Question

Difficulty: MediumYapım Ekleri (İsimden İsim, İsimden Fiil, Fiilden İsim, Fiilden Fiil)

Türkçede bazı yapım ekleri eklendiği sözcüğün türünü değiştirerek isimden fiil yaparken, bazıları ise fiilden isim türetir. Sesteş eklerin bulunması ise sözcüklerin doğru çözümlenmesini gerektirir.

Buna göre, aşağ��daki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcükte yer alan yapım eki, işlevi yönüyle diğerlerinden farklıdır?

  1. A
    Sonbaharın gelmesiyle parktaki bütün çınarların yaprakları sarardı.
  2. B
    İhtiyar adam, eski albümlere bakarken gözleri hafifçe yaşardı.
  3. C
    Bulutların gökyüzünü kaplamasıyla hava birdenbire karardı.
  4. D
    Günde iki defa bahçedeki taze fidanları hortumla suladı.
  5. Öğretmenimiz, gençlik yıllarında edebiyat dergilerinde şiirler yayımlayan bir yazardı.Answer

Answer

Edebiyat dergilerinde şiirler yayımlayan bir 'yazardı' ifadesindeki sözcük, fiilden isim yapım eki almıştır; diğer seçeneklerdeki altı çizili sözcükler ise isimden fiil yapım eki almıştır.
Şiirler yayımlayan bir 'yazardı' cümlesindeki altı çizili sözcük, 'yaz-' fiil kökünden türetilmiştir. Buradaki '-ar' eki, fiili isme dönüştüren bir yapım ekidir (fiilden isim yapım eki). Bu nedenle bu sözcük diğerlerinden farklı bir yapım eki almıştır.

Step-by-Step Solution

1
Altı çizili s��zcüklerin köklerini ve aldıkları ekleri belirleme
'sarardı' (sarı-ar-dı), 'yaşardı' (yaş-ar-dı), 'karardı' (kara-ar-dı), 'suladı' (su-la-dı) ve 'yazardı' (yaz-ar-dı) şeklinde çözümlenir.
Sözcüklerin yapısını incelemek için kök ve ek ayrımının doğru yapılması gerekir.
2
Eklerin işlevlerini ve sözcüklerin tür değişimlerini inceleme
'sarı', 'yaş', 'kara' ve 'su' sözcükleri isim köküdür. Bunlara gelen '-ar' ve '-la' ekleri bu isimleri fiilleştirmiştir (isimden fiil yapım eki). 'yaz-' ise fiil köküdür ve buna gelen '-ar' eki kelimeyi isim yapmıştır (fiilden isim yapım eki).
Yapım eklerinin isimden fiil mi yoksa fiilden isim mi yaptığını belirlemek için kök ile gövde arasındaki ilişki incelenmelidir.
3
Cümledeki bağlama göre sesteş eklerin (geniş zaman eki ile yapım eki) ayrımını yapma
'yazardı' sözcüğü 'yazar idi' şeklinde bir ismi yüklem yapmıştır. Dolayısıyla buradaki '-ar' eki geniş zaman çekim eki değil, fiilden isim yapım ekidir. Diğer sözcüklerdeki '-ar' ise isimden fiil yapım ekidir.
Sesteş eklerin işlevlerini doğru ayırt etmek, hatalı çözümlemelerin önüne geçer.

Key Concept

Yapım eklerinin eklendikleri sözcüklerin türünü değiştirme işlevleri (isimden fiil ve fiilden isim yapım ekleri)
Estimated Time:2m 0s
Rate this question