Edebiyat Akımları ve Dünya Edebiyatı

Kırım Türklerinin yirminci yüzyıldaki trajedisini, yurtlarından sürgün edilişlerini ve Sovyet rejimi altındaki varoluş mücadelelerini eserlerinde sıklıkla işleyen yazar, İkinci Dünya Savaşı'nda bizzat yaşadığı esaret hayatından beslenmiştir. Eserlerini Türkiye Türkçesiyle kaleme alarak Türk dünyası arasındaki dil ve kültür köprüsünü güçlendirmiştir. *Korkunç Yıllar* ve *Yurdunu Kaybeden Adam* gibi otobiyografik nitelikler taşıyan romanlarıyla tanınan bu sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

Edebiyat tarihçileri, Tanzimat Dönemi Türk edebiyatının hazırlık ve ilk döneminde Batı’dan alınan akımların Türk edebiyatına uyarlanırken birtakım değişikliklere uğradığını belirtirler. Nitekim ilk dönemde klasisizmin akıl ve sağduyuya dayanan kuralcılığı ile romantizmin coşkun bireyselliği yan yana var olmuştur. Bu çerçevede klasisizm ve romantizm akımlarının ilkeleri ile bunların Türk edebiyatındaki yansımaları değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Aşağıdaki sol sütunda verilen edebî akım ve yazar özelliklerini, sağ sütundaki uygun akım ve yazar eşleşmeleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Realizm ve natüralizm akımlarının edebî ilkeleri ile bu akımların Türk edebiyatındaki yansımalarına dair aşağıdaki yargıların hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?

Aşağıda Batı edebiyatında ortaya çıkan akımların temel ilkeleri ile bu akımların Türk edebiyatındaki yansımaları verilmiştir. Sol sütundaki açıklamaları, sağ sütundaki en uygun edebî kavram veya sanatçıyla eşleştiriniz.

Roman türünde realizmin ve natüralizmin ilkeleri, yazarın gerçekli��e yaklaşım biçimi ve karakterleri kurgulama yöntemi üzerinden şekillenir. Buna göre, aşağıdaki yargılardan hangisi realizm ve natüralizm akımlarının ilkeleri ile bu akımların Türk ve dünya edebiyatındaki yansımaları hakkında yanlış bir bilgi içermektedir?

I. Yazar: Sanatçı; geçici ve bireysel olanın değil, değişmez ve evrensel doğanın peşinde koşmalıdır. Akıl ve sağduyu, edebi yaratımın biricik rehberidir. Aşırı duyguların esiri olmak, eseri soyluluktan ve düzenli yapıdan uzaklaştırır. Tiyatroda üç birlik kuralına uymak, ahlaki bir olgunluk gereğidir.

II. Yazar: Aksine, insanı sadece akla indirgemek onun ruhundaki coşkun fırtınaları, hayalleri ve duyguları görmezden gelmektir. Sanatçı, kuralların zincirlerinden kurtulmalı; kendi iç dünyasını, hürriyeti ve doğayı tüm heybetiyle yansıtmalıdır. Hayat nasıl iyiyle kötünün, akla karanın çatışmasıysa edebi eser de bu tezatları barındırmalıdır.

Bu diyalogda dile getirilen edebi anlayışlar dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Aşağıdaki sol sütunda Türk edebiyatı sanatçılarının eserlerinde sergiledikleri tutum ve yönelimler, sağ sütunda ise bu yönelimlerin ilişkili olduğu edebî akımlar ve özellikleri verilmiştir. Sol sütunda verilen durumları, sağ sütundaki en uygun edebî akım açıklamasıyla eşleştiriniz.

Tanzimat Dönemi'nde Batı edebiyatı akımlarının etkisiyle eserler veren iki Türk sanatçısı, sanat anlayışlarını şu şekilde dile getirmektedir:

I. Sanatçı: "Eserlerimde her zaman aklı ve sağduyuyu kılavuz edindim. Duyguların ve aşırılıkların insanı yanıltacağını savunarak değişmeyen evrensel insan tabiatını, erdem ve ahlakı ön planda tuttum. Eserlerimde seçkin ve kurallı bir dil kullanmaya özen gösterdim."

II. Sanatçı: "Sanatçının yaratıcılığı, kuralların dar kalıplarıyla sınırlandırılamaz. Bizler insanın iç dünyasını, vatan sevgisi gibi yüce duyguları ve fırtınalı coşkuları serbestçe dile getirmeliyiz. Klasik kuralları yıkarak hem tarihten hem de günlük yaşamdan beslenen, duyguyu ön plana alan bir yaklaşımı benimsedim."

Bu parçada dile getirilen görüşler ve temsil ettikleri edebî akımlar dikkate alındığında, sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde bu sanatçıların benimsediği akımlar ve Tanzimat Dönemi Türk edebiyatındaki temsilcileri doğru eşleştirilmiştir?

Yazar I: "Roman, hayata tutulmuş bir aynadır. Yol boyunca yürürken bu aynaya yansıyan çamurları da mavi gökyüzünü de olduğu gibi, hiçbir şeyi gizlemeden aktarmalıyız. Yazarın kişisel duyguları, hayalleri bu tarafsızlığı gölgelememelidir."

Yazar II: "Haklısınız ancak ayna tutmak yetersizdir. Bizler birer gözlemciden öte, birer deneyci olmalıyız. İnsanı laboratuvardaki bir denek gibi ele almalı; onun soyaçekimle getirdiği kalıtsal özellikleri ve içinde bulunduğu fizyolojik çevreyi determinizm ilkesiyle incelemeliyiz."

Bu diyalogdan hareketle Yazar I ve Yazar II'nin benimsediği edebî akımlar ve bu akımların Türk edebiyatındaki yansımalarıyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

Aşağıda realizm ve natüralizm akımlarının temel özellikleri ile bu akımların dünya ve Türk edebiyatındaki bazı temsilcileri verilmiştir. Sol sütundaki edebi özellikleri sağ sütundaki doğru sanatçılarla nasıl eşleştirirsiniz?

Edebiyat akımları üzerine araştırma yapan bir grup öğrenci, realizm ile natüralizm arasındaki kuramsal farkları ve bu iki akımın insana yaklaşım biçimini tartışmaktadır.

Buna göre realizm ve natüralizm akımlarının karşılaştırıldığı aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

Aşağıda verilen numaralanmış şiir parçalarını, karşılarındaki harflerle belirtilen şiirsel yönelim ve estetik işlevlerle doğru şekilde eşleştiriniz.

Aşağıda sol sütunda verilen edebi akım estetiğine ve poetik görüşlere dair açıklamaları, sağ sütunda verilen akım ve Türk/Batı edebiyatındaki temsilcileriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Aşağıdaki sol sütunda yer alan edebi alıntı ve ilkeleri, sağ sütunda verilen realizm ve natüralizm akımlarına ait kavramsal karşılıklarıyla nasıl eşleştirirsiniz?

Aşağıdaki sol sütunda verilen edebî tavırları ve yazar yaklaşımlarını, sağ sütundaki akım ve temsilci özellikleri ile doğru şekilde eşleştiriniz.

Aşağıdaki parçada boş bırakılan yerlere getirilmesi gereken edebi akımları ve bu akımların Türk edebiyatındaki temsilcisini belirleyiniz.