Göçlerin Nedenleri, Sonuçları ve Mekansal Etkileri Practice Questions — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi)

Question 1Question →

Aşağıdaki göç örneklerini/türlerini, bu göçlerin ortaya çıkış nedenleri ve mekansal-toplumsal etkileriyle doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Sınır aşan zorunlu nüfus değişimleri siyasi/hukuki kararlara dayalı zorunlu nüfus hareketiyle; yüksek eğitimli uzman iş gücünün yönelmesi entelektüel sermaye kaybına yol açan nitelikli nüfus akışıyla; tarım dışı sektörlerde istihdam amacıyla yapılan sürekli iş gücü hareketleri kırsal iş gücü kaybı ve gecekondu sorunlarına yol açan mekansal hareketlilikle; periyodik iş gücü ihtiyacını karşılamaya yönelik geçici hareketler ise bölgesel ve dönemsel istihdama bağlı kısa süreli yer değiştirmeyle eşleşir.

Doğru eşleştirmede; mübadele göçü siyasi ve hukuki niteliği nedeniyle devletler arası zorunlu nüfus hareketiyle, beyin göçü nitelikli iş gücünün göçüyle ve entelektüel sermaye kaybıyla, kırdan kente sürekli göç kentsel altyapı sorunları ve gecekondu oluşumuyla, mevsimlik göç ise dönemsel istihdam ve kısa süreli nüfus patlamalarıyla eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1

Devletler arası antlaşmalara dayalı zorunlu göç kavramını analiz etme.

Mübadele göçlerinin tamamen yasal ve siyasi kararlarla yapıldığı, kalıcı olduğu ve her iki ülkenin nüfus yapısını doğrudan etkilediği belirlenir. Bu doğrultuda birinci öncülün açıklaması siyasi/hukuki kararlara dayalı zorunlu nüfus hareketi ile eşleşir.

Mübadele göçünün temel ayrıcı özelliğinin siyasi antlaşmalar ve zorunluluk olduğunu doğrulamak.

2

Yüksek eğitimli ve uzman kadroların yer değiştirmesinin sonuçlarını inceleme.

Beyin göçünün kaynak ülkede entelektüel sermaye kaybına ve teknolojik kalkınmanın yavaşlamasına yol açtığı, ülkeler arası gelişmişlik farkını artırdığı tespit edilir. Bu durum ikinci öncül ile eşleşir.

Nitelikli iş gücü hareketinin kaynak ve hedef ülkelere olan sosyo-ekonomik etkilerini belirlemek.

3

Sanayileşme ve kentleşmeye bağlı sürekli göçlerin etkilerini değerlendirme.

Kırdan kente yapılan sürekli iş gücü göçlerinin tarım alanlarında iş gücü kaybına yol açarken, şehirlerde plansız kentleşme, altyapı yetersizliği ve gecekondu sorunlarına neden olduğu anlaşılır. Bu durum üçüncü öncül ile eşleşir.

Kentsel göçlerin hem göç veren hem de göç alan yerlerdeki mekansal sonuçlarını ortaya koymak.

4

Dönemsel ve geçici nitelikteki nüfus hareketlerinin özelliklerini saptama.

Tarım, turizm veya inşaat gibi sektörlerde geçici çalışmayı hedefleyen mevsimlik göçlerin, göç alan bölgelerde yılın belirli dönemlerinde nüfus patlamalarına ve çevre/altyapı üzerinde geçici baskılara yol açtığı görülür. Bu durum dördüncü öncül ile eşleşir.

Mevsimlik göçlerin dönemsel doğasını ve ekolojik/mekansal etkilerini doğrulamak.

Key Concept

Göçlerin nedenleri, türleri ve göç alan/veren yerlerdeki mekansal etkilerinin analizi.

Estimated Time:3m 0s

Question 2Question →

Göçün ortaya çıkmasında etkili olan nedenler; itici faktörler (göç veren yerdeki olumsuzluklar) ve çekici faktörler (göç alan yerdeki cazip olanaklar) olarak ikiye ayrılır. Ayrıca bu nedenler kökenlerine göre fiziki (doğal), ekonomik, sosyal ve siyasi olarak sınıflandırılır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi göçün ortaya çıkmasında etkili olan doğal kökenli itici faktörlerden biridir?

Sanayi ve hizmet sektöründeki iş imkânlarının çeşitlilik göstermesi

Nitelikli eğitim ve sağlık hizmetlerinin yetersiz olması

Şiddetli kuraklık ve su kaynaklarının yetersizliği nedeniyle tarımsal üretimin durma noktasına gelmesi

Uluslararası sınır anlaşmalarıyla yapılan nüfus mübadeleleri

Zengin maden yataklarının işletilmeye açılmasıyla yeni iş sahalarının oluşması

Show answer & explanation

Answer: Şiddetli kuraklık ve su kaynaklarının yetersizliği nedeniyle tarımsal üretimin durma noktasına gelmesi

Answer

Şiddetli kuraklık ve su kaynaklarının yetersizliği nedeniyle tarımsal üretimin durma noktasına gelmesi

Şiddetli kuraklık ve su kaynaklarının yetersizliği gibi unsurlar doğrudan fiziki çevre şartlarından kaynaklandığı için doğal (fiziki) kökenlidir. Tarımsal üretimin zarar görmesi de insanları göçe zorladığından itici bir faktördür. Dolayısıyla bu durum doğal kökenli itici bir faktör özelliği taşır.

Step-by-Step Solution

1

Göçün nedenlerini itici ve çekici olarak ayırt etme.

İtici faktörler insanı göçe zorlayan olumsuzlukları kapsarken, çekici faktörler insanları cezbeden olumlu özellikleri kapsar. Soruda 'itici' faktör istendiği için göç veren yerdeki olumsuz durumlar aranmalıdır.

Soruda istenen göç yönünü doğru gruplandırmak.

2

İtici faktörleri kökenlerine göre (doğal/beşeri) sınıflandırma.

Kuraklık, deprem, heyelan gibi doğa olayları doğal (fiziki) kökenliyken; işsizlik, eğitim yetersizliği, mübadele veya savaşlar beşeri kökenlidir.

İtici faktörler arasından doğal kökenli olanı saptamak.

3

Doğal kökenli itici faktörü belirleme.

Şiddetli kuraklık ve su yetersizliği tamamen doğa olaylarına bağlı fiziki bir durumdur ve tarımı olumsuz etkileyerek insanları göçe zorlar. Bu nedenle doğal kökenli itici bir faktördür.

Doğru seçeneğe ulaşmak.

Key Concept

Göçlerin Nedenleri (İtici ve Çekici Faktörlerin Doğal/Beşeri Ayrımı)

Question 3Question →

Aşağıdaki göç durumlarını, karşılarında verilen göç türleri ile doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Lozan Barış Antlaşması kapsamındaki zorunlu yer değiştirme Mübadele Göçü ile; çay hasadı dönemindeki geçici hareket Mevsimlik Göç ile; nitelikli uzmanların yurt dışına yerleşmesi Beyin Göçü ile; iç savaştan kaçarak komşu ülkelere sığınanların hareketi ise Mülteci Göçü ile eşleşir.

Lozan Barış Antlaşması'na dayanan zorunlu nüfus değişimi Mübadele Göçü, çay hasadı dönemindeki geçici nüfus hareketleri Mevsimlik Göç, nitelikli bilim insanlarının ve uzmanların yurt dışına gitmesi Beyin Göçü ve savaş nedeniyle sığınan kitlelerin hareketi ise Mülteci Göçü kavramıyla doğrudan eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1

Lozan Barış Antlaşması kapsamındaki nüfus değişiminin niteliğini değerlendirme.

Bu durumun antlaşma gereği iki devlet arasında zorunlu bir takas (mübadele) olduğu belirlenir.

Karşılıklı anlaşmalarla yapılan zorunlu yer değiştirmeler mübadele göçü olarak adlandırılır.

2

Doğu Karadeniz'deki çay hasadı gibi dönemsel iş gücü ihtiyacına bağlı nüfus hareketini analiz etme.

Göçün belirli bir hasat dönemini kapsadığı ve geçici nitelikte olduğu saptanır.

Yılın sadece belirli bir bölümünde çalışmak amacıyla yapılan geçici yer değiştirmeler mevsimlik göçtür.

3

İyi eğitim almış hekimlerin ve mühendislerin araştırma imkanları için yurt dışına gidişini sınıflandırma.

Bu durumun eğitimli ve nitelikli insan kaynağının kaybını ifade ettiği belirlenir.

Nitelikli uzmanların kendi ülkelerinden daha gelişmiş ülkelere gitmesi beyin göçüdür.

4

Suriye'deki iç savaş ve can güvenliği tehdidi sebebiyle sınır dışına kaçan nüfusun durumunu inceleme.

Savaş ve can güvenliği korkusuyla yapılan bu zorunlu sığınma hareketinin mülteci göçü olduğu tespit edilir.

Siyasi veya askeri baskılar, savaşlar nedeniyle sığınmacı olarak başka bir ülkeye geçiş yapmak mülteci göçü kapsamındadır.

Key Concept

Göç Türleri ve Nedenleri

Estimated Time:2m 0s

Question 4Question →

Aşağıda verilen göç nedenlerini (itici/çekici faktörler), bu nedenlerin doğrudan ortaya çıkardığı göç türleri ve mekansal/toplumsal sonuçları ile doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Eşleştirme şu şekildedir: Kırsaldaki iş gücü ihtiyacının azalması ve toprakların bölünmesi iç göçler ve kentlerdeki konut açığıyla; savaş ve can güvenliği tehdidi mülteci hareketleriyle; eğitimli uzmanların imkan yetersizliği yaşaması beyin göçüyle; ülkeler arası nüfus takası antlaşmaları ise mübadele göçüyle eşleşir.

Eşleştirmede, kırsal alandaki ekonomik ve teknolojik değişimler iç göç dalgası ve kentlerdeki mekansal sorunlarla; savaşlar ve can güvenliği tehditleri mülteci hareketleriyle; nitelikli nüfusun imkan yetersizliği beyin göçüyle; devletler arası resmi antlaşmalar ise mübadele göçleriyle doğrudan ilişkilendirilmiştir. Bu ilişkiler göçün itici/çekici nedenleri ile mekansal sonuçlarını doğru şekilde bağdaştırmaktadır.

Step-by-Step Solution

1

Sol sütundaki birinci maddeyi (kırsal alandaki tarımsal değişimler) incelemek ve bunun sonucunu belirlemek.

Tarımda makineleşme işsizliğe yol açar, bu da kırsaldan kente göçü tetikler ve kentlerde mekansal sorunlara yol açar. Bu durum sağ sütundaki birinci maddeyle eşleşir.

Kırsal alandaki itici ekonomik faktörlerin kentlerdeki mekansal sonuçlarla doğrudan ilişkisini kurmak.

2

Sol sütundaki ikinci maddeyi (savaş ve can güvenliği tehdidi) incelemek.

Can güvenliği tehdidi nedeniyle sınır ötesine sığınan topluluklar mülteci göçlerini oluşturur. Bu durum sağ sütundaki ikinci maddeyle eşleşir.

Siyasi ve zorunlu göç nedenlerinin mülteci hareketleriyle bağdaştırılması.

3

Sol sütundaki üçüncü maddeyi (nitelikli uzmanların araştırma ve ekonomik imkan yetersizliği) incelemek.

Nitelikli uzmanların göç etmesi beyin göçüne ve kaynak ülkede nitelikli iş gücü kaybına yol açar. Bu durum sağ sütundaki üçüncü maddeyle eşleşir.

Beyin göçünün neden ve sonuç ilişkisini analiz etmek.

4

Sol sütundaki dördüncü maddeyi (diplomatik antlaşmalarla zorunlu nüfus takası) incelemek.

Antlaşmaya dayalı nüfus takası mübadele göçüdür ve demografik yapıyı değiştirir. Bu durum sağ sütundaki dördüncü maddeyle eşleşir.

Mübadele göçünün tanımı ve mekansal/nüfus üzerindeki etkilerini eşleştirmek.

Key Concept

Göç Türleri, Nedenleri (İtici/Çekici Faktörler) ve Mekansal/Demografik Sonuçları

Estimated Time:2m 0s

Question 5Question →

Göçler; nedenleri (doğal, ekonomik, sosyal, siyasi) ve yarattığı mekansal/toplumsal sonuçlar bakımından farklılık gösteren nüfus hareketleridir.

Aşağıda verilen göç olaylarını veya durumlarını (Sol Sütun), bu göçlerin ortaya çıkış nedenleri ve mekansal-toplumsal etkilerini içeren açıklamalarla (Sağ Sütun) doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Lozan Mübadelesi siyasi zorunlu göç ve demografik yapı değişimiyle; Almanya'ya işçi göçü ekonomik çekicilik ve döviz girdisi/gettolaşmayla; Orta Asya göçleri doğal-klimatolojik kuraklık ve kitlesel Avrupa coğrafyası değişimiyle; nitelikli uzman göçü ise beyin göçü ve beşeri sermaye kaybıyla eşleşmektedir.

Doğru eşleştirmede; Lozan Antlaşması'na dayanan zorunlu nüfus değişimi siyasi ve demografik yapı odaklı açıklamayla, Federal Almanya'ya yapılan işçi göçü ekonomik çekici faktörler ve gettolaşma/döviz girdisiyle, Orta Asya'daki kuraklığa bağlı göçler klimatolojik itici güçler ve Avrupa'nın etnik/siyasi değişimiyle, nitelikli nüfusun hareketi ise beyin göçü ve beşeri sermaye kaybıyla eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1

Lozan Mübadelesi'nin niteliğini ve etkilerini analiz etmek.

Lozan Mübadelesi'nin devletler arası anlaşmayla yapılan zorunlu ve siyasi bir göç olduğunu belirlemek; bunun demografik yapıyı ani şekilde değiştirdiğini tespit etmek.

Zorunlu nüfus değişiminin siyasi nedenli göçler sınıfına girdiğini ve mekansal nüfus yapısını doğrudan etkilediğini açıklamak için.

2

1960'lardaki dış işçi göçlerinin neden ve sonuçlarını değerlendirmek.

Bu göçün sanayileşmiş ülkelerin iş gücü ihtiyacından kaynaklanan ekonomik çekici faktörlü bir göç olduğunu; döviz girdisi ve gettolaşma gibi sonuçlar doğurduğunu saptamak.

İşçi göçlerinin ekonomik güdülerle yapıldığını ve hem göç alan hem de veren ülkede yarattığı sosyo-ekonomik/mekansal etkileri ortaya koymak için.

3

Orta Asya'daki tarihi göçlerin tetikleyicilerini ve coğrafi sonuçlarını incelemek.

Kuraklık ve otlak yetersizliği gibi iklimsel/doğal itici faktörlerin kitlesel göçlere yol açtığını ve Avrupa'nın siyasi/etnik haritasını değiştirdiğini bulmak.

Doğal çevre şartlarının insan topluluklarını göçe zorlayan en eski itici güçlerden biri olduğunu ve mekansal egemenlik alanlarını nasıl değiştirdiğini anlamak için.

4

Nitelikli nüfusun göçünü (beyin göçü) ve etkilerini belirlemek.

Bilim insanı ve mühendis gibi eğitimli nüfusun daha iyi imkanlar için göç etmesinin beyin göçü olduğunu ve göç veren ülkede beşeri sermaye kaybına yol açtığını belirlemek.

Nitelikli iş gücünün göçünün ülkelerin kalkınma potansiyeli ve beşeri sermayesi üzerindeki doğrudan olumsuz etkilerini analiz etmek için.

Key Concept

Göçlerin nedenleri (doğal, ekonomik, sosyal, siyasi) ile göç alan ve veren yerlerdeki mekansal ve sosyo-ekonomik etkileri.

Estimated Time:2m 0s

Göçlerin Nedenleri, Sonuçları ve Mekansal Etkileri

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes