İslam'ın erken dönemlerinde yaşanan siyasi gelişmeler ve fikrî tartışmalar neticesinde inanç konularını farklı açılardan yorumlayan çeşitli itikadi ekoller şekillenmiştir.
Buna göre, sol sütunda yer alan mezhebi kabuller ile sağ sütundaki siyasi-itikadi mezhepleri doğru şekilde eşleştiriniz.
- Büyük günah işleyen kimsenin dinden çıktığını (kâfir olduğunu) ve amelin imanın ayrılmaz bir parçası olduğunu savunan katı siyasi-itikadi ekol.Haricilik
- Allah'ın adaleti gereği insanın eylemlerinde tamamen özgür olduğunu, fiillerini kendisinin yarattığını ve büyük günah işleyenin iman ile küfür arasında bir yerde olduğunu iddia eden ekol.Mu'tezile
- Aklın tek başına Allah'ın varlığını bulabileceğini fakat iyi ve kötünün ancak vahiy yoluyla bilinebileceğini, fiillerde ise insanın iradesinin yanında Allah'ın yaratması ve kesb teorisini savunan ekol.Eş'arilik
- İnsanın aklıyla Allah'ın varlığına ulaşmasının zorunlu olduğunu, iyi ve kötünün akılla kavranabileceğini ancak dini emir ve yasaklardan sorumlu olmanın vahiy şartına bağlı olduğunu savunan ekol.Maturidilik
Answer
Sol sütundaki büyük günah sahibinin tekfir edilmesi görüşü Haricilik ile; insanın kendi fiillerini yaratması ve büyük günah işleyenin durumunun iman ile küfür arasında olması görüşü Mu'tezile ile; iyi ve kötünün yalnızca vahiyle belirlenmesi ve kesb teorisi Eş'arilik ile; aklın Allah'ı bulabileceği ancak dini yükümlülük için vahyin şart olduğu görüşü ise Maturidilik ile eşleşmektedir.
Büyük günah işleyenleri kâfir sayan görüş Haricilik; kulun kendi fiillerini yarattığını savunan görüş Mu'tezile; hüsün ve kubhun (iyi ve kötünün) sadece vahiyle bilinebileceğini savunan ekol Eş'arilik; aklın Allah'ı bulabileceğini fakat dinî sorumluluğun vahye bağlı olduğunu savunan ekol ise Maturidilik'tir. Bu doğrultuda yapılan eşleştirme tamamen doğrudur.
Step-by-Step Solution
Key Concept
İslam düşüncesindeki itikadi ve siyasi yorumların (Haricilik, Mu'tezile, Eş'arilik ve Maturidilik) temel iddiaları ve aralarındaki görüş ayrılıkları.