Question

Difficulty: MediumTanım ve Tanım Koşulları

Bir yazarın kaleme aldığı popüler bilim kitabında yer alan bazı kavram tanımları şu şekildedir:

I. Bilim: Bilimsel yöntemlerle elde edilen sistemli bilgiler bütünüdür.
II. Öfke: İnsanın sakin ve huzurlu olmadığı anlarda hissettiği duygusal durumdur.
III. Gözlük: Görme bozukluklarını gidermek amacıyla sadece camdan üretilen bir araçtır.

Klasik mantık kuralları dikkate alındığında, bu tanımlarda sırasıyla hangi tanım koşullarının ihlal edildiği söylenebilir?

  1. A
    Tanımın açık ve net olması - Tanımın olumlu olması - Tanımın dairesel olmaması
  2. B
    Tanımın câmi ve mânî olması - Tanımın açık ve net olması - Tanımın dairesel olmaması
  3. Tanımın dairesel olmaması - Tanımın olumlu olması - Tanımın câmi ve mânî olmasıAnswer
  4. D
    Tanımın dairesel olmaması - Tanımın câmi ve mânî olması - Tanımın açık ve net olması
  5. E
    Tanımın açık ve net olması - Tanımın dairesel olmaması - Tanımın olumlu olması

Answer

Tanımın dairesel olmaması - Tanımın olumlu olması - Tanımın câmi ve mânî olması
Öncüllerde verilen tanımlar klasik mantığın tanım koşulları açısından incelendiğinde; birinci tanımda 'bilimsel' ifadesinin geçmesi dairesellik yasağını, ikinci tanımda 'olmadığı' ifadesinin geçmesi olumlu olması kuralını, üçüncü tanımda 'sadece camdan üretilen' ifadesinin bulunması ise tanımın câmi ve mânî olması kuralını ihlal etmektedir. Dolayısıyla sırasıyla 'Tanımın dairesel olmaması', 'Tanımın olumlu olması' ve 'Tanımın câmi ve mânî olması' koşullarının ihlal edildiği söylenebilir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci öncülde yer alan 'Bilim: Bilimsel yöntemlerle...' tanımı incelenir.
Tanımlanan kavramın kendisinin ('bilim') tanım içinde başka bir biçimde ('bilimsel') geçerek dairesellik (kısır döngü) oluşturduğu tespit edilir.
Klasik mantık kurallarına göre bir tanım dairesel olmamalı, yani tanımlanan kavram tanımın içinde yer almamalıdır.
2
İkinci öncülde yer alan 'Öfke: İnsanın sakin ve huzurlu olmadığı...' tanımı incelenir.
Tanımda 'olmadığı' ifadesi kullanılarak kavramın ne olduğunun değil ne olmadığının açıklandığı belirlenir.
Tanımın olumlu olması gerekir; zorunlu olmadıkça olumsuz terimlerle tanım yapılmamalıdır.
3
Üçüncü öncülde yer alan 'Gözlük: Görme bozukluklarını gidermek amacıyla sadece camdan üretilen...' tanımı incelenir.
Gözlüğün sadece camdan üretildiği belirtilerek plastik mercekli gözlüklerin dışarıda bırakıldığı ve güneş gözlüğü gibi diğer gözlüklerin sınırlandırılamadığı saptanır.
Tanım, tanımlananın tüm bireylerini içine almalı (câmi) ve dışındakileri dışarıda bırakmalıdır (mânî).

Key Concept

Klasik Mantıkta Tanım Koşulları
Rate this question