Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı

Cumhuriyet Dönemi Türk tiyatrosuna yön veren eserlerin ve yazarlarının iyi bilinmesi, bu dönemin edebi gelişimini kavramak açısından büyük önem taşır. Aşağıda verilen tiyatro eserlerinin sanatsal ve tematik özelliklerini, karşılarındaki doğru yapıt isimleriyle eşleştiriniz.

Aşağıdaki dizelerin hangisi, dil ve üslup özellikleri dikkate alındığında "İkinci Yeni" şiir anlayışını yansıtmaktadır?

Birinci Dünya Savaşı yıllarında Suriye ve Filistin'deki yedek subaylık günlerinden hareketle Kanal Cephesi'ndeki bozgunu, Osmanlı Devleti'nin Arap vilayetlerini elde tutma politikasını ve bu uğurda Anadolu insanının ihmal edilişini gözlemci ve eleştirel bir üslupla anlatmıştır. Cumhuriyet Dönemi'nde duru ve yalın Türkçe nesrinin (düzyazısının) öncülerinden olan yazarın bu eseri, edebiyatımızda anı türünün başyapıtlarından biri olarak kabul edilir.

Bu parçada söz edilen Cumhuriyet Dönemi öğretici metin yazarı ve eseri aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Aşağıdaki parçalardan hangisi, Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatında 'bireyin iç dünyasını esas alan' veya 'millî-dinî zevk ve duyarlılığı yansıtan' eserlerin tematik ve yapısal yönelimlerinden birini örneklendirmez?

Gökyüzünün ceplerini arıyorum,
içinden çıkıyor eski bir deniz sessizliği.
Sen bir kere gülümsüyorsun,
şehirde bütün tramvaylar süte batıyor.

Alışılmamış bağdaştırmalara ve soyut bir imge dünyasına yer veren bu dizeler, aşağıdaki şiir eğilimlerinden hangisinin temsilcisine ait olabilir?

Cumhuriyet Dönemi öğretici metin yazarları ile bu yazarların belirgin özelliklerini veya eserlerini içeren açıklamaları doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Ne zaman seni düşünsem
Bir ceylan su içmeye iner
Çayırları büyürken görürüm
Her akşam seninle yeşil bir zeytin tanesi
Bir parça mavi deniz alır beni

Bu dizelerin dil, üslup ve imge dünyası dikkate alındığında, aşağıdaki şairlerden hangisinin şiir anlayışıyla örtüştüğü söylenebilir?

Deneme ve eleştiri türünün Türk edebiyatındaki en önemli savunucularından olan yazar, Türkçenin özleşmesi ve yabancı dillerin boyunduruğundan kurtulması için ömrü boyunca mücadele etmiştir. Kendine özgü devrik cümleleriyle konuşma dilinin doğallığını ve içtenliğini yakalamayı amaçlamış, hatta 've' bağlacını dahi Arapça kökenli olduğu gerekçesiyle yazılarında kullanmamıştır. Türk edebiyatına günlük türünün modern anlamdaki ilk yetkin örneklerini de kazandıran yazar, edebiyat dünyasında 'deneme' denince akla gelen ilk isimlerden biri olmuştur.

Bu parçada söz edilen yazar ve onun Türk edebiyatında deneme türünün gelişimine katkı sunan eseri aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

Yorulduk Ömür Hanım, yorulduk...
Dünya bir kaza yeri, insan insana çarpıyor.
Kırılıyor bazı yerlerimiz, yara bere içinde kalıyoruz.
Sonra geçip gidiyoruz hiçbir şey olmamış gibi.

Dil, üslup ve tema özellikleri dikkate alındığında bu dizelerin aşağıdaki şiir anlayışlarından hangisine mensup bir şair tarafından yazıldığı söylenebilir?

Aşağıdaki parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla getirilmesi gereken yazar ve eser adını yazınız.

Kardeşim sen paylaşıyorsun benimle
Aynı ekmeği, aynı hüznü, aynı gökyüzünü;
Ve biliyorsun ki yürüyeceğiz o aydınlık yolda
Emeğin ve kardeşliğin bayrağıyla yan yana.

Dil, üslup ve içerik özellikleri dikkate alındığında bu dizelerin aşağıdaki şairlerden hangisine ait olduğu söylenebilir?

Yazar, okuyucuyla adeta karşılıklı konuşuyormuş gibi içten ve yalın bir üslupla kaleme aldığı bu yazılarında, hayata dair iyimser bir bakış açısı sunar. Günlük yaşamın küçük ayrıntılarından yola çıkarak çalışmanın, dürüstlüğün, aile bağlarının ve insan sevgisinin önemini vurgular. Radyo konuşmalarından derlenen ve gençlere hitap eden tatlı dilli bu sohbetlerin yer aldığı eser, Cumhuriyet Dönemi öğretici metinleri içinde söyleşi (sohbet) türünün en karakteristik örneklerinden biri kabul edilir.

Bu parçada söz edilen yazar ve eseri aşağıdakilerden hangisidir?

1960’lı yıllardan itibaren Türkiye’deki toplumsal ve siyasal gelişmeler, edebiyatta da yansımasını bulmuş; ��zellikle şiirde estetik kaygıların yanı sıra ideolojik yönü ağır basan, halkın sorunlarını, işçi sınıfının mücadelesini ve sınıfsal çatışmaları konu edinen yeni bir toplumcu gerçekçi dalga ortaya çıkmıştır. Bu dönem şairleri; şiirlerini geniş kitlelere ulaştırmak amacıyla açık, anlaşılır ve söylev (hitabet) üslubuna yakın ortak bir dil kullanmışlardır.

Buna göre, aşağıdaki şairlerden hangisi bu parçada sözü edilen şiir anlayışının temsilcilerinden biri değildir?

İkimiz birden sevinebiliriz göğe bakalım
Şu kaçamak ışıklardan şu şeker kamışlarından
Bebe dişlerinden güneşlerden yaban otlarından
Durmadan harcadığım şu gözlerimi al kurtar
Şu aranıp duran ellerimi tut
Bu evleri atla bu evleri de bunları da
Göğe bakal��m

Dil, üslup ve içerik özellikleri dikkate alındığında bu dizelerin aşağıdaki şairlerden hangisine ait olduğu söylenebilir?

Gülün tam ortasında ağlıyorum
Her akşam sokak ortasında öldükçe
Önümü arkamı bilmiyorum
Azaldığını duyup duyup karanlıkta
Beni yeryüzünde bir kadın sevdi

Bu dizelerin tema, imge ve dil özellikleri dikkate alındığında aşağıdaki şairlerden hangisine ait olduğu söylenebilir?

I.
Biz ki yarınıyız yorulmuş bir coğrafyanın
Emeğin ve inancın tunçtan elleriyle
Yıkarız karanlığı, kurarız yeni bir günü
Meydanlarda yankılanan sesimizle

II.
Deniz kabuğundan süzülen soluk bir akşamüstü
İçtim gökyüzünün yalnızlığını tren tıkırtılarında
Bir adam ceketini asıyordu hiçliğin askısına
Gözlerinde mor menekşeler, ceplerinde eski rüzgâr

Dil, üslup ve içerik özellikleri dikkate alındığında, bu şiir parçalarının ait olduğu şiir anlayışlar�� aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

Evet, isyan.
Yarım kalmış bir kitabın,
Ezberlenmemiş bir şiirin öfkesiyle
Çıkıyorum sokaklara.

İçerik ve üslup özellikleri dikkate alındığında bu dizelerin aşağıdaki şiir eğilimlerinden hangisinin temsilcisine ait olduğu söylenebilir?

Çay ocaklarında, tütün depolarında
Gençliğini yakan işçilerin terinde
Gün doğar elbet bir gün dağların ardında
Bizim de türkülerimiz söylenir dillerde

Bu dizelerin dil, üslup ve içerik özellikleri dikkate alındığında aşağıdaki şiir anlayışlarından hangisine ait olduğu söylenebilir?

Kimsenin kimseye gözü değmiyorsa
şiir niye,
yüzünü hatıraya çeviren o rüzgâr
hangi dağın kırığıdır şimdi?

Tema, dil ve anlatım özellikleri dikkate alındığında bu dizelerin aşağıdaki şairlerden hangisine ait olduğu söylenebilir?

Çocuk düşerse ölür çünkü balkon
Ölümün cesur körfezidir evlerde
Yüzünde bir soru işaretiyle çocuk
Karşısında çekilmez bir akşamüstü

Bu dizelerin dil, anlatım ve içerik özellikleri dikkate alındığında aşağıdaki edebi topluluk veya şiir eğilimlerinden hangisinin sanat anlayışıyla örtüştüğü söylenebilir?