Beşeri Sistemler

Ekonomik faaliyetlerin temelini oluşturan üretim, dağıtım ve tüketim süreçleri çeşitli doğal ve beşeri faktörlerin kontrolünde gerçekleşir. Bu faktörler, ekonomik faaliyetlerin coğrafi dağılışın�� ve gelişimini doğrudan etkiler.

Buna göre, sol sütundaki örnek durumlar ile sağ sütundaki bu durumları etkileyen temel coğrafi faktörleri doğru şekilde eşleştiriniz.

Aşağıda verilen doğal kaynakları (sol sütun), tarihsel süreçteki ekonomik önemleri ve kullanım alanlarıyla (sağ sütun) doğru şekilde eşleştiriniz.

Ekonomik faaliyetlerin coğrafi dağılışında doğal çevre şartlarının sınırlandırıcı etkisi, gelişen teknoloji ve beşeri yatırımlarla büyük ölçüde hafifletilmektedir.

Buna göre, aşağıda verilen beşeri ve ekonomik gelişmelerden hangisi doğrudan dağıtım sürecinde karşılaşılan coğrafi engelleri ortadan kaldırmaya yönelik bir uygulamadır?

Doğal kaynaklar ile ekonomik gelişmişlik ilişkisi incelendiğinde, ülkelerin sahip olduğu kaynak potansiyeli ile bu kaynakları işleme kapasiteleri (sermaye, teknoloji ve iş gücü) kalkınma düzeylerini belirleyen en temel unsurlardır. Aşağıdaki tabloda dört farklı ülkenin doğal kaynak potansiyelleri ve sermaye/teknoloji düzeyleri gösterilmiştir:

Buna göre, tablodaki veriler dikkate alındığında ülkeler hakkında aşağıda yapılan değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

Doğal kaynaklar, yenilenebilirlik durumlarına ve ekonomik faaliyetlerdeki kullanım amaçlarına göre farklı sınıflara ayrılır. Aşağıda sol sütunda yer alan doğal kaynaklar ile sağ sütunda yer alan ekonomik sınıflandırma ve kullanım özelliklerine dair açıklamaları doğru şekilde eşleştiriniz.

Pamuk bitkisinin tarlada ham madde olarak yetiştirilmesinden nihai hazır giyim ürünü olarak tüketilmesine kadar geçen süreçte üretim, dağıtım ve tüketim aşamaları birbirini izler.

Buna göre, aşağıda verilen aşamaları üretimden tüketime doğru sıralayınız.

Nüfus politikaları; ülkelerin demografik yapıları, ekonomik hedefleri ve sosyal ihtiyaçları doğrultusunda şekillenmektedir. Aşağıda, farklı nüfus politikaları uygulayan ülkelere ait açıklamalar ile bu açıklamaların ait olduğu ülkeler verilmiştir.

Buna göre, sol sütundaki demografik açıklama ve politikalar ile sağ sütundaki ülkeleri doğru şekilde eşleştiriniz.

Doğal kaynaklar; oluşum süreleri, yenilenebilirlik durumları ve ekonomik faaliyetlerdeki kullanım biçimlerine göre sınıflandırılmaktadır.

Aşağıdaki tabloda bazı doğal kaynaklar, yenilenebilirlik durumları ve ekonomik kullanım özellikleriyle eşleştirilmiştir:

Tabloda numaralandırılmış doğal kaynaklardan hangisine ait özellikler yanlış verilmiştir?

Sanayi Devrimi'nden günümüze kadar geçen süreçte doğal kaynakların kullanımı, ekonomik kalkınmanın temel motoru olmuştur. Ancak doğal kaynakların sınırlılığı ve yenilenebilme özellikleri ülkelerin kalkınma stratejilerini doğrudan etkilemektedir.

Doğal kaynaklar ve ekonomi ilişkisi dikkate alındığında;

I. Orman ve toprak gibi belirli şartlarda kendini yenileyebilen kaynaklar, taşıma kapasitesinin üzerinde kullanıldıklarında yenilenebilme özelliğini kaybedebilir.
II. Bir ülkenin kalkınabilmesi için mutlaka zengin doğal kaynak rezervlerine sahip olması gerekir; doğal kaynak yönünden fakir ülkelerin sanayileşmesi mümkün değildir.
III. Fosil yakıtlar gibi tükenebilen kaynakların sanayideki yoğun kullanımı, ekonomik büyümeyi hızlandırırken çevresel sürdürülebilirliği olumsuz etkilemektedir.

yargılarından hangileri doğrudur?

Doğal kaynak-ekonomi ilişkisi açısından ülkelerin gelişmişlik seviyeleri ile sahip oldukları kaynaklar ve bu kaynakları işleme yetenekleri arasında yakın bir ilişki vardır.

Aşağıdaki tabloda beş farklı ülkenin doğal kaynak potansiyelleri ile sermaye ve teknolojik imkânları gösterilmiştir:

Buna göre, tabloda verilen ülkelerin ekonomik yapıları ve dış ticaret özellikleri göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle yanlıştır?

Aşağıda verilen ülkeleri ve tarihsel dönemleri, uyguladıkları nüfus politikalarının temel amaçları ve demografik sonuçlarıyla eşle��tiriniz.

Aşağıdaki tabloda, TÜİK'in Türkiye nüfusuna yönelik hazırladığı temel projeksiyon senaryosunda yer alan bazı göstergelerin yıllara göre tahmini değişimleri verilmiştir:

Bu projeksiyon verileri ve Türkiye'nin nüfus özellikleri dikkate alındığında, gelecekte ortaya çıkması beklenen durumlar ve uygulanan nüfus politikalarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Türkiye'de Cumhuriyet'in kuruluşundan günümüze kadar uygulanan ekonomi politikaları, doğal kaynakların (tarım, su, yer altı kaynakları vb.) işletilmesi ve ekonomiye kazandırılması üzerinde belirleyici bir etkiye sahip olmuştur. Aşağıda verilen ekonomi politikası dönemlerini, o dönemde doğal kaynakların kullanımına yönelik gerçekleştirilen temel ekonomik faaliyet ve politikalarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Türkiye'de Cumhuriyet Dönemi'nden günümüze kadar geçen süreçte uygulanan nüfus politikaları ve yaşanan demografik gelişmeler belirli tarihsel dönemeçlere dayanmaktadır.

Buna göre, aşağıda verilen demografik gelişme ve politika değişikliklerinin geçmişten günümüze doğru kronolojik olarak sıralanışı nasıl olmalıdır?

Aşağıda verilen şehirler ile bu şehirlerin ön plana çıkan fonksiyonel özelliklerini ve etki alanlarını doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Türkiye'de Cumhuriyet'in kuruluşundan günümüze kadar uygulanan ekonomi politikaları, doğal kaynakların (maden, su, toprak vb.) işletilmesi ve yönetim biçiminde belirleyici olmuştur. Aşağıda verilen ekonomi politikası dönemlerini, bu dönemlerde doğal kaynakların kullanımına yönelik gerçekleştirilen temel faaliyetler veya kurumsal adımlarla eşleştiriniz.

Bir yerleşmenin kent kimliği kazanmasında ve sınırlarının ötesinde bir çekim merkezi hâline gelmesinde üstlendiği ekonomik, sosyal ya da siyasi faaliyetler belirleyici olmaktadır. Şehirlerin sahip olduğu bu baskın faaliyetler (fonksiyonlar), onların dünya genelindeki etki alanlarının genişliğini doğrudan şekillendirir.

Buna göre kentlerin fonksiyonel yapıları ile etki alanlarının coğrafi sınırları arasındaki ilişki göz önüne alındığında;

I. Rotterdam ve Singapur gibi deniz ticaretine yön veren merkezlerin küresel ölçekte etki yaratmasında, geniş hinterlanda sahip olmaları ve uluslararası deniz yolu taşımacılığı rotaları üzerinde yer almaları temel etkendir.
II. Vatikan ve Mekke gibi inanç merkezlerinin küresel etki alanına sahip olması, bu kentlerin demografik büyüklükleri ve modern sanayi tesislerine ev sahipliği yapmalarıyla açıklanmaktadır.
III. Ruhr Bölgesi'nde yer alan Essen gibi sanayi kentlerinin etki alanı yerel ve bölgesel sınırları aşsa da bu kentlerin küresel karar alma mekanizmaları üzerindeki etkisi, New York ve Londra gibi küresel finans merkezlerinin gerisindedir.

yargılarından hangileri doğrudur?

Türkiye’de Cumhuriyet’in ilanından günümüze kadar geçen süreçte, değişen sosyoekonomik şartlara bağlı olarak farklı nüfus politikaları benimsenmiştir. Bu doğrultuda 1923-1965 yılları arasında nüfus artış hızını artırmaya yönelik politikalar uygulanırken, 1965 yılından itibaren nüfus artış hızını düşürmeyi amaçlayan politikalara geçiş yapılmıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de 1923-1965 döneminde nüfus artış hızını artırmaya yönelik politikaların uygulanma gerek��elerinden biri değildir?

Türkiye’de 1923-1965 yılları arasında nüfus artış hızını yükseltmeye yönelik pronatalist politikalar uygulanırken, 1965 yılından itibaren Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı ile nüfus artış hızını düşürmeyi ve nüfusun niteliğini iyileştirmeyi amaçlayan politikalara geçiş yapılmıştır.

Bu politika değişikliğine yol açan temel gerekçeler arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?

Aşağıda verilen ülkeleri, günümüzde uyguladıkları nüfus politikalarının temel gerekçeleri ve ama��larıyla doğru şekilde eşleştiriniz.