Yaşayan Dünya Dinleri

Hristiyanlık teolojisinde Tanrı’nın, insanlığı asli günahtan kurtarmak amacıyla Hz. İsa’nın şahsında bedenleşerek dünyaya gelmesi ve böylece onda hem ilahi hem de insani tabiatın bir arada bulunması inancını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Hristiyanlık tarihinin erken dönemlerinden Orta Çağ'a kadar uzanan süreçte, inanç esaslarının (doktrin) şekillenmesinde ve kilise teşkilatının kurumsallaşmas��nda dönüm noktası olan aşağıdaki gelişmeleri kronolojik olarak en eskiden en yeniye doğru sıralayınız.

Erken dönem Hristiyanlık tarihi ve bu süreçte yaşanan teolojik tartışmalar, dinin kurumsallaşması ve yayılmasında belirleyici olmuştur.

Buna göre, Hristiyanlık tarihine yön veren aşağıdaki gelişmelerin kronolojik olarak eskiden yeniye doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

Hristiyanlık, tarihsel olarak Yahudi geleneği içerisinden doğmuş olmakla birlikte, inanç esasları ve teolojik kabulleriyle ondan kesin hatlarla ayrılmıştır. Bu ayrışmanın en belirgin noktalarından biri 'Ahit' ve 'Yasa' kavramlarına yüklenen anlamlarda görülür. Yahudilikte kurtuluş ve Tanrı'nın rızası, O'nun seçilmiş halkla yaptığı ahde sadık kalınmasına ve Şeriat'ın (Tora) emirlerinin harfiyen uygulanmasına bağlıyken; Hristiyanlıkta bu anlayış köklü bir değişime uğramıştır. Yeni teolojik kurguda kurtuluş, yasanın zahiri kurallarını yerine getirmekle değil, Tanrı'nın insanlığı asli günahtan kurtarmak için sunduğu karşılıksız lütfa (inayete) ve Hz. İsa'nın çarmıhtaki kefaretine inanmakla mümkündür.

Buna göre Hristiyanlığın kurtuluş ve inanç anlayışının Yahudilikten ayrılan yönleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Hristiyanlık ilahiyatında, Hz. Adem ile Havva'nın cennette Tanrı'nın emrine karşı gelerek işledikleri ve tüm insanlı��a kalıtsal olarak geçtiği kabul edilen ilk günah, insanın Tanrı ile olan bağını koparmıştır. Hristiyan inancına göre insan, kendi çabasıyla bu durumdan kurtulamaz; bu nedenle kilisede icra edilen ve kişiyi bu manevi kirlilikten temizleyerek Hristiyan cemaatine kabul eden özel bir sakrament uygulanır.

Bu parçada bahsedilen inanç esası ve bu esastan arınmayı sağlayan sakrament aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

Aşağıda Hristiyanlık inanç esasları ve kutsal uygulamalarına ait bazı temel kavramlar ile bu kavramların açıklamaları karışık olarak verilmiştir. Bu kavramları doğru açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Hristiyanlıkta mezhepsel ayrışmaların kurumsallaşması ile ritüel ve sakrament teolojisinin şekillenmesi tarih boyunca aşamalı olarak gerçekleşmiştir. Buna göre, Hristiyanlık tarihindeki aşağıdaki gelişmelerin kronolojik olarak en eskiden en yeniye doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

Hristiyan mezheplerinin ritüel, sembol ve kurumsal yapıları arasındaki farklılıklar tarih boyunca çeşitlenmiştir. Mezheplerin inanç esaslarına ve uygulamalarına dair yapılan çalışmalar; Katoliklik, Ortodoksluk ve Protestanlık arasında hem benzerliklerin hem de belirgin ayrışmaların olduğunu ortaya koymaktadır.

Buna göre, Hristiyan mezhepleri ve ritüelleriyle ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Hristiyanlık tarihi boyunca inancın aktarılmasında, cemaatin birliğinde ve teolojik öğretilerin somutlaştırılmasında çeşitli sakramentler ile semboller önemli bir rol oynamıştır. Aşağıdaki tabloda Hristiyanlık inancına ait bazı sembol ve sakramentler solda, bunlara dair teolojik açıklamalar ise sağda karışık olarak verilmiştir.

Buna göre, soldaki kavramları sağdaki doğru açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Hinduizm'in inanç yapısı, kutsal metinlerinin içeriği ve kast sisteminin hiyerarşik düzeniyle ilgili aşağıda verilen kavramları, bu kavramları en doğru şekilde açıklayan tanımlarla eşleştiriniz.

Hristiyanlıkta Tanrı’nın lütfunu insanlara ulaştıran kutsal işaretler ve ritüeller olarak tanımlanan sakramentler konusunda mezhepler arasında teolojik görüş ayrılıkları bulunmaktadır. Reform hareketleri sonrasında ortaya ç��kan Protestanlık, Katolik ve Ortodoks mezheplerinin kabul ettiği yedi sakramentten büyük kısmını Kitab-ı Mukaddes'te doğrudan yer almadığı ve Hz. İsa tarafından bizzat kurumsallaştırılmadığı gerekçesiyle sakrament düzeyinde kabul etmemiştir. Protestanlık, yalnızca İncil'de açıkça yer alan ve doğrudan Hz. İsa tarafından uygulandığı veya emredildiği belirtilen ritüelleri sakrament olarak kabul etmektedir.

Buna göre, Katolik ve Ortodoks kiliselerinde kutsal kabul edilen aşağıdaki uygulamalardan hangisi, Protestanlık mezhebinde de sakrament olma özelliğini korumaktadır?

Budizm öğretilerini kavramsal düzeyde analiz eden bir araştırmacı, bu inanç sisteminin temel kavramları ile bunların Hinduizm'den ayrılan yönlerini vurgulayan açıklamaları arasında bir eşleştirme yapacaktır. Buna göre, sol sütunda verilen Budizm kavramları ile sağ sütundaki açıklamaların doğru eşleşmesi nasıl olmalıdır?

Hinduizm'de her bireyin içinde bulunduğu kasta ve yaşam evresine uygun olarak yerine getirmekle yükümlü olduğu ahlaki, toplumsal ve dini ödevleri bulunmaktadır. Evrensel düzenin ve toplumsal dengenin korunması bu ödevlerin eksiksiz ifa edilmesine bağlıdır. Bu ödevlerin yerine getirilmesi, ruhun doğum-ölüm döngüsündeki geleceğini belirleyen eylemleri olumlu etkiler. Bu parçada bahsedilen ve Hinduizm'de bireyin uyması gereken ahlaki ve toplumsal sorumluluklar büt��nünü ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Hinduizm'in inanç sistemi, kutsal metinleri ve toplumsal yapısını oluşturan bazı temel kavramlar ile bu kavramların açıklamalarını doğru şekilde eşleştiriniz.

Uzak Doğu'nun köklü dinî geleneklerinden biri, evrensel yasa ile uyum içinde olmayı ahlaki bir olgunluk olarak görürken devlete ve törelere itaati (Li) temel alır. Diğeri ise bu tür yapay kuralların insanı özünden uzaklaştırdığını savunarak doğallığa ve eylemsizliğe (Wu Wei) yönelmeyi öğütler. Bir başka gelenek ise tabiatüstü varlıklara (Kami) ve ata ruhlarına tapınmayı merkeze alarak millî bir aidiyet oluşturur.

Buna göre, yukarıda açıklamaları verilen dinî gelenekler sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Hinduizm'de kozmik düzeni ve ahlaki yasayı ifade eden 'dharma' kavramı, toplumsal yapıda her kastın kendine özgü ödev ve sorumlulukları (svadharma) şeklinde somutlaşır. Bireyin bu ödevlere uygun olarak gerçekleştirdiği eylemlerin niteliği (karma), onun ölümden sonraki yeniden doğum (samsara) sürecinde hangi toplumsal tabakada yer alacağını doğrudan belirler. Bu inanç döngüsü, kastlar arası geçişin yasak olduğu toplumsal hiyerarşiyi dini bir temele oturtur.

Buna göre, Hinduizm'de kast sisteminin sürdürülebilirliği ve toplumsal hiyerarşinin korunması temel olarak aşağıdakilerden hangisiyle gerekçelendirilmektedir?

Aşağıda sol sütunda Budizm inancına ait temel kavramlar, sağ sütunda ise bu kavramların a��ıklamaları karışık olarak verilmiştir. Kavramları doğru açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Siddharta Gautama, aydınlanmaya ulaştıktan sonra gerçekleştirdiği ilk vaazında insanın dünyadaki acılardan kurtulması için aşırılıklardan kaçınarak ahlaki ve zihinsel bir disiplini öngören 'Orta Yol'u takip etmesi gerektiğini savunmuştur. Bu doğrultuda Budizm, bireyin dünyevi istek ve arzularının sönmesiyle ulaşılan, doğum-ölüm (samsara) döngüsünün sona erdiği nihai bir özgürleşme hedefler. Bu hedefe ulaşılması, ruhun varlığına dayalı aşkın bir birleşmeden ziyade, her türlü tutku ve cehaletin tamamen ortadan kaldırılmasıyla gerçekleşen aşkın bir dinginlik durumudur.

Buna göre Budist öğretisinde, bahsedilen bu nihai kurtuluş ve aydınlanma durumunu ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Budizm öğretilerine ait aşağıdaki temel kavramları, bu kavramların açıklamalarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Çin düşünce dünyasında derin izler bırakan bir öğretiye göre insan, yapay kurallardan ve hırslardan uzaklaşarak doğanın doğal düzeniyle bütünleşmelidir. Bu doğrultuda, evrenin genel işleyişine müdahale etmemeyi, olayları kendi akışına bırakmayı ve eylemsizliği öğütleyen temel bir ilke kabul edilir.

Bu parçada sözü edilen öğreti ve bahsedilen temel ilke aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?