Tanzimat Dönemi Öğretici Metinleri ve Gazetecilik

Tanzimat Dönemi’nde basının ve öğretici metinlerin gelişiminde sadece İstanbul’da çıkarılan resmî, yarı resmî veya özel gazeteler değil; iktidarla yaşanan fikir ayrılıkları nedeniyle Avrupa’nın çeşitli şehirlerinde neşredilen yayınlar da etkili olmuştur. Yeni Osmanlılar (Jön Türkler) tarafından yurt dışında çıkarılan bu gazeteler, sansür baskısından uzak olmanın verdiği özgürlükle vatan, hürriyet, adalet ve meşrutiyet gibi kavramları Türk basın tarihinde ilk kez bu denli doğrudan ve muhalif bir üslupla ele almıştır.

Buna göre, parçada sözü edilen gazetecilik faaliyeti ve dönemin edebi yönelimleri dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Tanzimat Dönemi öğretici metinleri ve gazetecilik faaliyetleri, Osmanlı entelektüelinin Batılılaşma programını halka yayma ve yeni bir kamuoyu (efkâr-ı umumiye) oluşturma çabasının en somut ürünüd��r. I. Dönem'de Şinasi, Namık Kemal ve Ziya Paşa gibi isimler gazeteyi toplumu eğitmede bir okul olarak görürken; II. Dönem'de değişen siyasi koşullar öğretici metinlerin yönün�� estetik ve teorik tartışmalara (eleştiri, edebiyat teorisi) kaydırmıştır. Ancak bu süreçte türlerin gelişimi, yayın organlarının çizgisi ve yazarların savundukları görüşler arasında karmaşık ilişkiler mevcuttur.

Bu parçadan hareketle Tanzimat Dönemi öğretici metinleri ve gazeteciliğiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Tanzimat Dönemi'nde gazetecilik faaliyetleri, yeni edebi türlerin halka ulaştırılmasında ve kamuoyu oluşturulmasında önemli bir rol oynamıştır. Aşağıda verilen Tanzimat Dönemi gazetelerini, taşıdıkları tarihi ��zellikler ve yayın durumlarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

"Bizce yazı yazmaktan maksat, halkın anlayacağı dille yazıp faydalı bilgiler yaymaktır. Edebiyatı sadece elit bir zümrenin zevk aldığı, süslü kelimelerden ibaret bir sanat oyunu olarak görmek milletin uyanışını geciktirmekten başka işe yaramaz. Gazeteler ve makaleler, toplumu eğitecek en tesirli mekteplerdir. Bu sebeple dilin Türkçe kurallarına göre sadeleşmesi, cümlelerin secilerden arındırılarak fikrin doğrudan aktarılması elzemdir."

Bu parçada dile getirilen görüşler ve Tanzimat Dönemi öğretici metinleri ile gazeteciliği göz önünde bulundurulduğunda, aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Tanzimat Dönemi I. Dönem gazeteciliğinin ve öğretici metinlerinin beyannamesi niteliğindeki Tercüman-ı Ahval Mukaddimesi'nden alınan:

*"Değil mi ki bir milletin efkâr-ı umumiyesi o milletin derece-i kemaline delildir ve mademki bir gazete o efkârın lisanıdır; öyleyse gazete çıkarmak, vatan evladına karşı mukaddes bir borçtur."*

ifadesinden hareketle, Tanzimat Dönemi öğretici metinleri ve gazeteciliğiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Tanzimat Dönemi öğretici metinlerinin ve yeni edebî türlerin gelişiminde gazeteler adeta birer okul vazifesi görmüştür. Aşağıda sol sütunda verilen Tanzimat Dönemi gazetelerini, sağ sütundaki kendilerine ait ayırt edici özellikleriyle doğru biçimde eşleştiriniz.