Beşeri Sistemler

Göçün ortaya çıkmasında etkili olan nedenler; itici faktörler (göç veren yerdeki olumsuzluklar) ve çekici faktörler (göç alan yerdeki cazip olanaklar) olarak ikiye ayrılır. Ayrıca bu nedenler kökenlerine göre fiziki (doğal), ekonomik, sosyal ve siyasi olarak sınıflandırılır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi göçün ortaya çıkmasında etkili olan doğal kökenli itici faktörlerden biridir?

Aşağıda verilen ekonomik durumlar ile bu durumları doğrudan etkileyen temel faktörleri eşleştiriniz.

Türkiye'de köy altı yerleşmelerinin bir kısmı tarımsal faaliyetlerin ön planda olduğu kalıcı (sürekli) yerleşmelerden oluşurken, bir kısmı da hayvancılık ve balıkçılık gibi faaliyetlerin yürütüldüğü geçici yerleşmelerden oluşur. Aşağıda verilen köy altı yerleşme tiplerini, Türkiye coğrafyasındaki yaygınlık alanları ve fonksiyonel özellikleri ile doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Ekonomik faaliyetlerin temelini oluşturan üretim; mal ve hizmetlerin sağlanması sürecidir. Bu süreci doğrudan etkileyen doğal (fiziki) ve beşeri faktörler bulunmaktadır. Örneğin, tarımsal veya sanayi üretimi gerçekleştiren bir tesisin kuruluş yeri ile çalışma düzeninde bu fakt��rlerin etkisi belirgindir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi üretim faaliyetlerini doğrudan etkileyen beşeri faktörlerden biridir?

Aşağıda sol tarafta yer alan doğal kaynak gruplarını, sağ tarafta verilen oluşum ve yenilenebilirlik açıklamalarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Türkiye'de yer altı kaynaklarının ekonomik bir değer olarak işletilmesi ve ekonomi politikalarında kullanımı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Türkiye'deki yerleşmelerin tarihsel gelişim süreçleri, fonksiyonel yapıları ve dokusal özellikleri göz önüne alındığında, sol tarafta verilen açıklamaları sağ taraftaki en uygun kavram veya etmenlerle eşleştiriniz.

Aşağıda verilen ülkeleri, günümüzde uyguladıkları nüfus politikalarının temel amaçlarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Aşağıdaki göç durumlarını, karşılarında verilen göç türleri ile doğru şekilde eşleştiriniz.

Günümüzde bazı ülkeler, aşırı hızlı nüfus artışının kalkınma hızını yavaşlatması ve sosyoekonomik sorunlara yol açması nedeniyle nüfus artış hızını azaltmaya yönelik politikalar uygulamaktadır.

Buna göre, aşağıdaki ülkelerden hangisi günümüzde nüfus artış hızını azaltıcı yönde bir nüfus politikası uygulamaktadır?

Cumhuriyet'in kuruluşundan günümüze kadar Türkiye'de uygulanan nüfus politikalarıyla ilgili verilen bu dönemleri, geçmişten günümüze doğru kronolojik olarak nasıl sıralarsınız?

Aşağıda verilen göç nedenlerini (itici/çekici faktörler), bu nedenlerin doğrudan ortaya çıkardığı göç türleri ve mekansal/toplumsal sonuçları ile doğru şekilde eşleştiriniz.

Göçler; nedenleri (doğal, ekonomik, sosyal, siyasi) ve yarattığı mekansal/toplumsal sonuçlar bakımından farklılık gösteren nüfus hareketleridir.

Aşağıda verilen göç olaylarını veya durumlarını (Sol Sütun), bu göçlerin ortaya çıkış nedenleri ve mekansal-toplumsal etkilerini içeren açıklamalarla (Sağ Sütun) doğru şekilde eşleştiriniz.

Bir şehrin küresel etkiye sahip olmasında nüfus miktarı tek başına belirleyici değildir. Şehrin sahip olduğu fonksiyonel özellikler (dini, siyasi, finans vb.) etki alanının sınırlarını belirler. Nüfusu az olan bazı şehirler, sahip oldukları küresel fonksiyonlar nedeniyle dünya genelinde etki yaratabilirler.

Buna göre, aşağıdaki şehirlerden hangisi nüfusunun az olmasına rağmen sahip olduğu fonksiyonel özellik nedeniyle küresel bir etki alanına sahiptir?

Orta Amerika ülkelerinde üretilen muz ve ananas gibi tropikal meyvelerin, okyanus aşırı yollarla Avrupa ve Asya pazarlarına bozulmadan taşınabilmesi ve yıl boyunca geniş kitleler tarafından tüketilebilmesi, üretim-dağıtım-tüketim zincirindeki gelişmelerle doğrudan ilişkilidir.

Bu faaliyetlerin gerçekleştirilmesinde etkili olan aşağıdaki durumlardan hangisi, dağıtımı etkileyen beşeri faktörlere örnek olarak gösterilebilir?

Aşağıdaki şehirleri, küresel veya bölgesel etki kazanmalarında belirleyici olan baskın fonksiyonel özellikleriyle eşleştiriniz.

Günümüzde ulaşım teknolojilerindeki gelişmeler ve küreselleşme; ��retim, dağıtım ve tüketim faaliyetleri arasındaki mekânsal bağları güçlendirmiş ve doğal faktörlerin sınırlandırıcı etkisini azaltmıştır. Ancak bu durum, doğal çevre faktörlerinin ekonomik faaliyetler üzerindeki belirleyici veya sınırlayıcı etkisinin tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmez.

Buna göre, aşağıda verilen beşerî ve ekonomik durumlardan hangisi, üretim veya dağıtım süreçlerinde doğal çevre faktörlerinin sınırlayıcı ya da belirleyici etkisinin devam ettiğine örnek olarak gösterilemez?

Sivas-Divriği'deki demir ocaklarından çıkarılan demir cevherinin işlenip otomobil olarak İstanbul'daki bir tüketiciye ulaşma sürecindeki aşamalar aşağıda karışık olarak verilmiştir.

Buna göre, bu ekonomik faaliyetlerin ham maddeden tüketiciye doğru (üretim, dağıtım ve tüketim sırasına göre) doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

Türkiye'de tarımsal üretim; uygulanan yöntemler, iklim özellikleri ve sulama imkânları gibi doğal ve beşeri faktörlere bağlı olarak bölgeler arasında farklılık gösterir. Aşağıdaki tabloda, iki farklı tarım alanında (I. ve II. tarım alanları) uygulanan tarım yöntemleri ve bu yöntemlerin bazı özellikleri karşılaştırılmıştır:

Bu bilgilere göre, söz konusu tarım alanlarındaki üretim, dağıtım ve tüketim faaliyetleriyle ilgili aşa��ıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

Hazar Havzası'nda üretilen ham petrolün, Türkiye üzerinden ulusal ve uluslararası pazarlara ulaştırılması sürecinde gerçekleşen beşeri ve doğal faktörlere bağlı aşamalar aşağıda karışık olarak verilmiştir.

Bu aşamaların coğrafi açıdan hammadde kaynağından başlayarak nihai tüketiciye kadar uzanan süreç sırasına göre doğru dizilişini belirleyiniz.