Edebiyat Akımları ve Dünya Edebiyatı

Aşağıda sol sütunda verilen modernist ve avangart edebiyat akımlarını, sağ sütundaki temel özellikleri ve felsefi yönelimleriyle eşleştiriniz.

17. yüzyıl Fransız edebiyatında ortaya çıkan klasisizm akımının en önemli komedya yazarlarındandır. Eserlerinde aklın ve sağduyunun rehberliğinde insan doğasını, toplumsal aksaklıkları ve insan tiplerini mizahi bir dille ele almıştır. Töre ve karakter komedyalarıyla tanınan yazarın *Cimri* ve *Tartuffe* gibi başyapıtları dünya edebiyatında klasikleşmiştir.

Bu parçada söz edilen Klasik Batı edebiyatı temsilcisi aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıda 19. ve 20. yüzyıl Batı edebiyatında öne çıkan bazı sanatçılar ve bu sanatçılarla özdeşleşmiş önemli eserler verilmiştir. Bu sanatçıları eserleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

A��ağıda sol sütunda verilen edebî akım ve şair özelliklerini, sağ sütundaki uygun akım ve şair isimleriyle eşleştiriniz.

I. Sanatçı: "Edebiyat, durgunluktan, uykulu dalgınlıktan ve meditasyondan kurtulmalıdır. Biz, saldırgan hareketi, hummalı uykusuzluğu, koşucunun adımlarını, ölümcül sıçrayışı, şamarı ve yumruğu yücelteceğiz. Bir yarış arabası, Samothrake Nike Heykeli’nden daha güzeldir."

II. Sanatçı: "Sizin bu makineleşmeye duyduğunuz hayranlık ve yeni bir düzen inşa etme çabanız beyhudedir. Çünkü insan aklının ve mantığının yarattığı tüm sistemler, insanlığı büyük bir yıkıma sürüklemiştir. Gerçek sanat; hiçbir kuralı tan��mayan, dili bilinen anlam kalıplarından kurtarıp kelimeleri tamamen rastlantısal biçimde yan yana getiren bir başkaldırıdır."

Bu diyalogdan hareketle, savunduğu edebi görüşleri dile getiren sanatçılar ve temsil ettikleri akımlarla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi söylenemez?

Klasik Batı edebiyatının gelişim sürecinde yer alan aşağıdaki sanatçıları ve edebi gelişmeleri, temsil ettikleri dönemlerin tarihsel kronolojisine göre en eskiden en yeniye doğru sıralayınız.

17. yüzyıl Fransız edebiyatında klasisizmin kurallarının (özellikle üç birlik kuralı, akıl ve sağduyu, ahlaki erdem) tam anlamıyla yerleşmediği bir geçiş döneminde kaleme alınan bu eser, büyük bir başarı kazanmasına rağmen dönemin edebiyat otoriteleri ve Fransız Akademisi tarafından sert eleştirilere maruz kalmıştır. Eleştirilerin odağında; eserin bir gün (yirmi dört saat) içinde geçmesine rağmen çok fazla olayı barındırması nedeniyle 'gerçeğe benzerlik' (vraisemblance) ilkesini zedelemesi ve başkahramanın babasını öldüren adamla evlenmeyi kabul etmesiyle 'töreye uygunluk' (bienséance) kuralını çiğnemesi yer alır.

Bu parçada bahsedilen edebi tartışmanın odağında yer alan ve Fransız klasisizminin trajedideki önemli temsilcilerinden biri olan yazar ile bahsi geçen eseri aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Aşağıda sol sütunda verilen modernist ve avangart edebi akımları, sağ sütundaki temel felsefi yönelimleri ve karakteristik özellikleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Modern dünya edebiyatının yönünü değiştiren 19. ve 20. yüzyıl Batı yazarları, eserlerinde hem tematik hem de teknik açıdan devrim niteliğinde yenilikler sunmuştur. Buna göre, sol sütunda verilen sanatsal eğilimleri ve eserleri sağ sütundaki yazar isimleriyle doğru biçimde eşleştiriniz.

Modernist ve avangart edebi akımlar, geleneksel anlatı yöntemlerine ve gerçeğin nesnel tasvirine karşı çıkarak bireyin iç dünyasına, bilinçaltına, hız ve makineleşmeye ya da kuralsızlığa yönelmişlerdir.

Buna göre, aşağıdaki metin parçalarından hangisi ayraç içinde verilen akımın edebi anlayışıyla uyuşmamaktadır?

Eski Yunan ve Latin edebiyatının tarihsel gelişim süreci göz önüne alındığında, aşağıda verilen yazar ve düşünürleri en eski dönemde yaşayandan en yeni dönemde yaşayana doğru (kronolojik olarak) sıralayınız.

Bir edebiyat tarihçisi, 19. yüzyıl gerçekçi romanı ile 20. yüzyıl modernist romanını karşılaştırırken şu değerlendirmede bulunur:

'19. yüzyılın büyük ustaları, dış dünyayı adeta bir ayna gibi yansıtarak toplumsal yapıyı, sın��fsal ilişkileri ve insanı nesnel bir gözlemle sergiliyordu. Karakterler, belirli bir sosyal çevrenin ürünü olarak kronolojik bir zaman çizgisinde hareket ederdi. Oysa 20. yüzyılda bu anlayış kökten sarsıldı. Yeni anlatıda dış gerçekliğin yerini öznel algılar, doğrusal zamanın yerini ise zihinsel/içsel zaman aldı. Yazar artık bir gözlemci değil, insan bilincinin derinliklerine inen bir kâşiftir.'

Buna göre, aşağıda verilen yazar-eser çiftlerinden hangisi, sırasıyla bu parçada belirtilen '19. yüzyıl gerçekçi romanı' ve '20. yüzyıl modernist romanı' anlayışlarını örneklemektedir?

Rönesans döneminin habercisi kabul edilen İtalyan edebiyatının bu büyük şairi, hümanizmin ilk kıvılcımlarını eserlerinde taşır. Edebi dil olarak Latince yerine halk dili olan İtalyancayı tercih ederek ulusal edebiyatın gelişimine öncülük etmiştir. Şairin en önemli eseri; Cehennem, Araf ve Cennet olmak üzere üç ana bölümden oluşan, ahirete yapılan sembolik bir yolculuğu anlatan manzum destandır. Bu destanda şaire, aklı ve felsefeyi temsil eden Romalı şair Vergilius ile inanç ve aşkı temsil eden Beatrice rehberlik eder.

Bu parçada söz edilen sanatçı ve eseri aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıdaki edebî tanımlar ile bu tanımların karşılığı olan kavram ve akımları doğru şekilde eşleştiriniz.

Aşağıda sol sütunda verilen Klasik Batı edebiyatı sanatçıları ile sağ sütundaki edebi yönelim ve katkılarına dair açıklamaları doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Edebiyatta bilimselliği ve determinizmi (gerekircilik) temel alarak insanı soyaçekim ve çevre özellikleriyle ele alan, sanatçıyı bir gözlemciden ziyade laboratuvardaki bilim insanı gibi konumlandıran edebi akım aşağıdakilerden hangisidir?

İngiliz edebiyatının yetiştirdiği en büyük şairlerden biri olan sanatçı, klasik şiir geleneğini Rönesans sonrası dönemde epik bir boyuta taşımıştır. Yaşamının son yıllarında görme yetisini kaybetmesine rağmen kızlarının yardımıyla kaleme aldığı, Hristiyanlık inancındaki 'cennetten kovulma' ve 'insanlığın düşüşü' mitlerini işleyen *Kaybolan Cennet* (Paradise Lost) adlı yapay destanıyla tanınır. Klasisizm akımının biçimsel yetkinliğini ve rasyonalist arka planını yansıtan bu eserde, Tanrı’ya karşı isyan eden şeytan figürü trajik bir derinlikle ele alınmıştır.

Bu parçada söz edilen Klasik Batı edebiyatı sanatçısı aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıda 19. ve 20. yüzyıl Batı edebiyatında öne çıkan bazı yazarlar ile bu yazarların edebi yönelimlerini belirleyen temel özellikler verilmiştir. Bu yazarlar ile edebi özelliklerini doğru şekilde eşleştiriniz.

Eserlerinde 1929 Dünya Ekonomik Bunalımı döneminde ABD'de yaşanan tarım işçilerinin dramını, sömürü düzenini ve insanların ayakta kalma mücadelesini realist ve yer yer natüralist bir bakış açısıyla ele almıştır. Toplumsal gerçekçi çizgide dünya edebiyatının başyapıtlarından biri kabul edilen romanında, Joad ailesinin Oklahoma'daki topraklarından edilerek Kaliforniya'ya doğru çıktıkları zorlu göç yolculuğunu ve karşılaştıkları insani trajediyi anlatır.

Bu parçada söz edilen yazar ve eseri aşa��ıdakilerden hangisinde birlikte verilmiştir?

Aşağıda verilen 19. ve 20. yüzyıl Batı edebiyatı sanatçıları ile bu sanatçıların edebi yönelimlerini ve temalarını açıklayan ifadeleri doğru şekilde eşleştiriniz.