Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı

179 questions

Question 41Question

Cumhuriyet Dönemi Türk şiirindeki yönelimler ile bu yönelimlerin belirgin özellikleri aşağıda verilmi��tir. Buna göre, sol sütundaki şiir anlayışlarını sağ sütundaki uygun açıklamalarla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Saf (Öz) Şiir
Toplumcu Gerçekçi Şiir
Millî Edebiyat Zevk ve Anlayışını Sürdüren Şiir

Matches

Show answer & explanation

Answer

Saf (Öz) Şiir ile sanat sanat içindir anlayışını, ahengi ve estetik olgunluğu öne çıkaran açıklama eşleşir. Toplumcu Gerçekçi Şiir ile ideolojik söylemi, sınıfsal sorunları ve serbest nazmı öne çıkaran açıklama eşleşir. Millî Edebiyat Zevk ve Anlayışını S��rdüren Şiir ile de sade dille, hece ölçüsüyle Anadolu ve memleket sevgisini işleyen açıklama eşleşir.
Saf (Öz) Şiir estetik kaygı ve bireyselliği; Toplumcu Gerçekçi Şiir sınıfsal mücadeleyi ve serbest nazmı; Millî Edebiyat Zevk ve Anlayışını Sürdüren Şiir ise hece ölçüsüyle vatan-millet sevgisini ve Anadolu'yu işler. Eşleştirmeler bu temel ilkeler üzerine kuruludur.

Step-by-Step Solution

1
Sol sütundaki birinci kavram olan 'Saf (Öz) Şiir' incelenir.
Bu anlayışın estetik tavrı, ahengi ve bireysel temaları öne çıkardığı bilinir. Dolayısıyla sağ sütundaki 'Sanat sanat içindir anlayışıyla hareket edip ahenk, biçim ve estetik olgunluğa odaklanarak bireysel temaları işleme.' ifadesiyle eşleştiği belirlenir.
Saf şiirin temel hedefi, şiiri ideolojiden arındırıp sadece estetik bir değer olarak ortaya koymaktır.
2
Sol sütundaki ikinci kavram olan 'Toplumcu Gerçekçi Şiir' incelenir.
Bu anlayışın toplumsal fayda, işçi-köylü hakları, ideolojik söylemler ve serbest ölçüyle karakterize olduğu hatırlanır. Dolayısıyla sağ sütundaki 'Şiirde ideolojik söylemi, toplumsal mücadeleyi ve sınıfsal sorunları öne çıkararak genellikle serbest nazım biçimlerini kullanma.' ifadesiyle eşleştiği belirlenir.
Toplumcu gerçekçiler, edebiyatı toplumu dönüştürme ve ideolojik bilinç kazandırma aracı olarak görürler.
3
Sol sütundaki üçüncü kavram olan 'Millî Edebiyat Zevk ve Anlayışını Sürdüren Şiir' incelenir.
Bu yönelimin vatan sevgisi, Anadolu insanı, sade dil ve hece veznine dayandığı hatırlanır. Dolayısıyla sağ sütundaki 'Sade Türkçe ve hece ölçüsüyle Anadolu coğrafyasını, memleket sevgisini, vatan ve millet değerlerini şiirin merkezine alma.' ifadesiyle eşleştiği belirlenir.
Millî Edebiyat zevk ve anlayışını sürdürenlerin önceliği, halk edebiyatı kaynaklarından beslenerek yerli ve millî bir edebiyat üretmektir.

Key Concept

Cumhuriyet Dönemi Türk şiirindeki temel anlayışların (Saf Şiir, Toplumcu Şiir, Millî Edebiyat Zevk ve Anlayışını Sürdüren Şiir) ayırt edici tematik ve biçimsel özellikleri.
Question 42Question

Cumhuriyet Dönemi Türk şiirinde farklı yönelimleri (Saf Şiir, Toplumcu Şiir, Millî Edebiyat Zevk ve Anlayışını Sürdüren Şiir) temsil eden aşağıdaki sanatçıları, şiir anlayışları ve sanatsal yönelimlerini yansıtan açıklamalarla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Cahit Sıtkı Tarancı
Rıfat Ilgaz
Kemalettin Kamu
Necip Fazıl Kısakürek

Matches

Show answer & explanation

Answer

Cahit Sıtkı Tarancı - Şiirlerinde ölüm, yaşama sevinci ve yalnızlık temalarını merkezîleştirerek hecenin olanaklarıyla musikiyi yakalamaya çalışan saf şiir temsilcisi; Rıfat Ilgaz - Toplumcu gerçekçi şiir anlayışıyla ezilen kitlelerin, işçilerin ve yoksul öğrencilerin yaşamını serbest yapıyla yansıtan sanatçı; Kemalettin Kamu - Memleket edebiyatı anlayışı doğrultusunda gurbet ve Anadolu coğrafyasını lirik-pastoral bir duyarlıkla işleyen şair; Necip Fazıl Kısakürek - Şiirlerinde madde-ruh çatışmasını, insanın metafizik arayışlarını ve iç dünyasındaki mistik ürpertileri yansıtan sanatçı.
Cahit Sıtkı Tarancı ölüm ve yaşama sevinci temalarıyla saf şiiri; Rıfat Ilgaz ezilen kitleleri anlatan toplumcu şiiri; Kemalettin Kamu gurbet temasını işleyen memleketçi şiiri; Necip Fazıl ise metafizik ve mistik unsurları barındıran saf şiiri yansıtır.

Step-by-Step Solution

1
Sanatçıların ait oldukları edebî akımları ve şiir anlayışlarını belirleme.
Cahit Sıtkı Tarancı ve Necip Fazıl Kısakürek 'Saf Şiir'; Rıfat Ilgaz 'Toplumcu Şiir'; Kemalettin Kamu ise 'Millî Edebiyat Zevk ve Anlayışını Sürdüren Şiir' grubuna dahildir.
Eşleştirme sürecinde sanatçıların genel poetikalarından yola çıkarak doğru gruplandırma yapılması gerekir.
2
Sanatçıların eserlerinde öne çıkan özgün tema, motif ve lakapları eşleştirme.
Necip Fazıl'ın 'Kaldırımlar şairi' lakabı ve 'metafizik ürperti' vurgusu; Cahit Sıtkı'nın 'ölüm ve yaşama sevinci' temaları; Rıfat Ilgaz'ın 'toplumcu gerçekçi sınıf bilinci'; Kemalettin Kamu'nun 'gurbet' teması eşleştirilir.
Her sanatçının poetikasını diğerlerinden ayıran belirgin kavramlar doğru eşleşmeyi sağlar.

Key Concept

Cumhuriyet Dönemi Türk Şiirinde Şair-Yönelim Eşleştirmesi
Question 43Question

Cumhuriyet Dönemi toplumcu ger��ekçi Türk edebiyatında eserlerin kurgusu, seçilen coğrafi mekânın sosyo-ekonomik yapısıyla doğrudan ilişkilidir. Aşağıda verilen toplumcu gerçekçi romanları, bu eserlerdeki coğrafi mekân ve tematik odak açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Cemo
Sağırdere
Bir Karış Toprak
Bereketli Topraklar Üzerinde

Matches

Show answer & explanation

Answer

Cemo romanı Dersim bölgesindeki feodal yapıyı ve Memo ile Senem karakterlerini; Sağırdere romanı Çankırı Yamören köyünden İstanbul'a giden Mustafa'nın gurbet mücadelesini; Bir Karış Toprak romanı Ege Menderes Vadisi'ndeki toprak kavgalarını; Bereketli Topraklar Üzerinde romanı ise Çukurova'da İflahsızın Yusuf, Köse Hasan ve Pehlivan Ali'nin mevsimlik işçilik dramını yansıtır.
Doğru eşleştirmede Cemo, Doğu Anadolu coğrafyasındaki feodal yapıyı yansıtmasıyla; Sağırdere, Çankırı Yamören köyünden İstanbul'a göçen Mustafa'nın gurbet dramıyla; Bir Karış Toprak, Ege Menderes Vadisi'ndeki toprak mücadelesiyle; Bereketli Topraklar Üzerinde ise Çukurova'daki mevsimlik işçilerin sömürü düzeniyle ilişkilendirilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Eserlerin yazarlarını ve temel konularını belirleme
Cemo'nun Kemal Bilbaşar'a, Sağırdere'nin Kemal Tahir'e, Bir Karış Toprak'ın Samim Kocagöz'e, Bereketli Topraklar Üzerinde'nin ise Orhan Kemal'e ait toplumcu gerçekçi eserler olduğu tespit edilir.
Soruda verilen eserlerin hangi yazara ait olduğunu ve genel izleklerini bilmek doğru eşleştirmeyi yapmanın ilk adımıdır.
2
Coğrafi mekân ve karakter eşleştirmelerini gerçekleştirme
Dersim/Memo/Senem ögelerinin Cemo ile; Yamören/Mustafa ögelerinin Sağırdere ile; Menderes Vadisi/toprak edinme konusunun Bir Karış Toprak ile; Çukurova/İflahsızın Yusuf/Pehlivan Ali ögelerinin Bereketli Topraklar Üzerinde ile örtüştüğü görülür.
Toplumcu gerçekçi eserlerde mekân (Çukurova, Ege, Doğu Anadolu, Çankırı) ve bu mekânlarda yaşayan/çalışan tipik karakterler eserin kimliğini oluşturur.
3
Doğru eşleşme çiftlerini bir araya getirme
Belirlenen ilişkiler doğrultusunda sol sütundaki her bir roman sağ sütundaki uygun tematik ve coğrafi açıklamayla eşleştirilir.
Tüm eşleştirmelerin doğruluğu kontrol edilerek nihai yanıta ulaşılır.

Key Concept

Cumhuriyet Dönemi toplumcu gerçekçi Türk romanlarında mekân, karakter ve sosyo-ekonomik çatışma ilişkisi
Estimated Time:2m 0s
Question 44Question

Disiplin ve otoriteyi hayatının tek gayesi hâline getiren başkişi, göçmen olarak geldiği Adana'daki bir çırçır fabrikasında gece bekçisi olarak çalışmaya başlar. Kendisine verilen yetkiyi kraldan çok kralcı bir tavırla kullanan kahraman; hem mesai arkadaşlarını hem de öz kızlarını amansızca denetler. Görev aşkı ile insani duygular arasında sıkışıp kalan bu karakterin trajikomik öyküsünü sunan yazar; Çukurova'daki sanayileşmeyi, işçi-işveren ilişkilerini ve yoksulluğu toplumcu gerçekçi bir bakış açısıyla gözler önüne serer.

Bu parçada söz edilen eser ve yazarı aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Murtaza - Orhan Kemal

Answer

Murtaza - Orhan Kemal
Parçada söz edilen ve Adana'daki bir çırçır fabrikasında çalışan otoriter gece bekçisinin görev bilinci ile toplumsal gerçeklerin çatışmasını ele alan eser Murtaza, yazarı ise Orhan Kemal'dir. Eser, toplumcu gerçekçi edebiyatın en önemli karakter romanlarından biri olup sanayileşme sürecindeki Çukurova işçi ve göçmen sınıfının yaşamını başarıyla yansıtmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Metinde verilen ipuçlarını analiz etme
Metinde geçen 'Adana'daki bir çırçır fabrikası', 'gece bekçisi', 'kraldan çok kralcı bekçi kahramanı' ve 'kendi kızlarını bile denetleme' gibi ifadeler belirlenmiştir.
Bu unsurlar, edebiyatımızdaki çok ünlü bir karakter ve eserle doğrudan ilişkilidir.
2
Eserin karakterini ve konusunu eşleştirme
Belirlenen bu özellikler, Türk edebiyatında Orhan Kemal'in kaleme aldığı ünlü 'Murtaza' karakterini ve aynı adı taşıyan romanı işaret etmektedir.
Çukurova'nın sanayileşmesi, işçi sınıfı sorunları ve bekçi Murtaza'nın vazife aşkı romanın ana omurgasını oluşturur.
3
Diğer seçeneklerin elenmesi
Kemal Tahir (Devlet Ana - tarih), Fakir Baykurt (Kaplumbağalar - köy yaşamı), Kemal Bilbaşar (Cemo - Doğu Anadolu/feodalizm) ve Necati Cumalı (Tütün Zamanı - Ege/tütüncülük) eserleri konuları yönünden parçayla uyuşmadığı için elenmiştir.
Doğru yazar-eser ikilisinin teyit edilmesi gerekir.

Key Concept

Cumhuriyet Dönemi toplumcu gerçekçi romanlarında yer alan eserlerin konuları, mekanları, karakterleri ve yazarları arasındaki ilişkiler.
Estimated Time:2m 0s
Question 45Question

Çukurova'ya daha iyi yaşam koşulları bulmak ve çalışmak amacıyla gelen Köse Hasan, Pehlivan Ali ve İflahsızın Yusuf adlı üç arkadaşın ağır iş şartları altındaki mücadelesini ve uğradıkları sömürüyü anlatan *Bereketli Topraklar Üzerinde* adlı toplumcu gerçekçi romanın yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Orhan Kemal

Answer

Orhan Kemal
Bereketli Topraklar Üzerinde romanı; tarım işçilerinin Çukurova'daki ağır yaşam mücadelesini, Köse Hasan, Pehlivan Ali ve İflahsızın Yusuf karakterleri üzerinden ele alan toplumcu gerçekçi bir başyapıttır ve Orhan Kemal tarafından kaleme alınmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Parçada geçen Köse Hasan, Pehlivan Ali ve İflahsızın Yusuf karakterlerinin ve tarım işçilerinin Çukurova'daki sömürüsünü ele alan yapıtın belirlenmesi.
Bu unsurların Türk edebiyatında Bereketli Topraklar Üzerinde adlı romana ait olduğu saptanır.
Eserin olay örgüsü ve karakter kadrosu üzerinden doğru esere ulaşmak.
2
Elde edilen Bereketli Topraklar Üzerinde romanının yazarının belirlenmesi.
Romanın, Türk edebiyatında toplumcu gerçekçiliğin en önemli isimlerinden Orhan Kemal'e ait olduğu bulunur.
YKS müfredatında yer alan klasik eser-yazar eşleştirmesini tamamlamak.

Key Concept

Toplumcu Gerçekçi Roman ve Yazar Eşleştirmesi
Estimated Time:1m 0s
Question 46Question

Aşağıdaki sol sütunda verilen Cumhuriyet Dönemi Türk şairlerini, sa�� sütundaki benimsedikleri şiir anlayışlarının temel özelliklerini yansıtan tanımlarla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Necip Fazıl Kısakürek
Rıfat Ilgaz
Kemalettin Kamu

Matches

Show answer & explanation

Answer

Necip Fazıl Kısakürek biçimci ve metafizik odaklı saf şiir tanımıyla; Rıfat Ilgaz toplumsal sorunları ve sınıfsal mücadeleyi serbest nazımla işleyen toplumcu gerçekçi şiir tanımıyla; Kemalettin Kamu ise Anadolu ve gurbet temalarını hece ölçüsüyle işleyen memleketçi şiir tanımıyla eşleşmektedir.
Necip Fazıl Kısakürek biçimsel kusursuzluk ve metafizik arayışları işleyen saf şiirle; Rıfat Ilgaz sınıfsal meseleleri serbest nazımla yansıtan toplumcu gerçekçi şiirle; Kemalettin Kamu ise Anadolu ve gurbeti heceyle aktaran memleketçi şiir anlayışıyla uyuşmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Sanatçıların edebi kimliklerinin ve yöneldikleri şiir hareketlerinin belirlenmesi
Necip Fazıl Kısakürek'in saf şiir anlayışına, Rıfat Ilgaz'ın toplumcu gerçekçi şiire, Kemalettin Kamu'nun ise Milli Edebiyat zevk ve anlayışını sürdüren memleketçi şiire mensup olduğu belirlenir.
Şairlerin edebi yönelimleri, şiirlerinin hem içerik hem de biçim özelliklerini doğrudan tayin eder.
2
Sağ sütunda yer alan tanımların hangi şiir anlayışlarını ifade ettiğinin saptanması
Mistik ve biçim odaklı birinci tanımın saf şiire; sınıfsal ve serbest nazımlı ikinci tanımın toplumcu şiire; memleketçi ve hececi üçüncü tanımın ise Milli Edebiyat zevkini sürdüren şiire ait olduğu tespit edilir.
Her şiir akımının kendine has üslup, biçim ve tema özellikleri tanımların ayırt edilmesini sağlar.
3
Belirlenen şairler ile ilgili tanımların eşleştirilmesi
Necip Fazıl Kısakürek ile birinci tanım, Rıfat Ilgaz ile ikinci tanım, Kemalettin Kamu ile üçüncü tanım eşleştirilerek doğru sıralama tamamlanır.
Sanatçıların edebi pratikleri ile ait oldukları hareketlerin kuramsal sınırları mükemmel bir uyum içerisindedir.

Key Concept

Cumhuriyet Dönemi Şiir Eğilimleri ve Temsilcileri
Question 47Question

Aşağıda, Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatında farklı şiir anlayışlarını temsil eden üç dize grubu verilmiştir:

I. Grup:
*Sokaktayım, kimsesiz bir sokak ortasında;*
*Yürüyorum, arkama bakmadan yürüyorum.*
*Yolumun karanlığa saplanan noktasında,*
*Sanki beni bekleyen bir hayal görüyorum.*

II. Grup:
*Hava kurşun gibi ağır.*
*Bağır*
*bağır*
*bağır*
*bağırıyorum.*
*Koşun*
*kurşun*
*eritmeye*
*çağırıyorum...*

III. Grup:
*Ey mavi göklerin beyaz ve kızıl süsü,*
*Kız kardeşimin gelinliği, şehidimin son örtüsü,*
*Işık ışık, dalga dalga bayrağım!*
*Senin destanını okudum, senin destanını yazacağım.*

Bu dize gruplarının biçim, içerik ve üslup özellikleri dikkate alındığında, temsil ettikleri şiir anlayışları aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: I: Saf şiir anlayışı - II: Toplumcu gerçekçi şiir - III: Millî Edebiyat zevkini sürdüren şiir

Answer

I: Saf şiir anlayışı - II: Toplumcu gerçekçi şiir - III: Millî Edebiyat zevkini sürdüren şiir şeklinde yapılan eşleştirme doğrudur.
Necip Fazıl Kısakürek'in 'Kaldırımlar' şiirinden alınan ilk grup saf şiirin estetik ve mistik yönünü; Nâzım Hikmet'in 'Kerem Gibi' şiirinden alınan ikinci grup toplumcu gerçekçi şiirin serbest nazmını ve kavgacı söylemini; Arif Nihat Asya'nın 'Bayrak' şiirinden alınan üçüncü grup ise Millî Edebiyat zevkini sürdüren şiirin memleketçi ve millî değerleri öne çıkaran yapısını yansıtmaktadır. Bu sıralama şiirlerin tüm biçimsel ve tematik özellikleriyle uyuşmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Birinci dize grubunun biçim ve içerik özelliklerini incelemek.
Dizelerde hece ölçüsü ve kafiye düzeninin titizlikle uygulandığı, bireysel-büyülü ve mistik bir atmosferin (sokak, yalnızlık, hayal) hâkim olduğu görülür. Bu özellikler 'saf şiir' anlayışını yansıtır.
Saf şiir şairleri estetik kaygıyı ön planda tutar ve ahenk unsurlarına önem verir.
2
İkinci dize grubunun biçim ve içerik özelliklerini incelemek.
Dizelerin serbest ölçüyle yazıldığı, basamaklı dize yapısının (fütüristik/konstrüktivist biçim) kullanıldığı ve toplumsal bir eyleme çağrı ('kurşun eritmeye çağırmak') içeren ideolojik bir söylemin olduğu görülür. Bu özellikler 'toplumcu gerçekçi şiir' anlayışını yansıtır.
Toplumcu gerçekçiler şiiri bir mücadele aracı olarak görür ve serbest nazmı savunurlar.
3
Üçüncü dize grubunun biçim ve içerik özelliklerini incelemek.
Dizelerde vatan, bayrak, şehitlik gibi millî ve manevi temaların coşkulu bir dille ele alındığı görülür. Bu üslup ve tema dünyası 'Millî Edebiyat zevkini sürdüren şiir' anlayışına aittir.
Millî Edebiyat zevkini sürdürenler memleket sevgisini, millî kimliği ve tarihî değerleri konu edinir.

Key Concept

Cumhuriyet Dönemi Türk şiirindeki farklı şiir eğilimlerinin (Saf Şiir, Toplumcu Gerçekçi Şiir, Millî Edebiyat Zevkini Sürdüren Şiir) tema, biçim ve üslup yönünden ayırt edilmesi.
Estimated Time:2m 0s
Question 48Question

Aşağıdaki sol sütunda Cumhuriyet Dönemi toplumcu gerçekçi Türk edebiyatının önemli yazarları, sağ sütunda ise bu yazarların eserlerinde ağırlıklı olarak ele aldıkları coğrafi mekânlar ve sosyo-ekonomik temalar verilmiştir.

Buna göre, sol sütundaki yazarlar ile sağ sütundaki açıklamaları doğru olacak biçimde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Samim Kocagöz
Talip Apaydın
Kemal Bilbaşar
Fakir Baykurt

Matches

Show answer & explanation

Answer

Sol sütundaki yazarlar ile sağ sütundaki coğrafi mekân ve temalar şu şekilde eşleşir: Samim Kocagöz - Ege Bölgesi (Söke Ovası); Talip Apaydın - İç Anadolu (Polatlı ve çevresi); Kemal Bilbaşar - Doğu Anadolu (Tunceli ve çevresi); Fakir Baykurt - Göller Yöresi (Burdur ve çevresi).
Eşleştirmede her yazar, Türk edebiyatında kendisiyle özdeşleşmiş olan coğrafi bölge ve sosyo-ekonomik temalarla eşleştirilmiştir. Samim Kocagöz Söke Ovası ve pamuk işçilerini; Talip Apaydın İç Anadolu köy ve susuzluk sorununu; Kemal Bilbaşar Doğu Anadolu feodal yapısını masalsı dille; Fakir Baykurt ise Göller Yöresi mülkiyet çatışmalarını eserlerine taşımıştır.

Step-by-Step Solution

1
Samim Kocagöz'ün eserlerinde işlediği mekânı ve konuları belirleme
Samim Kocagöz'ün Söke Ovası ve pamuk üreticileri ile tarımdaki makineleşmeyi ele aldığı tespit edilir.
Yazarın edebiyat dünyasında Ege coğrafyası ve Söke yöresi ile özdeşleşmiş olması eşleştirmeyi doğrular.
2
Talip Apaydın'ın mekân ve tema özelliklerini inceleme
Talip Apaydın'ın Polatlı-Eskişehir çevresi İç Anadolu köylerini, susuzluk ve traktörün tarımdaki yerini işlediği belirlenir.
Yazarın Köy Enstitülü kimliği ve İç Anadolu köy gerçekliğini kuru tarım çerçevesinde işlemesi bu eşleşmeyi sağlar.
3
Kemal Bilbaşar'ın eserlerindeki mekân ve anlatım tarzını değerlendirme
Kemal Bilbaşar'ın Doğu Anadolu'daki feodal yapıyı, Cemo ve Memo romanlarındaki gibi masalsı bir dille anlattığı bulunur.
Doğu Anadolu'daki feodalite, ağalık ve aşiret düzenini masalsı bir atmosferle birleştiren yazar Kemal Bilbaşar'dır.
4
Fakir Baykurt'un mekân ve tema dünyasını saptama
Fakir Baykurt'un Göller Yöresi (Burdur) ve buradaki mülkiyet çatışmalarını işlediği saptanır.
Fakir Baykurt'un Burdur çevresindeki köylülerin toprak, su ve muhtarlık gibi yerel iktidar mücadelelerini anlatması bu eşleşmeyi tamamlar.

Key Concept

Cumhuriyet Dönemi toplumcu gerçekçi yazarlarının eserlerinde tercih ettikleri coğrafi mekânlar ve bu mekânların sosyo-ekonomik sorunlarıyla ilişkisi.
Estimated Time:2m 0s
Question 49Question

Şiirde her türlü ideolojik söylemden ve didaktik amaçtan uzak durarak sadece estetik bir olgunluğa ulaşmayı hedefleyen; musiki, düşsel ögeler ve bireysel temalarla iç ahengi savunan Cumhuriyet Dönemi şiir anlayışı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Saf (öz) şiir anlayışı

Answer

Saf (öz) şiir anlayışı
Saf (öz) şiir anlayışında şairler ideolojiden ve didaktik kaygılardan uzak durarak şiiri yalnızca bir estetik biçim ve musiki aracı olarak görürler. Bu durum soruda verilen tanımla doğrudan örtüşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Cumhuriyet Dönemi şiir anlayışlarının temel özelliklerini analiz edin.
İdeolojiden uzak durma, estetik olgunluk, musiki ve iç ahenk ilkelerinin hangi gruba ait olduğunu belirleyin.
Şiirin bir propaganda aracı olmaması ve sadece sanat için yapılması fikri saf (öz) şiirin temelidir.
2
Elde edilen verileri seçeneklerle karşılaştırın.
Tanımlanan özelliklerin doğrudan 'saf şiir' anlayışını işaret ettiğini doğrulayın.
Toplumcu gerçekçi, Millî Edebiyat zevkini sürdüren ve Garip akımları şiire didaktik, toplumsal veya sıradan işlevler yüklerken, saf şiir sadece estetik mükemmelliği hedefler.

Key Concept

Cumhuriyet Dönemi Saf Şiir Anlayışı
Question 50Question

Aşağıda sol sütunda verilen Cumhuriyet Dönemi toplumcu gerçekçi yazarlarını, sağ sütunda verilen kendileriyle özdeşleşmiş temalar ve yapıtlarıyla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Necati Cumalı
Talip Apaydın
Kemal Bilbaşar

Matches

Show answer & explanation

Answer

Necati Cumalı - Tütün Zamanı (Ege/Urla); Talip Apaydın - Yarbükü (Su/toprak kavgası); Kemal Bilbaşar - Cemo (Doğu Anadolu/feodalite)
Doğru eşleştirmede Necati Cumalı'nın Ege tütün üreticilerini anlatan Tütün Zamanı eseriyle, Talip Apaydın'ın su ve toprak mücadelesini anlatan Yarbükü eseriyle, Kemal Bilbaşar'ın ise feodal düzeni masalsı anlatan Cemo eseriyle eşleştirilmesi gerekir.

Step-by-Step Solution

1
Yazarların eserleri ve işledikleri coğrafyaları belirleme
Necati Cumalı'nın Ege/Urla yöresinde tütün işçilerini anlatan Tütün Zamanı eseriyle; Talip Apaydın'ın köyün su ve toprak sorununu ele alan Yarbükü eseriyle; Kemal Bilbaşar'ın ise Doğu Anadolu'daki ağalık düzenini masalsı anlatan Cemo eseriyle eşleştiği saptanır.
Toplumcu gerçekçi yazarların eserlerinde yöresel sorunlar ve mekân bütünlüğü eşleştirmede belirleyicidir.

Key Concept

Cumhuriyet Dönemi toplumcu gerçekçi romanlarında yazarların yöneldikleri coğrafyalar, temalar ve eserleri arasındaki ilişki.
Question 51Question

Eğitmen Rıza’nın öncülüğünde Tozlu köyü halkının imece usulüyle taşlık, çorak bir araziyi yeşerterek meydana getirdiği 'Kırbağ', köylünün umudu ve ortak emeğinin simgesi hâline gelir. Ancak bağın verimli hâle gelmesiyle birlikte köye gelen kadastro memurları, bu arazinin devlet hazinesine ait olduğunu bildirir. Köylüden ecrimisil (işgaliye bedeli) talep edilmesi ve bürokratik engeller, yaratılan bu ortak değerin köylünün kendi elleriyle tahrip edilmesine yol açar.

Bu parçada özeti ve temel çatışması verilen Cumhuriyet Dönemi toplumcu gerçekçi eseriyle ilgili olarak;

I. Kırsal kesimdeki mülkiyet sorunlarını ve bürokrasinin köylü üzerindeki baskısını sembolik unsurlarla ele almaktadır.
II. Ege Bölgesi'ndeki tütün üreticilerinin yaşadığı sömürüyü ve ağa-köylü çatışmasını merkezine almıştır.
III. Fakir Baykurt tarafından kaleme alınan ve Türk edebiyatında önemli bir yere sahip olan *Kaplumbağalar* adlı romandır.

yargılarından hangileri doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: I ve III

Answer

I ve III
Verilen parçada sözü edilen Kırbağ mücadelesi ve eğitmen Rıza karakteri, Fakir Baykurt'un toplumcu gerçekçi çizgide kaleme aldığı *Kaplumbağalar* romanına aittir. Bu romanda İç Anadolu'nun Tozlu köyündeki köylülerin imece usulüyle kurdukları bağın bürokratik engeller ve mülkiyet sorunları nedeniyle yok edilmesi anlatılır. Eserdeki kaplumbağalar köylünün yazgısını sembolize eder. Bu nedenle birinci ve üçüncü öncüller doğrudur. Eser Ege yöresini veya tütün üreticilerini konu almadığı için ikinci öncül yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Parçada verilen özet ve çatışma unsurlarından hareketle eseri teşhis etme.
Tozlu köyünde eğitmen Rıza önderliğinde kurulan Kırbağ ve kadastro memurlarıyla yaşanan sorunlar Fakir Baykurt'un *Kaplumbağalar* romanına aittir.
Toplumcu gerçekçi Türk romanındaki eserlerin konu, karakter ve mekân özelliklerini bilmek doğru eseri bulmamızı sağlar.
2
Birinci öncülün doğruluğunu değerlendirme.
Roman, bürokrasinin köylü üzerindeki etkisini, mülkiyet sorununu ve toprağa bağlı kaplumbağaların köylülerle olan bağını sembolik bir dille işler. Bu nedenle birinci öncül doğrudur.
Eserdeki sembolik unsurlar ve temel çatışma toplumsal mülkiyet yapısını yansıtır.
3
İkinci öncülün doğruluğunu değerlendirme.
Roman, Ege Bölgesi tütün üreticilerini değil İç Anadolu'nun yoksul ve çorak bir köyündeki toprak-bürokrasi sorununu işler. Bu nedenle ikinci öncül yanlıştır.
Tütün üretimi teması genellikle Necati Cumalı'nın *Tütün Zamanı* gibi Ege Bölgesi'ni konu alan eserlerinde görülür.
4
Üçüncü öncülün doğruluğunu değerlendirme.
Sözü edilen eser Fakir Baykurt'un ünlü romanı *Kaplumbağalar*'dır. Bu nedenle üçüncü öncül doğrudur.
Yazar ve eser eşleştirmesi doğru yapılmıştır.

Key Concept

Cumhuriyet Dönemi toplumcu gerçekçi romanlarında köy yaşamı, devlet-köylü ilişkisi, bürokrasi eleştirisi ve Fakir Baykurt'un eserlerinin tematik analizi.
Estimated Time:2m 0s
Question 52Question

Aşağıda verilen Cumhuriyet Dönemi Türk şiiri anlayışlarını, bu anlayışların temel özelliklerini ve temsilcilerini içeren tanımlarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Saf (Öz) Şiir
Toplumcu Gerçekçi Şiir
Millî Edebiyat Zevk ve Anlayışını Sürdüren Şiir

Matches

Show answer & explanation

Answer

Saf (Öz) Şiir anlayışı Ahmet Hamdi Tanpınar ve Necip Fazıl Kısakürek'in estetik ve musikiye dayalı tanımıyla; Toplumcu Gerçekçi Şiir anlayışı Nazım Hikmet ve Rıfat Ilgaz'ın ideolojik ve toplumsal konuları ele alan serbest nazım tanımıyla; Millî Edebiyat Zevk ve Anlayışını Sürdüren Şiir ise Kemalettin Kamu ve Faruk Nafiz Çamlıbel'in memleket sevgisi ve hece ölçüsünü esas alan tanımıyla eşleşmektedir.
Cumhuriyet Dönemi Türk şiirindeki üç temel eğilim doğru özellikler ve temsilcilerle eşleştirilmiştir: Saf şiir estetik ve musiki öncelikli bireysel şiiri (Tanpınar, Kısakürek); toplumcu gerçekçi şiir serbest nazımla yazılan ideolojik/toplumsal mücadeleyi (Nazım Hikmet, Rıfat Ilgaz); Millî Edebiyat anlayışını sürdüren şiir ise memleket sevgisi ve hece ölçüsünü (Kamu, Çamlıbel) temsil eder.

Step-by-Step Solution

1
Saf (Öz) Şiir kavramının özelliklerini ve temsilcilerini belirleme.
Bu anlayışın estetik olgunluğa, musikiye önem verdiği ve temsilcilerinin Ahmet Hamdi Tanpınar ile Necip Fazıl Kısakürek olduğu belirlenerek ilgili tanımla eşleştirilir.
Saf şiirde didaktiklikten uzak durulup sadece estetik amaç güdülür.
2
Toplumcu Gerçekçi Şiir kavramının özelliklerini ve temsilcilerini belirleme.
Bu anlayışın toplumsal mücadeleyi, ideolojik söylemleri serbest nazımla işlediği ve Nazım Hikmet gibi şairlerle özdeşleştiği belirlenerek ilgili tanımla eşleştirilir.
Toplumcu gerçekçiler sanatı toplum için bir araç olarak görür ve serbest biçimi benimser.
3
Millî Edebiyat Zevk ve Anlayışını Sürdüren Şiir kavramının özelliklerini ve temsilcilerini belirleme.
Bu anlayışın Anadolu'yu, memleket sevgisini hece ölçüsüyle ele aldığı ve temsilcilerinin Kemalettin Kamu, Faruk Nafiz Çamlıbel olduğu belirlenerek ilgili tanımla eşleştirilir.
Bu yönelim memleketçi şiir olarak da bilinir ve halk şiiri kaynaklarından beslenir.

Key Concept

Cumhuriyet Dönemi Türk şiirindeki temel şiir eğilimleri (Saf Şiir, Toplumcu Şiir ve Millî Edebiyat Zevkini Sürdüren Şiir) ve onların karakteristik özellikleri ile temsilcileri.
Estimated Time:1m 0s
Question 53Question

Cumhuriyet Dönemi Türk şiirindeki farklı eğilimleri yansıtmak amacıyla üç farklı şiirden alınan aşağıdaki dizeler incelenmiştir:

I. Şiir
*Durgun havuzları işlesin bırak*
*Yaprakların yanar döner renkleri,*
*Dalsın ipıssızlığa karşı uzak*
*Bir rüyanın unutulmuş renkleri.*

II. Şiir
*Ben yanmasam*
*sen yanmasan*
*biz yanmasak,*
*nasıl çıkar karanlıklar aydınlığa?*

III. Şiir
*Daha deniz görmemiş bir çoban çocuğuyum.*
*Bu dağların eskiden aşinası soyum.*
*Bekçileri gibiyiz evvelce buraların,*
*Bu tenha derelerin, bu vahşi kayaların.*

Bu şiirler ve temsil ettikleri edebi eğilimlerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Show answer & explanation

Answer: III. şiir; hece ölçüsüyle yazılmış olsa da bireysel bunalımları, ontolojik ve metafizik ürpertileri kapalı bir dille anlatan saf şiir anlayışına aittir.

Answer

Üçüncü şiirin hece ölçüsüyle yazılmı�� olsa da bireysel bunalımları, ontolojik ve metafizik ürpertileri kapalı bir dille anlatan saf şiir anlayışına ait olduğunu belirten ifade yanlıştır.
Üçüncü şiirin hece ölçüsüyle yazılmış olsa da bireysel bunalımları ve metafizik ürpertileri kapalı bir dille anlattığını ve saf şiir anlayışına ait olduğunu savunan ifade yanlıştır. Kemalettin Kamu'ya ait bu dizeler, Anadolu kır yaşamını ve coğrafyasını son derece sade ve açık bir dille ele aldığından Millî Edebiyat zevk ve anlayışını sürdüren şiir geleneğine aittir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci şiirin çözümlenmesi
Birinci şiirde yer alan 'durgun havuzlar', 'rüya', 'renkler' gibi kavramlar ve biçimsel ahenk (hece ölçüsü, kafiye) saf şiir anlayışının estetik dünyasına (Ahmet Hamdi Tanpınar şiirine) aittir.
Şiirin ait olduğu edebi yönelimi doğru saptamak.
2
İkinci şiirin çözümlenmesi
İkinci şiirde yer alan basamaklı dize yapısı, serbest nazım biçimi ve fedakarlık, toplumsal aydınlanma gibi temalar ('Ben yanmasam...', Nâzım Hikmet) toplumcu gerçekçi şiirin nitelikleridir.
Toplumcu gerçekçi yönelimin biçim ve içerik özelliklerini belirlemek.
3
Üçüncü şiirin çözümlenmesi
Üçüncü şiirde yer alan 'çoban çocuğu', 'dağlar', 'tenha dereler' gibi Anadolu ve memleket motifleri, sade dil ve hece ölçüsü kullanımı ('Bingöl Çobanları', Kemalettin Kamu) Millî Edebiyat zevk ve anlayışını sürdüren şiirin özellikleridir.
Millî Edebiyat zevk ve anlayışını sürdüren şiirin özelliklerini belirlemek.
4
Yanlış olan seçeneğin tespiti
Üçüncü şiirin bireysel bunalımları veya metafizik ürpertileri kapalı bir dille anlatan saf şiir anlayışına ait olduğunu savunan seçeneğin yanlış bir yargı içerdiği tespit edilir.
Seçeneklerdeki ifadelerin şiirlerin gerçek yönelimleriyle uyuşup uyuşmadığını değerlendirmek.

Key Concept

Cumhuriyet Dönemi şiirinde Saf Şiir, Toplumcu Şiir ve Milli Edebiyat zevkini sürdüren şiir akımlarının biçimsel ve tematik özellikleri
Question 54Question

Sanatçı, şiirlerinde kelimelerin ses uyumuna, musikiye ve estetik olgunluğa büyük önem vermiştir. 'Şiir, bir ideolojinin ya da düşüncenin taşıyıcısı olamaz; onun yegane amacı estetik haz uyandırmaktır.' görüşünü savunan şair, edebiyatımızda saf (öz) şiir anlayışının en önemli temsilcilerindendir. Özellikle 'Otuz Beş Yaş' ve 'Desem ki' gibi şiirleriyle geniş kitlelerce tanınmıştır.

Bu parçada söz edilen Cumhuriyet Dönemi şairi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Cahit Sıtkı Tarancı

Answer

Cahit Sıtkı Tarancı
Parçada tanıtılan şair; saf şiir anlayışının en önemli özelliklerinden olan musikiye ve estetik olgunluğa önem verme ilkesini benimsemiştir. Ayrıca edebiyatımızın çok bilinen eserlerinden olan 'Otuz Beş Yaş' ve 'Desem ki' şiirleri Cahit Sıtkı Tarancı'ya aittir. Dolayısıyla doğru yanıt Cahit Sıtkı Tarancı seçeneğidir.

Step-by-Step Solution

1
Parçadaki ipuçlarını analiz etme
Sanatçının saf (öz) şiir anlayışını benimsediği, musiki ve estetik hazza önem verdiği belirlenir.
Soruda şairin temel şiir anlayışını saptamak için bu bilgiler gereklidir.
2
Eser ipuçlarını değerlendirme
'Otuz Beş Yaş' ve 'Desem ki' şiirlerinin yazarı tespit edilir.
Bu şiirler edebiyatımızda çok tanınmış olup doğrudan Cahit Sıtkı Tarancı'ya aittir.
3
Seçeneklerdeki şairlerin şiir anlayışlarıyla karşılaştırma yapma
Nâzım Hikmet'in toplumcu gerçekçi, Ahmet Kutsi Tecer'in Millî Edebiyat zevkini sürdüren, Orhan Veli'nin Garip akımı temsilcisi olduğu elenerek doğru seçeneğin Cahit Sıtkı Tarancı olduğu sonucuna varılır.
Temsilci ve anlayış eşleştirmesini doğrulamak amacıyla diğer seçeneklerin elenmesi gerekir.

Key Concept

Cumhuriyet Dönemi Saf Şiir Anlayışı ve Temsilcileri
Estimated Time:45s
Question 55Question

Aşağıda sol sütunda Cumhuriyet Dönemi Türk şiirindeki farklı yönelimleri örnekleyen dize grupları, sağ sütunda ise bu dize gruplarının ait olduğu sanatçılar ve sanatçıların şiir anlayışlarına dair bilgiler karışık olarak verilmiştir. Dize gruplarını, ilgili oldukları sanatçı ve şiir anlayışı açıklamalarıyla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Dize Grubu I:
"Rabbim, nihayet sana itaat edeceğiz...
Artık ne bir çiçek, ne bir gün ışığı.
Bizler ki dünyada bir kere nefes aldık,
Bir kere gördük yıldızlı gökyüzünü..."
Dize Grubu II:
"Ben yanmasam
sen yanmasan
biz yanmasak
nasıl çıkar karanlıklar aydınlığa?"
Dize Grubu III:
"Bu vatan toprağın kara bağrında
Sıradağlar gibi duranlarındır;
Bir tarih boyunca onun uğrunda
Kendini tarihe verenlerindir."
Dize Grubu IV:
"ibrâhîm
içimdeki putları devir
elindeki baltayla
kırılan putların yerine
yenilerini koyan kim"

Matches

Show answer & explanation

Answer

Dize Grubu I - Ziya Osman Saba; Dize Grubu II - Nâzım Hikmet; Dize Grubu III - Orhan Şaik Gökyay; Dize Grubu IV - Asaf Hâlet Çelebi şeklinde eşleşmelidir.
Doğru eşleştirme dize gruplarının ait olduğu şiirlerin içeriksel temaları, üslupları ve şairlerin edebî yönelimlerine dayanmaktadır. İlk dize grubu bireysel duyarlılığı yansıtan ölüm temasıyla Ziya Osman Saba'ya (Saf Şiir); ikinci dize grubu toplumsal kurtuluş ve hitabet tonuyla Nâzım Hikmet'e (Toplumcu Şiir); üçüncü dize grubu millî duyarlılık ve vatan sevgisiyle Orhan Şaik Gökyay'a (Millî Edebiyat Zevkini Sürdüren Şiir); dördüncü dize grubu ise mistik ve masalsı diliyle Asaf Hâlet Çelebi'ye (Saf Şiir) aittir.

Step-by-Step Solution

1
İlk dize grubunun tema ve üslup incelemesi yapılır.
Şiirde ölüm, tevekkül ve varoluş gibi bireysel temaların ahenkli bir dille işlendiği görülür.
Bu özellikler Yedi Meşaleciler'in saf şiir anlayışıyla ve şair Ziya Osman Saba'nın üslubuyla örtüşmektedir.
2
İkinci dize grubunun tema, biçim ve ses yapısı analiz edilir.
Serbest nazım biçimiyle yazılmış, hitabet gücü yüksek ve toplumsal aydınlanmayı amaçlayan bir şiir olduğu görülür.
Bu nitelikler Nâzım Hikmet'in toplumcu gerçekçi şiir anlayışına aittir.
3
Üçüncü dize grubunun tematik içeriği incelenir.
Vatan sevgisi, kahramanlık ve tarihî gurur hece ölçüsüyle ve sade bir dille işlenmiştir.
Bu epik söyleyiş, Millî Edebiyat zevk ve anlayışını sürdüren Orhan Şaik Gökyay'ın çizgisiyle birebir örtüşür.
4
Dördüncü dize grubunun biçim ve içerik özellikleri değerlendirilir.
Mistik ögelerin ve dinî figürlerin soyut bir dille ve serbest tarzda işlendiği görülür.
Bu mistik-sezgisel tarz saf şiiri farklı bir boyuta taşıyan Asaf Hâlet Çelebi'ye aittir.

Key Concept

Cumhuriyet Dönemi Türk şiirindeki Saf Şiir, Toplumcu Gerçekçi Şiir ve Millî Edebiyat zevkini sürdüren şiir anlayışlarının ayırt edici tematik ve biçimsel özelliklerinin şair-eser bağlamında çözümlenmesi.
Estimated Time:2m 0s
Question 56Question

Çukurova'da çeltik ekimi nedeniyle sıtma salgınına yakalanan köylülerin haklarını korumaya çalışan idealist bir kaymakam ile çıkarlarını korumak isteyen ağaların mücadelesini konu edinen, Yaşar Kemal'e ait toplumcu gerçekçi eser aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Teneke

Answer

Teneke
Doğru yanıt Teneke adlı romandır. Yaşar Kemal'in bu eserinde, Çukurova bölgesinde sıtmaya sebep olan çeltik tarlalarının ekimini yasa dışı olarak sürdürmek isteyen nüfuzlu ağalara karşı duran idealist ve genç bir kaymakamın, yöre halkının sağlığını korumak adına girdiği mücadele anlatılır. Yazar, bu mücadelede köylülerin ve kaymakamın yalnızlığını ve ağaların gücünü çarpıcı bir biçimde ele alır.

Step-by-Step Solution

1
Soruda verilen eserin konusunu ve yazarını belirlemek için anahtar kelimeleri incelemek.
Çukurova, çeltik ekimi, sıtma salgını, idealist kaymakam ve ağa çatışması gibi unsurlar Yaşar Kemal'in ünlü bir eserine işaret etmektedir.
Toplumcu gerçekçi Türk edebiyatında köy ve köylünün sorunlarını, sömürü düzenini ele alan eserlerin olay örgüsü ve mekân bilgisi ayırt edicidir.
2
Seçeneklerdeki eserlerin konularını karşılaştırarak doğru eseri tespit etmek.
Sözü edilen çatışma ve olay örgüsü Yaşar Kemal'in Teneke adlı romanında yer almaktadır.
Teneke romanı, sıtma yayan çeltik tarlalarına karşı mücadele eden genç bir kaymakamın hikayesini anlatarak toplumsal sömürüyü gözler önüne serer.

Key Concept

Cumhuriyet Dönemi toplumcu gerçekçi Türk romanında yazarların eserlerindeki mekân, karakter ve sosyo-ekonomik temaların tespiti.
Estimated Time:45s
Question 57Question

A��ağıda sol sütunda Cumhuriyet Dönemi toplumcu gerçekçi romanlarında işlenen temel sosyo-ekonomik çatışma konuları ve mekânları, sağ sütunda ise bu konuları temsil eden başat yapıtlar verilmiştir. Sol sütundaki her bir unsuru sağ sütundaki doğru yapıtla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Söke Ovası'nda Menderes Nehri'nin taşmasıyla köylülerin toprak paylaşımı mücadelesi ve ağalık düzeninin sorgulanması
Çukurova'da çeltik ekimi üzerinden ağaların çıkarları ile idealist bir b��rokratın (kaymakamın) halktan yana mücadelesi
Sanayileşme sürecinde ayakkabı tamirciliği yapan bir esnaf ailesinin büyük sanayi karşısında çözülüşü ve yoksullaşması
Kırsal kesimde çocuk yaşta evlendirilmeye karşı çıkan bir genç kızın (Duru) ve onu koruyan köylülerin töre ile mücadelesi

Matches

Show answer & explanation

Answer

Sol sütundaki maddelerin sırasıyla Yılan Hikâyesi, Teneke, Eskici ve Oğulları, Tırpan eserleriyle eşleştirilmesi gerekmektedir.
Toplumcu gerçekçi yazarların romanları incelendiğinde; Söke Ovası'ndaki toprak çatışmaları 'Yılan Hikâyesi' ile, Çukurova'daki çeltik ekimi ve kaymakamın mücadelesi 'Teneke' ile, makineleşme karşısında küçük esnafın çözülüşü 'Eskici ve Oğulları' ile, çocuk yaşta zorla evlendirilmeye direnen Duru'nun hikâyesi ise 'Tırpan' romanıyla tam olarak örtüşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Söke Ovası'nda Menderes Nehri etrafındaki toprak mücadelesini ele alan yapıtı belirleme
Bu mekân ve tema Samim Kocagöz'ün 'Yılan Hikâyesi' romanına aittir.
Yazarın doğup büyüdüğü Söke yöresindeki tarımsal düzende ağa-köylü çatışması bu eserin temel konusudur.
2
Çukurova'da çeltik ekimi ve idealist kaymakamın ağalarla mücadelesini içeren yapıtı belirleme
Bu konu Yaşar Kemal'in 'Teneke' romanı ile eşleşmektedir.
Teneke romanı, Çukurova'da çeltik ağalarının köylüleri sömürmesine karşı duran idealist kaymakam Fikret Irmaklı'nın mücadelesini anlatır.
3
Makineleşme karşısında çözülen geleneksel esnaf ailesini ele alan yapıtı belirleme
Bu sosyo-ekonomik durum Orhan Kemal'in 'Eskici ve Oğulları' romanının konusudur.
Romanda küçük sanayi üreticilerinin fabrikalaşma karşısında ayakta kalamayarak yoksullaşması ve tarım işçiliğine yönelmesi işlenir.
4
Töreye karşı koyan Duru'nun mücadelesini anlatan yapıtı belirleme
Bu başkaldırı teması Fakir Baykurt'un 'Tırpan' romanına aittir.
Tırpan romanı, köyde yaşlı bir ağayla zorla evlendirilmek istenen Duru'nun törelere karşı direnişini ve köylü kadınların dayanışmasını anlatır.

Key Concept

Cumhuriyet Dönemi Toplumcu Gerçekçi Romanların Konu, Çatışma ve Mekân Analizi
Estimated Time:2m 0s
Question 58Question

Aşağıda verilen şairleri, Cumhuriyet Dönemi Türk şiirindeki yönelimleri ve belirgin özellikleri ile eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Orhan Veli Kanık
Behçet Necatigil
Cahit Külebi

Matches

Show answer & explanation

Answer

Orhan Veli Kanık, günlük konuşma dilini sıradan insanların yaşamıyla birleştirerek ölçüsüz ve kafiyesiz şiiri savunan Garip Akımı'nın öncüsü olmasıyla; Behçet Necatigil, ev-aile-yakın çevre üçgenindeki sıradan insanın dünyasını biçimsel özenle Garip dışında işlemesiyle; Cahit Külebi ise memleket sevgisini ve Anadolu doğasını temiz, içten ve modern bir dille yansıtmasıyla eşleşmektedir.
Şairlerin kendi özgün yönelimleri dikkate alındığında; Orhan Veli Kanık sıradan insanı ve sokağı şiire taşıyan Garip Akımı'nın lideridir. Behçet Necatigil, ev ve aile yaşantısını işleyen modern bir şairdir. Cahit Külebi ise Anadolu coğrafyasını ve insanını modern memleketçi bir duyarlılıkla şiirleştirmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Orhan Veli Kanık'ın şiir anlayışını belirlemek.
Orhan Veli, sıradan insanların günlük yaşamlarını yalın bir dille aktaran Garip Akımı'nın öncüsüdür.
Garip Akımı'nın şiirdeki yerleşik kuralları yıkma amacını saptamak için bu belirleme gereklidir.
2
Behçet Necatigil'in şiir dünyasındaki temel temaları incelemek.
Necatigil, bireyin ev, aile ve yakın çevre dünyasını biçimsel estetiği koruyarak Garip dışında sürdüren yenilikçi bir şairdir.
Sanatçının 'ev şairi' olarak anılmasının ve kendine özgü çizgisinin kaynağını ortaya koymak gerekir.
3
Cahit Külebi'nin memleketçi yönünü çözümlemek.
Külebi, Garip dışında yeniliği sürdürürken Anadolu insanını ve coğrafyasını içten ve modern bir dille işlemiştir.
Sanatçının Garip akımının dışında kalarak oluşturduğu özgün memleketçi tutumu saptamak için önemlidir.

Key Concept

Garip Akımı ve Garip Dışı Yeniliği Sürdüren Şiir
Question 59Question

Bir edebiyat eleştirmeni, Cumhuriyet Dönemi Türk şiiri üzerine kaleme aldığı bir inceleme yazısında şu değerlendirmelere yer vermiştir:

* I. şairin dizelerinde kelimeler adeta bir nota gibi tınlar; rüya, zaman ve bilinçaltı temalarıyla yüklenmiş bu şiirlerde toplumsal hiçbir kaygıya rastlayamazsınız.
* II. şairde ise şiir, fabrikalardaki çarkların sesine, makinelerin ritmine ve ezilenlerin kavgalarına dönüşür. Estetik kaygı yerini ideolojik bir başkaldırıya bırakmıştır.
* III. şairin şiirlerinde ise Anadolu'nun bozkırı, yalnız köy yolları ve gurbet çilesi, halk şiirinin sade ve içten söyleyişiyle harmanlanarak sunulur.

Bu eleştirmenin değerlendirdiği şairler aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Ahmet Hamdi Tanpınar - Nâzım Hikmet - Kemalettin Kamu

Answer

Ahmet Hamdi Tanpınar - Nâzım Hikmet - Kemalettin Kamu
İnceleme yazısında bahsedilen I. şairin özellikleri Saf Şiir anlayışının öncülerinden Ahmet Hamdi Tanpınar'ı; II. şairin makine ritimleri ve ideolojik söylemi Toplumcu Gerçekçi şiirin lideri Nâzım Hikmet'i; III. şairin Anadolu, gurbet ve sade hece söyleyişi ise Millî Edebiyat zevkini sürdüren Kemalettin Kamu'yu işaret etmektedir. Dolayısıyla Ahmet Hamdi Tanpınar - Nâzım Hikmet - Kemalettin Kamu sıralaması doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Birinci öncülde yer alan şair özelliklerini analiz etmek.
I. şair için belirtilen 'rüya, zaman, bilinçaltı' temaları ve 'nota gibi tınlayan' musiki hassasiyeti Ahmet Hamdi Tanpınar'a ve temsil ettiği Saf Şiir anlayışına aittir.
Saf şiir anlayışını benimseyen şairler, şiirde estetiğe, biçimsel mükemmelliğe ve bireysel temalara öncelik verirler.
2
İkinci öncülde yer alan şair özelliklerini analiz etmek.
II. şair için belirtilen 'makine ritmi', 'fabrikalar' ve 'ideolojik başkaldırı' özellikleri Nâzım Hikmet'e ve Toplumcu Gerçekçi şiir anlayışına aittir.
Toplumcu gerçekçiler, fütürizm akımından etkilenerek şiirlerinde işçi ve makine seslerine, toplumsal mücadeleye yer vermişlerdir.
3
Üçüncü öncülde yer alan şair özelliklerini analiz etmek.
III. şair için belirtilen 'Anadolu bozkırı, köy yolları, gurbet çilesi' ve sade halk şiiri söyleyişi Kemalettin Kamu'ya ve Millî Edebiyat zevk ve anlayışını sürdüren şiire aittir.
Millî Edebiyat zevkini sürdürenler, hece ölçüsüyle memleket sevgisini, taşra yaşamını ve millî duyguları işlemişlerdir.

Key Concept

Cumhuriyet Dönemi şiirinde Saf Şiir, Toplumcu Şiir ve Millî Edebiyat zevk ve anlayışını sürdüren şiirin temsilcileri ve özellikleri
Question 60Question

Cumhuriyet Dönemi Türk şiirinde Saf Şiir, Toplumcu Şiir ve Millî Edebiyat zevk ve anlayışını sürdüren şiir gibi farklı yönelimler yer almıştır. Aşağıda verilen şairleri, sanat anlayışlarını yansıtan şiirsel özellikleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Ahmet Hamdi Tanpınar
Kemalettin Kamu
Rıfat Ilgaz
Asaf Hâlet Çelebi

Matches

Show answer & explanation

Answer

Ahmet Hamdi Tanpınar ile rüya, zaman ve bilinçaltı odaklı estetik kaygı; Kemalettin Kamu ile Millî Mücadele, gurbet ve yurt sevgisi odaklı memleketçi duyarlılık; Rıfat Ilgaz ile sınıfsal çelişkiler ve yoksul insanların yaşam mücadelesini ele alan toplumcu gerçekçi çizgi; Asaf Hâlet Çelebi ile Doğu mistisizmi ve ses değerlerine dayalı soyut görüntüler eşleşir.
Doğru eşleştirmeler şairlerin sanatsal anlayışları ve şiirlerindeki ana temalar göz önünde bulundurularak yapılmıştır. Ahmet Hamdi Tanpınar rüya ve zaman kavramlarıyla saf şiiri; Kemalettin Kamu gurbet ve yurt sevgisi temalarıyla Millî Edebiyat zevkini; Rıfat Ilgaz toplumsal sorunları mizahi ögelerle ele alan toplumcu şiiri; Asaf Hâlet Çelebi ise mistik ögelerle harmanlanmış saf şiiri temsil eder.

Step-by-Step Solution

1
Şairlerin edebi yönelimlerini ve temel poetikalarını belirleyin.
Ahmet Hamdi Tanpınar ile Asaf Hâlet Çelebi saf şiir; Kemalettin Kamu Millî Edebiyat zevk ve anlayışını sürdüren şiir; Rıfat Ilgaz ise toplumcu gerçekçi şiir temsilcisidir.
Şairlerin ait oldukları edebi topluluk veya eğilimleri bilmek doğru eşleştirmenin ilk adımıdır.
2
Sağ sütundaki tanımlarda yer alan kavramsal ipuçlarını şairlerle eşleştirin.
Rüya, zaman ve musiki unsurları Tanpınar'ın; gurbet ve memleket sevgisi Kamu'nun; toplumcu gerçekçilik ile mizah Ilgaz'ın; Doğu mistisizmi ve ses değerleri ise Çelebi'nin şiirini niteler.
Her şairin kendine has tematik ve üslup özellikleri eşleştirmenin anahtarını oluşturur.
3
Tüm eşleştirmelerin doğruluğunu teyit edin.
Eşleştirmelerin edebiyat tarihi ve şairlerin poetikaları açısından kusursuz olduğu görülür.
Hatalı bir eşleştirme kalmadığından emin olmak için son kontrol yapılır.

Key Concept

Cumhuriyet Dönemi Türk şiirindeki yönelimler, şairlerin sanat anlayışları ve şiirlerinin tematik/üslupsal özellikleri.
PreviousPage 3 / 9Next