Examkin

Doğal Kaynaklar, Sınıflandırılması ve Ekonomi İlişkisi

9 questions

All types9Multiple choice4Matching5
Question 1Question →

Aşağıda sol tarafta yer alan doğal kaynak gruplarını, sağ tarafta verilen oluşum ve yenilenebilirlik açıklamalarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Dalga ve rüzgâr
Orman ve su
Taş kömürü ve linyit
Petrol ve doğal gaz

Matches

Show answer & explanation

Answer

Dalga ve rüzgâr, kullanıldıkça eksilmeyen daimi kaynaklarla; Orman ve su, belirli şartlarda kendini yenileyebilen kaynaklarla; Taş kömürü ve linyit, bitkisel kökenli katı fosil yakıtlarla; Petrol ve doğal gaz ise denizel kökenli sıvı/gaz fosil kaynaklarla eşleşir.
Doğal kaynaklar yenilenebilirlik durumlarına göre daimi kaynaklar (dalga, rüzgâr), belirli şartlarda kendini yenileyebilen kaynaklar (orman, su) ve yenilenemeyen fosil yakıtlar (taş kömürü, linyit, petrol, doğal gaz) olarak ayrılır. Katı fosil yakıtlar karasal bitkisel kökene sahipken, sıvı ve gaz fosil yakıtlar denizel mikroorganizma kökenlidir. Eşleştirme bu bilimsel sınıflandırmaya uygun olarak kurulmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Daimi tükenmeyen kaynak grubunu tespit etme
Dalga ve rüzgâr kaynakları belirlenmiştir.
Dalga ve rüzgâr gücü, doğanın kendi döngüsü içinde sürekli yenilenen ve kullanım miktarı ne olursa olsun tükenmeyen daimi kaynaklar sınıfındadır.
2
Belirli şartlarda yenilenebilen kaynakları tespit etme
Orman ve su kaynakları belirlenmiştir.
Su ve ormanlar biyolojik ve hidrolojik çevrimler ile kendilerini yenilese de, aşırı kirletme veya kontrolsüz kullanım durumunda tükenebilir hale gelebilir.
3
Katı fosil yakıtlar grubunu tespit etme
Taş kömürü ve linyit kaynakları belirlenmiştir.
Bu kaynaklar, jeolojik zamanlardaki gür bitki topluluklarının oksijensiz ortamda kömürleşmesiyle oluşan ve yakıldığında yüksek oranda karbon salan katı yakıtlardır.
4
Sıvı ve gaz halindeki fosil kaynakları tespit etme
Petrol ve doğal gaz kaynakları belirlenmiştir.
Denizlerdeki mikroorganizma kalıntılarının tortul tabakalar altında sıcaklık ve basınçla dönüşmesi sonucu oluşan petrol (sıvı) ve doğal gaz (gaz) yenilenemeyen fosil kaynaklardır.

Key Concept

Doğal kaynakların yenilenebilirlik durumlarına ve oluşum kökenlerine göre sınıflandırılması
Question 2Question →

Aşağıda verilen doğal kaynakları (sol sütun), tarihsel süreçteki ekonomik önemleri ve kullanım alanlarıyla (sağ sütun) doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Taş kömürü
Jeotermal akışkan
Toprak örtüsü
Orman varlığı

Matches

Show answer & explanation

Answer

Taş kömürü - Sanayi Devrimi ve demir-çelik sanayisi ile ilgili olan açıklamayla; Jeotermal akışkan - kaplıca ve elektrik üretimi ile ilgili olan açıklamayla; Toprak örtüsü - tarım, tuğla, seramik ve çimento sanayisi ile ilgili olan açıklamayla; Orman varlığı - selüloz, kağıt ve mobilya sanayisi ile ilgili olan açıklamayla eşleşmelidir.
Doğal kaynaklar ekonomik ve tarihsel niteliklerine göre eşleştirildiğinde; Sanayi Devrimi ve demir-çelik sanayisi ile ilgili olan açıklama taş kömürünü; kaplıca ve elektrik üretimi ile ilgili olan açıklama jeotermal akışkanı; tarım, tuğla, seramik ve çimento sanayisi ile ilgili olan açıklama toprak örtüsünü; selüloz, kağıt ve mobilya sanayisi ile ilgili olan açıklama ise orman varlığını belirtmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Doğal kaynakların yenilenebilirlik durumlarını ve ekonomik özelliklerini incelemek.
Taş kömürü tükenebilir/yenilenemeyen; orman, toprak ve jeotermal ise yenilenebilir kaynaklar sınıfında tanımlanmıştır.
Doğal kaynakların sınıflandırılması, onların kullanım potansiyelini ve sürdürülebilirlik sınırlarını belirler.
2
Taş kömürünün ekonomik ve tarihsel önemini eşleştirmek.
Sanayi Devrimi ile demir-çelik üretimi ve buharlı makinelerdeki kritik rolü sebebiyle tükenebilir enerji kaynağı olan taş kömürü üçüncü açıklama ile eşleşir.
Kömürün yüksek kalori değeri ve tarihi önemi onun ayırt edici özelliğidir.
3
Jeotermal akışkanın kullanım alanlarını belirlemek.
Jeotermal enerji yeraltı suyu döngüsüne bağlı yenilenebilir bir kaynak olup, kaplıcalar ve jeotermal elektrik üretimiyle dördüncü açıklama ile eşleşir.
Jeotermal enerjinin kökeni ve modern elektrik üretimindeki yeri doğrudan ekonomiyle ilişkilidir.
4
Toprak ve orman kaynaklarının sanayideki ham madde rollerini ayırt etmek.
Toprak seramik ve çimento sektörüyle (ikinci açıklama), orman ise kağıt ve mobilya sektörüyle (birinci açıklama) eşleşir.
Toprak ve orman kaynaklarının sanayi kollarındaki farklı ham madde girdileri bu kaynakların ekonomik fonksiyonlarını ayrıştırır.

Key Concept

Doğal kaynakların sınıflandırılması (tükenebilir, yenilenebilir, daimi) ve bunların tarihsel süreçte gelişim gösteren ekonomik sektörlerle (sanayi kollarındaki ham madde ve enerji girdisi olarak) ilişkisi.
Question 3Question →

Doğal kaynaklar ile ekonomik gelişmişlik ilişkisi incelendiğinde, ülkelerin sahip olduğu kaynak potansiyeli ile bu kaynakları işleme kapasiteleri (sermaye, teknoloji ve iş gücü) kalkınma düzeylerini belirleyen en temel unsurlardır. Aşağıdaki tabloda dört farklı ülkenin doğal kaynak potansiyelleri ve sermaye/teknoloji düzeyleri gösterilmiştir:

ÜlkeDoğal Kaynak PotansiyeliSermaye ve Teknoloji Düzeyi
KZenginYetersiz
LKısıtlıYüksek
MZenginYüksek
NKısıtlıYetersiz

Buna göre, tablodaki veriler dikkate alındığında ülkeler hakkında aşağıda yapılan değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: K ülkesinde doğal kaynakların varlığı, bu ülkenin sermaye ve teknoloji yetersizliğine rağmen yüksek gelir grubu ülkeler arasında yer almasını sağlamıştır.

Answer

Doğal kaynak yönünden zengin olmasına rağmen sermaye ve teknoloji yetersizliği olan K ülkesinin, yüksek gelir grubu ülkeler arasında yer almasını sağladığı yönündeki değerlendirme yanlıştır.
Doğal kaynak yönünden zengin olmasına rağmen sermaye, teknoloji ve kalifiye iş gücü yetersiz olan K ülkesi (Nijerya, Venezuela gibi örnekler), kaynaklarını işlenmemiş (hammadde) olarak ihraç eder. Bu durum katma değeri düşük ihracata ve yüksek dış ticaret açığına yol açtığından ülkenin yüksek gelir grubuna ulaşmasını engeller. Dolayısıyla K ülkesinin yüksek gelir grubunda olduğu yönündeki ifade yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Tablodaki ülkelerin doğal kaynak potansiyellerini ve teknoloji düzeylerini analiz etmek.
K ülkesinin zengin doğal kaynağa ancak yetersiz sermaye/teknolojiye; L'nin kısıtlı kaynağa ve yüksek sermaye/teknolojiye; M'nin zengin kaynak ve yüksek teknolojiye; N'nin ise kısıtlı kaynak ve yetersiz teknolojiye sahip olduğu belirlenmiştir.
Her ülkenin kalkınma potansiyelini ve ekonomik sınırlarını doğru belirleyebilmek için tablodaki verileri sınıflandırmak gerekir.
2
Doğal kaynak-ekonomi ilişkisinde sermaye ve teknolojinin rolünü yorumlamak.
Sermaye ve teknolojisi yetersiz olan K ülkesinin hammaddeyi işleyemeyip dışarıya ham şekilde satacağı, L ülkesinin ise dışarıdan aldığı hammaddeyi işleyerek katma değerli sanayi ürünü üreteceği saptanmıştır.
Sadece doğal kaynak varlığının bir ülkeyi gelişmiş yapamayacağını, teknoloji ve sermaye ile birleşmesi gerektiğini doğrulamak.
3
Seçeneklerdeki ifadeleri bu analizlerle karşılaştırarak yanlış değerlendirmeyi bulmak.
K ülkesinin zengin kaynaklara sahip olsa da teknoloji eksikliği nedeniyle yüksek gelir grubunda yer alamayacağı, buna karşın seçenekte yüksek gelir grubunda yer aldığı iddia edildiği için bu ifadenin yanlış olduğu saptanmıştır.
Soruda istenen yanlış seçeneği netleştirmek.

Key Concept

Doğal kaynakların zenginliği ile sermaye, teknoloji ve iş gücü unsurlarının bir arada bulunmasının ekonomik kalkınmaya etkisi
Estimated Time:2m 0s
Question 4Question →

Doğal kaynaklar, yenilenebilirlik durumlarına ve ekonomik faaliyetlerdeki kullanım amaçlarına göre farklı sınıflara ayrılır. Aşağıda sol sütunda yer alan doğal kaynaklar ile sağ sütunda yer alan ekonomik sınıflandırma ve kullanım özelliklerine dair açıklamaları doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Rüzgâr gücü
Taş kömürü
Toprak örtüsü
Demir cevheri

Matches

Show answer & explanation

Answer

Rüzgâr gücü - Teknolojik gelişmelerle birlikte elektrik enerjisi üretimindeki payı hızla artan, tükenmeyen coğrafi konum ve iklim koşullarına bağlı dinamik kaynak; Taş kömürü - Sanayileşme sürecinde enerji kaynağı olarak demir-çelik sekt��rünün kuruluş yerini doğrudan belirleyen tükenebilir organik kaynak; Toprak örtüsü - Tarımsal faaliyetlerin yanı sıra seramik, tuğla ve çimento gibi sanayi kollarında ham madde olarak kullanılan, belirli şartlarda kendini yenileyebilen kaynak; Demir cevheri - Ağır sanayinin en temel metalik ham maddesi olup, rezerv miktarı ve tenör oranı ekonomik işletilebilirliğini doğrudan etkileyen tükenebilir kaynak.
Eşleştirme sürecinde kaynakların hem doğal sınıflandırması hem de sanayi dallarıyla olan doğrudan ilişkisi göz önünde bulundurulur. Rüzgâr gücü tükenmeyen dinamik yapısıyla elektrik üretimine yönlendirilirken; taş kömürü demir-çelik sanayisinin yer seçimini etkileyen organik kökenli bir enerji kaynağıdır. Toprak örtüsü tuğla, çimento ve seramik sanayisinde ham madde olarak kullanılır ve belirli şartlar altında kendini yeniler. Demir ise tenör ve rezerv ölçütlerine bağlı olarak ağır sanayinin metalik ham maddesini oluşturur.

Step-by-Step Solution

1
Doğal kaynakların yenilenebilirlik durumlarına göre sınıflandırılmasını analiz etmek.
Rüzgâr gücü daimi (tükenmeyen) kaynak, toprak örtüsü belirli koşullarda kendini yenileyen kaynak, taş kömürü ve demir cevheri ise tükenebilen (geçici) kaynak grubundadır.
Kaynağın yenilenebilirlik özelliği ile ekonomik faaliyetlerdeki sürdürülebilirliği arasındaki ilişkiyi kurmak.
2
Kaynağın ekonomik faaliyet türü ve sanayideki rolünü eşleştirmek.
Taş kömürünün demir-çelik sanayisinde enerji kaynağı (kalori kaynağı) olarak kullanılması, rüzgârın elektrik enerjisinde kullanılması, toprağın tarım ve toprak sanayisinde ham madde olması, demirin ise metal sanayisinde ham madde olarak tenör ve rezerv ölçütleriyle kullanılması belirlenir.
Her bir kaynağın spesifik ekonomik kullanım alanı ile sanayi kolunu ayırt etmek.
3
Soldaki kaynakları sağdaki en uygun tanımlarla eşleştirerek sonuca ulaşmak.
Rüzgâr gücü -> yenilenebilir dinamik kaynak tanımına, Taş kömürü -> demir-çelik sektörü ve organik kaynak tanımına, Toprak örtüsü -> seramik, tuğla ve çimento ile kendini yenileyebilen kaynak tanımına, Demir cevheri -> tenör ve metalik ham madde özelliğine eşleşir.
Hatalı veya çeldirici olabilecek diğer eşleşmeleri elemenin mantığını kurmak.

Key Concept

Doğal kaynakların yenilenebilirlik durumlarına ve ekonomik kullanım alanlarına göre sınıflandırılması
Question 5Question →

Doğal kaynaklar; oluşum süreleri, yenilenebilirlik durumları ve ekonomik faaliyetlerdeki kullanım biçimlerine göre sınıflandırılmaktadır.

Aşağıdaki tabloda bazı doğal kaynaklar, yenilenebilirlik durumları ve ekonomik kullanım özellikleriyle eşleştirilmiştir:

NoDoğal KaynakYenilenebilirlik DurumuEkonomik Kullanım Alanı ve Özelliği
IR��zgârDaimi (tükenmeyen)Geçmişte yelkenli gemiler ve un değirmenlerinde mekanik güç kaynağıyken günümüzde modern türbinlerle elektrik üretiminde kullanılır.
IIOrmanBelirli şartlarda yenilenebilenTarih boyunca barınma ve ısınmada kullanılırken günümüzde kâğıt, kereste, mobilya ve kimya sanayisinde ham madde kaynağıdır.
IIITaş KömürüYenilenemeyen (tükenen)Sanayi Devrimi'yle buharlı makinelerde ve demir-çelik sanayisinde yüksek sıcaklık gerektiren ergitme işlemlerinde enerji kaynağı olmuştur.
IVToprakBelirli şartlarda yenilenebilenGeçmişten günümüze tarım ve hayvancılığın zeminini oluştururken günümüzde çimento, seramik, tuğla ve cam sanayisinde ham madde olarak kullanılır.
VDoğal GazBelirli şartlarda yenilenebilenKullanıldıkça tükenmeyen bir enerji kaynağı olup, fosil yakıtlar arasında çevre kirliliği ve karbon salınımı en yüksek olan kaynaktır.

Tabloda numaralandırılmış doğal kaynaklardan hangisine ait özellikler yanlış verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: V

Answer

V numaralı doğal gaz kaynağına ait özellikler yanlıştır.
V numaralı satırda yer alan doğal gaz kaynağının yenilenebilirlik durumu 'Belirli şartlarda yenilenebilen' olarak verilmiştir; ancak doğal gaz oluşumu milyonlarca yıl alan fosil bir yakıt olup yenilenemeyen (tükenebilen) doğal kaynaklar grubundadır. Ayrıca doğal gaz, fosil yakıtlar içerisinde karbon salınımı ve çevre kirliliği en yüksek olan değil, tam aksine çevre kirliliği en düşük olan kaynaktır. Bu nedenle V numaralı kaynağa ait bilgiler yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Tabloda verilen doğal kaynakların yenilenebilirlik durumlarını incelemek.
Rüzgâr daimi; orman ve toprak belirli şartlarda yenilenebilen; taş kömürü yenilenemeyen kaynaktır. Doğal gaz ise yenilenebilen değil, petrol ve kömür gibi yenilenemeyen (tükenebilen) bir kaynaktır.
Kaynakların temel coğrafi sınıflandırmasını doğrulamak için.
2
Kaynakların ekonomik özellikleri ve çevreye etkilerini değerlendirmek.
Doğal gaz fosil yakıtlar arasında karbon salınımı en düşük olan temiz enerji kaynağıdır. Tabloda ise çevre kirliliğinin en yüksek olduğu ifade edilmiştir.
Doğal gazın çevresel ve ekonomik özelliklerini test etmek için.
3
Yanlış olan seçeneği belirlemek.
V numaralı satırda hem yenilenebilirlik hem de çevresel özellikler yanlış eşleştirilmiştir.
Doğru seçeneğe ulaşmak için.

Key Concept

Doğal kaynakların yenilenebilirlik durumlarına ve ekonomik kullanım özelliklerine göre sınıflandırılması.
Question 6Question →

Sanayi Devrimi'nden günümüze kadar geçen süreçte doğal kaynakların kullanımı, ekonomik kalkınmanın temel motoru olmuştur. Ancak doğal kaynakların sınırlılığı ve yenilenebilme özellikleri ülkelerin kalkınma stratejilerini doğrudan etkilemektedir.

Doğal kaynaklar ve ekonomi ilişkisi dikkate alındığında;

I. Orman ve toprak gibi belirli şartlarda kendini yenileyebilen kaynaklar, taşıma kapasitesinin üzerinde kullanıldıklarında yenilenebilme özelliğini kaybedebilir.
II. Bir ülkenin kalkınabilmesi için mutlaka zengin doğal kaynak rezervlerine sahip olması gerekir; doğal kaynak yönünden fakir ülkelerin sanayileşmesi mümkün değildir.
III. Fosil yakıtlar gibi tükenebilen kaynakların sanayideki yoğun kullanımı, ekonomik büyümeyi hızlandırırken çevresel sürdürülebilirliği olumsuz etkilemektedir.

yargılarından hangileri doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: I ve III

Answer

Birinci öncülde belirtilen orman ve toprak gibi kaynakların aşırı kullanımda yenilenebilirlik özelli��ini kaybetmesi ile üçüncü öncülde belirtilen fosil yakıt kullanımının ekonomik büyümeyi hızlandırırken çevresel sürdürülebilirliği olumsuz etkilemesi ifadeleri doğrudur.
Belirli şartlarda kendini yenileyebilen orman ve toprak gibi kaynakların aşırı tahribatı, bu kaynakların kendini yenileme hızını aşarak yok olmasına yol açabilir. Bununla birlikte, fosil yakıtlar gibi tükenebilir enerji kaynaklarının kullanımı ekonomik büyümeyi desteklese de çevre kirliliği ve sera etkisi nedeniyle sürdürülebilirliği olumsuz etkiler. Bu nedenlerle birinci ve üçüncü yargılar doğru kabul edilmelidir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci öncülün doğruluğunu kontrol etmek amacıyla doğal kaynakların kendini yenileme sınırları incelenir.
Orman ve toprak gibi kaynakların taşıma kapasitesinin üzerinde ve aşırı kullanımı durumunda yenilenebilirlik özelliğini kaybederek tükenebileceği sonucuna ulaşılır. Birinci öncül doğrudur.
Yenilenebilir kaynakların sürdürülebilirliği, kullanım hızının kaynağın kendini yenileme hızını aşmamasına bağlıdır.
2
İkinci öncülün doğruluğunu kontrol etmek amacıyla doğal kaynak zenginliği ile ekonomik gelişmişlik ilişkisi analiz edilir.
Japonya, Güney Kore ve İsviçre gibi ülkelerin doğal kaynaklar bakımından fakir olmalarına rağmen teknoloji, sermaye ve nitelikli iş gücüyle gelişmiş ülkeler olduğu bilinmektedir. Dolayısıyla ikinci öncül yanlıştır.
Kalkınma için zengin doğal kaynaklar tek başına ne yeterli ne de mutlak zorunlu bir koşuldur.
3
Üçüncü öncülün doğruluğunu kontrol etmek amacıyla fosil yakıtların ekonomik ve çevresel etkileri değerlendirilir.
Kömür ve petrol gibi fosil yakıtlar sanayide yoğun enerji sağlayarak ekonomik büyümeyi hızlandırırken, yüksek karbon salınımları nedeniyle küresel iklim değişikliğine ve çevre kirliliğine yol açarak sürdürülebilirliği tehlikeye atar. Üçüncü öncül doğrudur.
Tükenebilir fosil kaynakların kullanımı kısa vadeli ekonomik kazanç sağlasa da uzun vadeli çevresel maliyetler doğurmaktadır.

Key Concept

Doğal Kaynaklar ve Ekonomik Gelişmişlik İlişkisi
Estimated Time:2m 0s
Question 7Question →

Doğal kaynak-ekonomi ilişkisi açısından ülkelerin gelişmişlik seviyeleri ile sahip oldukları kaynaklar ve bu kaynakları işleme yetenekleri arasında yakın bir ilişki vardır.

Aşağıdaki tabloda beş farklı ülkenin doğal kaynak potansiyelleri ile sermaye ve teknolojik imkânları gösterilmiştir:

ÜlkeDoğal Kaynak PotansiyeliSermaye ve Teknolojik İmkânlar
IZenginYetersiz
IIYetersizGelişmiş
IIIZenginGelişmiş
IVYetersizYetersiz
VSınırlıGelişmiş

Buna göre, tabloda verilen ülkelerin ekonomik yapıları ve dış ticaret özellikleri göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: II. ülke, sanayisi için ihtiyaç duyduğu ham maddeleri ithal etmek zorunda olduğundan ekonomik olarak kalkınamamış ve sanayileşmesini gerçekleştirememiştir.

Answer

Doğal kaynak yönünden fakir olmasına rağmen yüksek sermaye ve teknolojiye sahip olan II. ülkenin sanayileşemediği ve kalkınamadığı yönündeki ifade yanlıştır. Japonya gibi ülkeler bu gruba girer ve yüksek derecede gelişmişlerdir.
Tabloda II ile gösterilen ülke, doğal kaynak potansiyeli yetersiz olmasına rağmen sermaye ve teknolojik imkânları gelişmiş bir yapıya sahiptir. Bu özelliklere sahip ülkelerin (örneğin Japonya) dışarıdan ham madde ithal edip bunları yüksek teknolojileriyle işleyerek mamul madde olarak ihraç ettikleri ve yüksek düzeyde sanayileştikleri bilinmektedir. Bu nedenle bu ülkenin kalkınamadığı ve sanayileşemediği yönündeki ifade kesinlikle yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Tablodaki ülkelerin özelliklerini analiz etme
I. ülke kaynak zengini ama sermayesiz; II. ülke kaynak fakiri ama gelişmiş sermaye/teknolojili; III. ülke her iki açıdan zengin; IV. ülke her iki açıdan yetersiz; V. ülke ise sınırlı kaynağa ve gelişmiş imkânlara sahip.
Ülkelerin sahip oldukları koşullar ile ekonomik gelişmişlik düzeyleri arasındaki ilişkiyi kurabilmek için durum tespiti yapılır.
2
Doğal kaynak ve gelişmişlik ilişkisini yorumlama
Doğal kaynağın yetersiz olması bir ülkenin sanayileşmesine engel değildir. Sermaye, teknoloji ve nitelikli iş gücü ile dışarıdan ham madde alınarak işlenebilir (örneğin Japonya).
Gelişmişlik düzeyini belirleyen temel faktörün sadece doğal kaynak bolluğu olmadığını anlamak.
3
Seçenekleri değerlendirerek kesinlikle yanlış olan yargıyı belirleme
II. ülkenin sanayileşemediği ve kalkınamadığı yargısı kesinlikle yanlıştır. Çünkü bu ülke gelişmiş sermaye ve teknolojiye sahiptir.
Doğru seçeneğe ulaşmak için tüm yargıların doğruluk derecesini kontrol etmek.

Key Concept

Doğal Kaynaklar ve Ekonomik Gelişmişlik İlişkisi
Question 8Question →

Doğal kaynaklar; doğada bulunan, oluşumunda insanın doğrudan etkisinin olmadığı ve ekonomik faaliyetlerde hammadde ya da enerji kaynağı olarak kullanılan unsurlardır. Buna göre, aşağıdaki sol sütunda verilen açıklamaların sağ sütundaki doğal kaynak örnekleriyle doğru eşleştirilmesi nasıl olmalıdır?

Click a left item, then click its matching right item

Items

Sanayi Devrimi ile birlikte demirin eritilmesi ve demir yolu ulaşımında kullanımıyla küresel ekonominin merkezine oturan, belirli bir rezerve sahip tükenebilir enerji kaynağı
Yer kabuğunun derinliklerindeki yüksek sıcaklık ve basınç altındaki sıcak su ve buhardan elde edilen, konut ısıtması ve elektrik üretiminde kullanılan belirli şartlarda yenilenebilir kaynak
Sanayileşmiş ülkelerin çevre politikalarında öncelik verdiği, dışa bağımlılığı azaltan ve kullanım süresince rezervi tükenmeyen daimi kaynak
Tarımsal üretimin temelini oluşturan, aynı zamanda ormancılık ve inşaat sanayisine hammadde sağlayan, beşerî tahribat olmadığı sürece kendini yenileyebilen kaynak

Matches

Show answer & explanation

Answer

Sol sütundaki açıklamalar ile sağ sütundaki kaynaklar sırasıyla şu şekilde eşleşmelidir: Birinci açıklama taş kömürüyle, ikinci açıklama jeotermal kaynaklarla, üçüncü açıklama rüzgâr ve güneş enerjisiyle, dördüncü açıklama ise toprak ve orman örtüsüyle eşleşmelidir.
Doğal kaynakların sınıflandırılması ve ekonomik yansımaları göz önüne alındığında; taş kömürünün Sanayi Devrimi ile demir-çelik sanayisinde demiri eritmek için kullanılan sınırlı rezervli (tükenebilir) bir kaynak olması; jeotermal kaynakların yer altı sıcak sularından elde edilen ve beslendiği sürece yenilenebilen bir kaynak olması; rüzgâr ve güneş enerjisinin tükenmeyen daimi kaynaklar olması; toprak ve bitki örtüsünün ise beşerî tahribat olmadığı sürece kendini yenileyebilen tarımsal ve sanayi hammaddesi olması doğru eşleştirmeleri oluşturmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Birinci açıklamada yer alan 'Sanayi Devrimi ile demirin eritilmesinde kullanılan tükenebilir kaynak' ifadesini analiz etmek.
Bu ifadenin yüksek kalori değeriyle demir-çelik sanayisinde kullanılan taş kömürüyle eşleştiğini belirlemek.
Taş kömürü Sanayi Devrimi'nin temel enerji kaynağıdır ve tükenebilir özelliktedir.
2
İkinci açıklamada geçen 'yer kabuğunun derinliklerindeki sıcak su ve buhardan elde edilen kaynak' ifadesini değerlendirmek.
Bu kaynağın jeotermal kaynaklar olduğunu tespit etmek.
Jeotermal enerji yeraltındaki sıcak sular ve buhardan elde edilir ve rezervin korunması şartıyla yenilenebilir.
3
Üçüncü açıklamada belirtilen 'rezervi tükenmeyen daimi kaynak' ifadesini incelemek.
Bu grubun rüzgâr ve güneş enerjisi olduğunu bulmak.
Rüzgâr ve güneş gibi kaynaklar doğada sürekli döngü halinde olan ve tükenmeyen daimi kaynaklardır.
4
Dördüncü açıklamada yer alan 'tarımsal üretimin temeli ve ormancılığa hammadde sağlayan yenilenebilir kaynak' ifadesini analiz etmek.
Bu tanımın toprak ve orman örtüsü ile eşleştiğini doğrulamak.
Toprak tarımın, orman ise kereste ve kağıt sanayisinin hammaddesidir ve belirli şartlarda kendilerini yenileyebilirler.

Key Concept

Doğal kaynakların sınıflandırılması (tükenebilir, daimi, belirli şartlarda yenilenebilen) ve ekonomik faaliyetlerdeki kullanım alanları.
Question 9Question →

Doğal kaynaklar; oluşum süreleri, yenilenebilirlik durumları ve ekonomik faaliyetlerdeki kullanım biçimlerine göre sınıflandırılmaktadır. Buna göre, aşağıda sol sütunda verilen doğal kaynaklar ile sağ sütundaki ekonomik ve sınıflandırma özellikleri doğru şekilde eşleştirildiğinde hangi çiftler elde edilir?

Click a left item, then click its matching right item

Items

Dalga ve Gelgit
Doğal Gaz
Jeotermal Enerji
Demir

Matches

Show answer & explanation

Answer

Dalga ve Gelgit ile okyanus kıyısındaki tükenmeyen elektrik potansiyeli; Doğal Gaz ile karbon salınımı düşük olan fosil kaynak; Jeotermal Enerji ile yer ısısı kökenli ve belirli şartlarda yenilenebilen kaynak; Demir ile sanayi girdisi olan geri dönüştürülebilir maden eşleşmektedir.
Eşleştirmede her doğal kaynak kendi yenilenebilirlik durumuna ve ekonomik kullanım özelliğine göre doğru tanımla eşleşmiştir: Dalga ve gelgit daimi tükenmeyen enerji kaynağıdır; doğal gaz karbon salınımı görece az olan tükenen fosil kaynaktır; jeotermal enerji reenjeksiyon ile sürdürülebilir kılınabilen belirli şartlarda yenilenebilir kaynaktır; demir ise geri dönüştürülebilir metalik madendir.

Step-by-Step Solution

1
Dalga ve gelgit kaynağının özelliklerini inceleme
Bu kaynağın kökeni deniz/okyanus yüzeyindeki su hareketleridir. Çevre kirliliği yaratmaz ve daimi (tükenmeyen) gruptadır. Dolayısıyla birinci tanım ile eşleşir.
Kaynağın oluşum kökenini ve yenilenebilirlik türünü belirlemek.
2
Doğal gazın özelliklerini analiz etme
Doğal gaz bir fosil yakıttır ve rezervi tükenebilir. Ancak petrol ve kömüre kıyasla çevreye saldığı sera gazı oranı daha düşüktür. İkinci tanım ile eşleşir.
Fosil kaynaklar arasındaki farkı ve ekonomik verimliliği saptamak.
3
Jeotermal enerjinin özelliklerini belirleme
Jeotermal enerji, magma kaynaklı yer ısısı ile ilgilidir. Suların yer altına geri verilmesiyle (reenjeksiyon) döngü korunabilir, bu yüzden belirli şartlarda yenilenebilir. Üçüncü tanım ile eşleşir.
Tektonik bölgelerdeki enerji kaynaklarının sürdürülebilirlik şartlarını tespit etmek.
4
Demirin sanayi ve ekonomi ilişkisini değerlendirme
Demir, makine ve inşaat sanayisinin ana madenidir. Tükenebilen bir kaynak olmasına rağmen geri dönüşüm (hurda) yoluyla döngüsel ekonomiye katılır. Dördüncü tanım ile eşleşir.
Metalik madenlerin sanayideki önemini ve geri dönüştürülebilirlik durumunu açıklamak.

Key Concept

Doğal kaynakların yenilenebilirlik durumlarına ve ekonomik kullanım alanlarına göre sınıflandırılması
Estimated Time:2m 0s
Doğal Kaynaklar, Sınıflandırılması ve Ekonomi İlişkisi Practice Questions — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) | Examkin