevlâm seni
    Telmih
  • Ateşten kızaran bir gül arar da
    Gezer bağdan bağa çoban çeşmesi
    Teşhis
  • Ağlarım hâtıra geldikçe gülüştüklerimiz
    Geçtiğimiz yollar, dinlediğimiz şarkılar
    Tezat
  • Sana dar gelmeyecek makberi kimler kazsın?
    'Gömelim gel seni tarihe' desem, sığmazsın.
    İstifham

Answer

Sol sütundaki dizeler ile sağ sütundaki edebî sanatların doğru eşleştirmesi şu şekildedir: 1. Telmih, 2. Teşhis, 3. Tezat, 4. İstifham.
Dizelerdeki anahtar kavramlar çözümlendiğinde; dinî şahsiyetlerin hatırlatılmasıyla telmih, çoban çeşmesine insani özellik verilmesiyle teşhis, zıt anlamlı kelimelerin kullanılmasıyla tezat ve soru sorma yoluyla istifham sanatları sırasıyla eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
İlk dizede yer alan kavramları inceleme
"Îsâ", "Mûsâ" ve "âsâ" kelimeleri dinî ve tarihî olaylara/kişilere işaret etmektedir. Bu durum, edebiyatta bilinen bir olayı veya kişiyi hatırlatma sanatı olan telmih ile eşleşir.
Şiirde tarihî veya dinî şahsiyetlerin hatırlatılması telmih sanatının temel göstergesidir.
2
İkinci dizede yer alan kavramları inceleme
"Çoban çeşmesi"nin bir gül araması ve bağdan bağa gezmesi gibi insani davranışlar sergilediği görülmektedir. Bu durum teşhis (kişileştirme) sanatı ile eşleşir.
İnsan dışındaki varlıklara insani nitelikler kazandırılması teşhis sanatıdır.
3
Üçüncü dizede yer alan kavramları inceleme
"Ağlarım" ve "gülüştüklerimiz" sözcükleri anlamca birbirine zıt iki durumu ifade eder. Bu durum tezat sanatı ile eşleşir.
Birbirine karşıt kavramların bir arada kullanılması tezat sanatıdır.
4
Dördüncü dizede yer alan kavramları inceleme
"Makberi kimler kazsın?" ifadesiyle şair soru sorma yoluyla anlatımı güçlendirmiştir. Bu durum istifham sanatı ile eşleşir.
Sözü daha etkili kılmak amacıyla soru sorma tekniğine başvurulması istifham sanatıdır.

Key Concept

Edebî Sanatlar (Söz Sanatları)
Rate this question