Examkin

Question

Difficulty: Very hardYapım Ekleri (İsimden İsim, İsimden Fiil, Fiilden İsim, Fiilden Fiil)

Bilinmez bir hüzün çöker çevremizde (I) her akşam,
Dallarındaki yeşil yapraklar birden sarardı (II) yine.
Kadere boyun eğenlerin alnındaki bu yazısı (III),
Bize hatırlatır geçmiş günlerin o soluk resmini.
Biz ise bu kavurucu yazı (IV) sessizce geride bıraktık;
Oysa o, hayalleriyle yaşayan eski bir yöneticiydi (V).

Bu dizelerde numaralanmış sözcüklerden hangisi hem yapım hem de çekim eki almamıştır?

  1. A
    I
  2. B
    II
  3. C
    III
  4. IVAnswer
  5. E
    V

Answer

Dizelerdeki numaralanmış sözcüklerden 'kavurucu yazı' tamlamasında geçen 'yazı' sözcüğü, mevsim bildiren 'yaz' isim köküne sadece belirtme durumu (hâl) çekim eki alarak oluşmuştur ve yapım eki içermemektedir.
Kavurucu yazı ifadesindeki 'yazı' sözcüğü, mevsim bildiren 'yaz' isim köküne belirtme durum eki olan '-ı' getirilerek oluşturulmuştur. Bu sözcükte herhangi bir yapım eki bulunmamaktadır. Dolayısıyla sözcük yalnızca çekim eki almıştır.

Step-by-Step Solution

1
I numaralı sözcüğü çözümleme
çevir- (fiil kökü) + -e (fiilden isim yapım eki; ünlü düşmesiyle 'çevre' olur) + -miz (iyelik eki) + -de (durum eki). Hem yapım hem çekim eki almıştır.
Sözcüğün kökü ve aldığı eklerin işlevleri belirlenerek yapım-çekim birlikteliği test edilir.
2
II numaralı sözcüğü çözümleme
sarı (isim kökü) + -ar (isimden fiil yapım eki; ünlü düşmesiyle 'sarar-' olur) + -dı (geçmiş zaman eki). Hem yapım hem çekim eki almıştır.
Ünlü düşmesine uğrayan kökün tespiti ve eklerin işlevinin belirlenmesi gerekir.
3
III numaralı sözcüğü çözümleme
yaz- (fiil kökü) + -ı (fiilden isim yapım eki; 'yazı' kelimesi kaderi yazmak anlamındad��r) + -sı (iyelik eki). Hem yapım hem çekim eki almıştır.
Bağlamdan hareketle sözcüğün 'yazmak' eylemiyle ilişkili olduğu saptanır.
4
IV numaralı sözcüğü çözümleme
yaz (isim kökü; mevsim anlamında) + -ı (belirtme durumu eki; çekim ekidir). Yapım eki yoktur.
'Kavurucu yazı' ifadesinde mevsim kastedildiği için kök isimdir, üzerine gelen ek çekim ekidir.
5
V numaralı sözcüğü çözümleme
yön (isim kökü) + -et- (isimden fiil yapım eki) + -ici (fiilden isim yapım eki) + -ydi (ek-fiil). Hem yapım hem çekim eki almıştır.
Çoklu türetim gösteren sözcüğün ek analizi tamamlanır.

Key Concept

Sözcük yapısında sesteş köklerin ve homofon eklerin bağlama göre ayırt edilmesi
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Yapım Ekleri (İsimden İsim, İsimden Fiil, Fiilden İsim, Fiilden Fiil)

More questions from this topic