Question

Difficulty: Very hardDeizm

18. yüzyıl Aydınlanma Dönemi'nde yaygınlaşan bir düşünceye göre; evren, rasyonel kurallarla işleyen mükemmel bir makine gibidir. Bu makineyi tasarlayıp ilk hareketi veren aşkın bir Yaratıcı vardır; ancak bu Yaratıcı, yarattığı sisteme sonradan müdahale etmez, doğa yasalarının akışını değiştirmez ve insanlara din veya peygamber göndermez. İnsan, yaratıcının varlığını ve ahlaki doğruları yalnızca aklını kullanarak bulabilir.

Bu parçada temel iddiaları özetlenen teolojik-felsefi akımı benimseyen bir kimsenin;

I. Allah'ın her an yaratma halinde ve evreni sevk ve idare etme konumunda olması (Kayyûmiyet),
II. İnsanlığın ilahi hitaba ve rehberliğe olan ihtiyacının elçiler vasıtasıyla karşılanması (Nübüvvet),
III. Evrenin sonradan yaratılmış ve yok olmaya mahkum geçici bir yapıda olması (Hudûs),

inanç esaslarından hangilerini doğrudan reddetmesi beklenir?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    Yalnız II
  3. I ve IIAnswer
  4. D
    II ve III
  5. E
    I, II ve III

Answer

I ve II
Deizm, Tanrı'nın evreni tasarlayıp yarattıktan sonra onun işleyişine müdahale etmediğini savunur. Bu durum, Allah'ın evreni sürekli ayakta tuttuğunu ve her an yaratma/yönetme halinde olduğunu ifade eden Kayyûmiyet sıfatını (I) doğrudan dışlar. Ayrıca deizm, vahyi ve elçileri reddettiği için Nübüvvet kurumunu (II) da kabul etmez. Dolayısıyla bu akımı benimseyen birinin I ve II numaralı esasları reddetmesi beklenir. Hudûs ise evrenin sonradan yaratılmış olması anlamına gelir ve deizm yaratılışı kabul ettiğinden bu kavramı reddetmez.

Step-by-Step Solution

1
Parçada verilen teolojik-felsefi görüşün hangi akıma ait olduğunu belirlemek.
Evreni kendi yasalarıyla işleyen bir makineye benzeten, bir yaratıcıyı kabul etmekle birlikte vahyi, peygamberleri ve Tanrı'nın evrene müdahalesini reddeden bu akım deizmdir.
Soru öncülündeki düşüncenin sınırlarını ve ismini doğru tespit etmek, seçenekleri doğru analiz etmenin ilk adımıdır.
2
Deizmin ilkelerini İslam inanç esaslarıyla karşılaştırmak.
Deizm ilahi müdahaleyi reddettiği için Allah'ın evreni sürekli yönetmesini ifade eden 'Kayyûmiyet' sıfatını (I) ve peygamberlik müessesesini (II) reddeder. Ancak evrenin yaratıcısı olduğunu savunduğu için evrenin yaratılmışlığı (III - hudûs) fikrini reddetmez.
Öncüllerde yer alan dini kavramların deizm açısından kabul edilip edilmediğini rasyonel olarak değerlendirmek gerekir.
3
Analiz doğrultusunda doğru seçeneğe karar vermek.
Deist birinin doğrudan reddetmesi beklenen esaslar I ve II numaralı öncüllerdir.
Soru kökünün bizden istediği 'reddedilmesi beklenenler' kriterine uygun öncülleri nihai cevaba dönüştürmek.

Key Concept

Deizm akımının vahiy, nübüvvet ve ilahi müdahaleyi reddeden yapısı ile İslam akaidindeki yansımaları
Estimated Time:2m 30s
Rate this question

Topics