Question

Difficulty: HardSosyolojinin Tanımı, Konusu ve Özellikleri

Bir araştırmacı, göç dalgalarının kentlerdeki suç oranlarına etkisini incelerken şu ifadeleri kullanmıştır: "Hızlı nüfus artışı ve kültürel uyumsuzluk, kentlerin geleneksel ahlak yapısını bozmaktadır. Bu ahlaki erozyonun önüne geçebilmek için yerel yönetimlerin kültürel entegrasyonu zorunlu kılan katı yasal tedbirler alması ve toplumsal disiplini yeniden tesis etmesi şarttır." Bir başka araştırmacı ise aynı olguyu ele alırken, göçle gelen nüfusun yoğunlaştığı bölgelerdeki sosyo-ekonomik göstergeleri analiz etmiş, işsizlik oranları ile suç türleri arasındaki istatistiksel ilişkiyi saptamış ve bulgularını raporlaştırmıştır.

Buna göre, ilk araştırmacının yaklaşımının sosyolojik bir nitelik taşımamasının, ikinci araştırmacının çalışmasının ise sosyolojik bir araştırma olarak kabul edilmesinin temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Sosyolojinin toplumsal yapıyı bir bütün olarak rasyonel ve spekülatif temelde açıklamaya çalışması, oysa ilk araştırmacının olgusal gerçeklik yerine yalnızca kendi zihinsel doğrularını temele almasıdır.
  2. B
    Sosyolojinin önermelerinin doğruluğunu mantıksal tutarlılıkla ölçmesi, ilk araştırmacının ise toplumsal gerçeklik ile düşünceleri arasındaki uygunluğu test etmeden yargıya varmasıdır.
  3. Sosyolojinin olanı olduğu gibi inceleyen betimleyici ve olgusal bir bilim olması, buna karşın ilk araştırmacının olması gerekeni dayatan normatif ve öznel bir tutum sergilemesidir.Answer
  4. D
    Sosyolojinin bireylerin toplumsal statülerini belirleyen nesnel koşullara odaklanması, ilk araştırmacının ise sadece bireylerin toplumsal rollerinden kaynaklanan ahlaki sorumluluklarını ele almasıdır.
  5. E
    Sosyolojinin toplumsal yasaları doğa bilimlerinde olduğu gibi mutlak determinist bir nedensellikle açıklaması, ilk araştırmacının ise toplumsal değişimi insan iradesinin ötesindeki kaderci bir anlayışla yorumlamasıdır.

Answer

Sosyolojinin olanı olduğu gibi inceleyen betimleyici ve olgusal bir bilim olması, buna karşın ilk araştırmacının 'olması gerekeni' dayatan normatif ve öznel bir tutum sergilemesidir.
Sosyolojinin en temel ayırt edici özelliği olgusal (ampirik) olması ve toplumsal gerçekliği değer yargılarından uzak durarak, 'olanı olduğu gibi' incelemesidir. Sosyoloji, ahlak felsefesi veya siyaset felsefesi gibi 'nasıl bir toplum olmalı?' ya da 'nasıl davranılmalı?' sorularına yanıt arayan normatif (kural koyucu) bir disiplin değildir. İkinci araştırmacının veriye dayalı ve nesnel durumu ortaya koyan çalışması sosyolojinin bu bilimsel niteliğiyle örtüşürken, ilk araştırmacının ahlaki yargılarla çözüm önerileri ve zorunluluklar sunan öznel yaklaşımı normatif karakterde olduğu için sosyolojik olamaz. Dolayısıyla sosyolojinin olanı betimlemesiyle ilk araştırmacının olması gerekeni dayatması arasındaki bu fark temel gerekçeyi oluşturur.

Step-by-Step Solution

1
İlk araştırmacının metindeki ifadelerini bilimsel ölçütler açısından analiz etmek.
İlk araştırmacının 'ahlak yapısını bozmaktadır', 'önüne geçebilmek için yerel yönetimlerin katı tedbirler alması şarttır' gibi ifadelerle değer yargılarında bulunduğu ve topluma bir reçete sunduğu (normatif/kural koyucu bir yaklaşım sergilediği) görülür.
Sosyolojinin temel özelliklerinden biri normatif olmaması ve değer yargılarından kaçınmasıdır. İlk araştırmacı bu ilkeyi ihlal etmiştir.
2
İkinci araştırmacının metindeki yaklaşımını incelemek.
İkinci araştırmacının istatistiksel veriler topladığı, durum tespiti yaptığı ve olgular arasındaki ilişkileri nesnel olarak raporladığı saptanır.
Sosyoloji ampirik (olgusal) ve betimleyici bir bilimdir; olanı olduğu gibi ortaya koymayı amaçlar. İkinci çalışma bu ölçütlerle uyuşmaktadır.
3
Elde edilen analiz sonuçlarını seçeneklerle karşılaştırarak doğru seçeneği belirlemek.
Sosyolojinin olgusal ve betimleyici bir bilim olup 'olanı' incelediğini, ilk araştırmacının ise 'olması gerekeni' ahlaki/öznel yargılarla dayattığını (normatiflik) belirten seçeneğin doğru olduğu tespit edilir.
Sosyolojinin tanımı, konusu ve temel özellikleri (olgusallık, değer dışılık, normatif olmama) ile doğrudan örtüşen açıklama budur.

Key Concept

Sosyolojinin olgusal, betimleyici ve normatif olmayan (değer yargısı barındırmayan) bir bilim dalı olması.
Rate this question