Genden Proteine

Hücredeki genetik bilgi akışını ifade eden santral dogma süreçleri ile bu süreçlerde görev alan yapısal organizasyonlara ait tanımlar aşağıda karışık olarak verilmiştir. Kavramları en uygun açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Bir ökaryotik hücrede sentezlenen ve işlev gören RNA molekülleri ($mRNA$, $tRNA$, $rRNA$) ile ilgili;

I. $mRNA$ molekülleri, sentezlenecek proteinin amino asit dizisine dair genetik bilgiyi $DNA$'dan ribozoma taşır ve aynı proteinin sentezi için hücrede tekrar tekrar kullanılabilir.
II. $tRNA$ molekülleri, tek bir polinükleotit zincirinden oluşmasına rağmen bazı bölgelerinde baz eşleşmesi yaparak zayıf hidrojen bağları içerir.
III. $mRNA$ üzerinde bulunabilecek $64$ çeşit kodonun tamamına karşılık gelen özgül birer $tRNA$ antikodonu sitoplazmada her zaman hazır bulunur.
IV. $rRNA$ molekülleri, çekirdekçikte sentezlendikten sonra proteinlerle birleşerek ribozomun yapısal ve işlevsel birimlerini oluşturur.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Protein sentezi sürecinde görev alan farklı nükleik asit dizileri ile bu dizilerin işlevsel özellikleri ve birbirleriyle olan ilişkileri aşağıda verilmiştir. Sol sütunda yer alan nükleotit dizilerini, sağ sütundaki uygun açıklamalarla eşleştiriniz.

Hücrelerde gerçekleşen genetik bilgi akışı sürecinde; DNA üzerindeki genetik kodlar, mRNA üzerindeki kodonlar ve tRNA üzerindeki antikodonlar arasında belirli bir uyum ve ilişki bulunmaktadır.

Buna göre; genetik şifre, kodon ve antikodon özellikleri ile ilgili,

I. Bir canlıdaki 64 çeşit kodonun tamamı, ribozomda kendine uygun bir antikodonla eşleşerek polipeptit zincirine amino asit eklenmesini sağlar.
II. Genetik kodun dejenerasyonu (bir amino asidin birden fazla kodonla şifrelenebilmesi) sayesinde, DNA üzerindeki bazı nokta mutasyonları sentezlenen proteinin yapısını etkilemeyebilir.
III. DNA'nın kalıp ipliğindeki bir genetik kodun nükleotit dizilimi ile bu koda uygun antikodona sahip tRNA'nın nükleotit dizilimi (Timin ve Urasil farkı hariç) aynıdır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Genetik bilginin protein yapısındaki amino asit dizisine aktarılması sürecinde görev alan temel birimler ile bu birimlerin işlevsel/sayısal özelliklerini aşağıda verilen listeden uygun şekilde eşleştiriniz.

Bir hücrede, belirli bir amino asidi ($X$ amino asidi) taşıyan bir tRNA molekülünün antikodon bölgesinde meydana gelen bir mutasyon sonucunda, bu tRNA molekülü artık mRNA üzerindeki farklı bir kodonla eşleşmeye başlamıştır. Bu mutasyona rağmen, hücrede sentezlenen ilgili proteinin amino asit diziliminin değişmediği ve fonksiyonunu normal bir şekilde sürdürdüğü tespit edilmiştir.

Buna göre;

I. Bazı amino asit çeşitlerinin birden fazla kodon tarafından şifrelenebilmesi, mutasyonun fenotipik etkisini engellemiştir.
II. Mutasyona uğrayan tRNA molekülü, ilgili aminoaçil tRNA sentetaz enzimi tarafından yine $X$ amino asidi ile yüklenmiştir.
III. Genetik kodun evrensel olması, antikodon değişimine rağmen aynı amino asidin zincire eklenmesini garanti altına almıştır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Ökaryotik bir hücrede gerçekleşen transkripsiyon (yazılım) mekanizmasıyla ilgili;

I. RNA polimeraz enzimi, ilgili gen bölgesindeki DNA çift sarmalını açarak zayıf hidrojen bağlarının kopmasını sağlar.
II. RNA polimeraz, DNA polimerazdan farklı olarak, yeni bir nükleotit zincirini başlatabilmek için serbest bir $3' \text{—} OH$ ucuna (primere) ihtiyaç duymaz.
III. RNA sentezi, DNA'nın kalıp ipliği üzerinden $5' \rightarrow 3'$ yönünde ilerleyen bir okuma ile gerçekleştirilir.
IV. Sentezlenen RNA molekülü, ilgili genin kalıp olmayan (kodlayan) ipliği ile —Timin yerine Urasil gelmesi hariç— aynı nükleotit dizilimine sahiptir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Ökaryot bir hücrede gerçekleşen transkripsiyon (yazılım) sürecine ait bazı olaylar aşağıda verilmiştir. Bu olayların transkripsiyon mekanizmasındaki gerçekleşme sırası aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Ökaryotik bir hücrede protein sentezi sırasında gerçekleşen translasyon (okuma) mekanizması ve ribozomun işleyişi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Ökaryotik bir hücrede gerçekleşen translasyon (protein sentezi) mekanizmasına ait bazı temel olaylar ve bu olayların gerçekleşme prensipleri aşağıda verilmiştir. Buna göre, sol sütundaki translasyon basamaklarını sağ sütundaki uygun açıklamalarla eşleştiriniz.

Ökaryotik bir hücrede gerçekleşen translasyon (okuma) süreci; mRNA, tRNA molekülleri ve ribozom organelinin koordineli çalışmasıyla yürütülür. Polipeptit sentezinin başlangıcından bitişine kadar geçen süreçte ribozomun işleyişiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Ökaryotik bir hücrede gerçekleşen translasyon (okuma) sürecine ait bazı basamaklar aşağıda verilmiştir. Bu olayların gerçekleşme sırasını mantıksal ve kronolojik olarak düzenleyiniz.

Ökaryotik bir hücrede gerçekleşen translasyon (okuma) süreci ve ribozomun bu süreçteki işleyişi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Protein sentezinde görev alan RNA çeşitlerinin yapısal ve işlevsel özellikleri ile ilgili aşağıdaki tabloda verilen RNA çeşitlerini, karşılarında bulunan doğru açıklamalarla eşleştiriniz.

Aşağıdaki şemada, sağlıklı bir hücrede gerçekleşen santral dogma olayları ($X, Y, Z$) ve bu olaylardan $Z$'nin daha verimli gerçekleşmesini sağlayan polizom (poliribozom) yapıs�� gösterilmiştir.

Buna göre, şemada gösterilen olaylarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?