Milli Edebiyat Dönemi Hikaye ve Romanı

Milli Edebiyat Dönemi romanlarında bireysel bunalımlardan sıyrılarak toplumsal ve millî bir ülküye yönelen veya bu idealler doğrultusunda sarsıcı gerçeklerle yüzleşen aydın karakterlerin dönüşümü önemli bir yapısal unsurdur. Örneğin Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun *Kiralık Konak* romanındaki ----, başlangıçta bireysel ve estetik kaygılar güden, aşk acısıyla kıvranan bir şairken savaşın ve işgalin etkisiyle millî duygularla kuşanıp cepheye koşar ve orada şehit olur. Aynı yazarın *Yaban* romanındaki ---- ise I. Dünya Savaşı'nda kolunu kaybetmiş bir gazi olarak sığındığı Anadolu köyünde köylüyü aydınlatmayı ve onlarla bütünleşmeyi hedeflerken aradaki derin zihniyet uçurumu nedeniyle dışlanır ve bir yabancı olarak kalır. Halide Edip Adıvar'ın *Ateşten Gömlek* romanında ise eşini ve çocuğunu İzmir'in işgalinde kaybettikten sonra İstanbul'a gelerek millî bilinci uyandıran mitinglerin odağında yer alan ----, daha sonra Anadolu'ya geçerek hastanelerde hemşirelik yapar ve cephe gerisinde Millî Mücadele'nin sembol isimlerinden biri olur.

Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdekilerin hangisinde verilen karakterler getirilmelidir?

Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun Tanzimat'tan Cumhuriyet sonrasına uzanan süreçte Türk toplumunun yaşadığı değişimleri nehir roman anlayışıyla aktardığı eserler düşünüldüğünde; aşağıda verilen romanların, olay örgülerinin geçtiği tarihsel dönemler (vaka zamanı) bakımından eskiden yeniye doğru kronolojik sıralaması nasıl olmalıdır?

Milli Edebiyat Dönemi romanı, Osmanlı İmparatorluğu'nun yıkılış sürecindeki toplumsal sarsıntıları, değer kaymalarını ve ahlaki çözülmeleri gerçekçi bir gözlemle ele almıştır. Bu dönemde kaleme alınan bazı eserler yapısal ve tematik özellikleri yönüyle şu şekildedir:

* I. Eser: Klasik anlamda merkezî bir kahramanı ve doğrusal olay örgüsü bulunmayan; İttihat ve Terakki Dönemi'nin yarattığı savaş zenginlerini, toplumsal tabakalar arasındaki hızlı değişimi mozaik bir yapıyla, birbirinden bağımsız portreler ve hatıra parçaları hâlinde sunan romandır.
* II. Eser: Tanzimat'tan Çanakkale Savaşı'na uzanan tarihsel süreçte bir konağın çözülüşü etrafında üç farklı kuşağın yaşadığı zihniyet çatışmasını, ahlaki yozlaşmayı ve geleneksel değerlerin yitimini merkezî bir kurguyla işleyen romandır.

Bu parçada yapısal ve tematik özellikleri verilen romanlar ve yazarları aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak gösterilmiştir?

Milli Edebiyat Dönemi romanlarında toplumsal ve tarihi gerçeklik, eserlerin olay zamanı (vaka zamanı) üzerinde belirleyici bir etkiye sahiptir. Aşağıda bu dönemde kaleme alınmış dört önemli romanın konusu ve tarihsel arka planı özetlenmiştir. Bu romanların olay zamanlarını (konu edindikleri tarihsel dönemleri) kronolojik olarak en eskiden en yeniye doğru sıralayınız.

Milli Edebiyat Dönemi hikaye ve roman yazarlarının, Türk edebiyatında Anadolu coğrafyasına, toplumsal meselelere ve millî mücadeleye yönelmede öncü rol oynayan aşağıdaki eserlerini ilk yayımlanış (kitap veya tefrika) tarihlerine göre kronolojik olarak eskiden yeniye doğru sıralayınız.

“İhsan’ı ilk defa gördüğüm gün kafamda uyanan o garip ihtisası hiç unutamam. O, Harbiye Nezareti’nin karanlık koridorlarında yürürken, arkasında İzmir’in küllerini ve Ayşe’nin yeşil gözlerindeki o sessiz, derin hüznü taşıyor gibiydi. Biz İstanbul’da, kafeslerin arkasında mütareke günlerinin uyuşturucu havasını solurken, o çoktan kafasında Anadolu’nun çorak topraklarında parlayacak bir kıvılcımı tutuşturmuştu bile. Ben ise, bacaklarım��n acısıyla kıvranırken sadece bu büyük yangının bir şahidi, bir kaydedicisi olabilirdim.”

Bu parçanın alındığı roman ve temsil ettiği edebi dönem göz önünde bulundurulduğunda aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Milli Edebiyat Dönemi'nde kaleme alınan aşağıdaki romanlar ile bu romanların tematik içeriklerini ve olay örgülerini doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Milli Edebiyat Dönemi Türk hikaye ve romanında eser veren sanatçılar, Türk toplumunun geçirdiği tarihi, siyasi ve fikri dönüşümleri eserlerine yansıtmışlardır. Aşağıda bu dönemde kaleme alınan veya bu dönem yazarlarınca bu çizgide yayımlanan bazı önemli eserler verilmiştir. Bu eserleri, kitap olarak ilk baskı (yayımlanma) tarihlerine göre en eskiden en yeniye doğru sıralayınız.

Milli Edebiyat Dönemi romanlarında yazarlar, toplumun geçirdiği tarihsel, siyasi ve sosyal dönüşümleri yansıtmak amacıyla belirli toplumsal tipler ve simgesel karakterler yaratmışlardır. Aşağıdaki sol sütunda verilen roman kahramanlarını, sağ sütunda verilen ve bu kahramanların temsil ettiği toplumsal/tematik işlevleri açıklayan tanımlarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Agâh Bey, Anadolu içindeki bu küçük, fakat meyvesi bol, havası ağır mutasarrıflığa tahrirat müdürü tayin edildiği gün kendisinde büyük bir çalışma arzusu, vatan ve millete faydalı olmak hevesi vardı. İstanbul’da iken kafasında kurduğu ıslahat projelerini burada tatbik edecek, kasabayı bayındır hâle getirecekti. Fakat ilk günler kasaban��n bu rehaveti, memurların işleri ağırdan alması ve şeftali bahçelerindeki o bitmez tükenmez eğlenceler onu şaşırttı. Direnmeye, kendini korumaya çalıştıysa da zamanla o da bu tatlı ataletin kollarına kendini bıraktı ve nihayet şeftali bahçelerinin müdavimlerinden biri oldu.

Bu parçada olay örgüsü özetlenen hikâyeden ve yazarından hareketle Milli Edebiyat Dönemi hikâyeciliği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Halide Edip Adıvar'ın Milli Mücadele dönemini doğrudan tecrübe eden bir yazar olarak kaleme aldığı ve Kurtuluş Savaşı'nı konu edinen ilk roman kabul edilen Ateşten Gömlek adlı eserin olay örgüsündeki aşağıdaki gelişmeleri kronolojik sıraya göre düzenleyiniz.

Naim Efendi bu koca konakta yapayalnızdı. Damadı Servet Bey’in alafranga özentileri, torunu Seniha’nın sınır tanımaz davranışları ve konağa girip çıkan davetlilerin gürültüsü arasında o, adeta geçmiş bir zamanın hayaleti gibi dolaşıyordu. Bu büyük konak, içindekilerle birlikte yavaş yavaş çöküyor; eski değerler yerini yeni ve yozlaşmış bir yaşam tarzına bırakıyordu.

Bu parçada sözü edilen aile içi çatışmalar ve değer kaybı etrafında şekillenen Millî Edebiyat Dönemi romanı a��ağıdakilerden hangisidir?

Milli Edebiyat Dönemi roman ve hikâye yazarları ile bu yazarların edebiyatımızda iz bırakmış önemli eserleri bulunmaktadır.

Aşağıdaki sol sütunda verilen Milli Edebiyat Dönemi yazarlarını, sağ sütunda verilen kendilerine ait eserlerle doğru şekilde eşleştiriniz.

Milli Edebiyat Dönemi'nde yazar ve şairler, eserlerinde İstanbul sınırlarının dışına çıkarak Anadolu'yu, Anadolu insanının yaşamını ve sorunlarını ele almaya yönelmişlerdir. Bu anlay��şın en önemli meyvelerinden biri olan; idealist bir İstanbul kızı ve öğretmen olan Feride'nin Anadolu'nun çeşitli kasaba ve köylerinde yaşadığı maceraları, karşılaştığı zorlukları ve memleket gerçeklerini gözler önüne seren Reşat Nuri Güntekin romanı aşağıdakilerden hangisidir?

Halide Edip Adıvar'ın Milli Mücadele dönemini konu edinen ünlü eseri *Vurun Kahpeye* romanının olay örgüsü dikkate alındığında, aşağıda verilen gelişmelerin kronolojik olarak doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

I. Dünya Savaşı'nda bir kolunu kaybeden yedek subay Ahmet Celal’in, Anadolu'daki bir köyde köylülerle yaşadığı yabancılaşmayı ve aydın-halk çatışmasını konu edinen Yakup Kadri Karaosmanoğlu romanı aşağıdakilerden hangisidir?