Examkin

Question

Difficulty: MediumÜnlemler

Türkçede kimi adlar, adıllar ya da eylemler, hitap ve duygu belirtecek biçimde cümlede kullanılarak ünlem değeri kazanabilir (ünlemleşmiş s��zcükler). Kimi asıl ünlemler ise ad çekim eklerini alarak isimleşebilir (adlaşmış ünlemler).

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem ünlemleşmiş bir sözcük hem de adlaşmış bir ünlem bir arada kullanılmıştır?

  1. A
    Ah, senin bu bitmek bilmeyen oflarına kim dayanabilir ki!
  2. B
    Onun derinden gelen ahları, salondaki herkesin yüreğini burkmuştu.
  3. Beyler, kimsenin ahını almadan bu yolda ilerleyemezsiniz.Answer
  4. D
    Arkadaşlar, eyvah ki ne eyvah, bütün emeklerimiz bir anda boşa gitti!
  5. E
    Tüh! Eyvah, bu güzelim fırsatı da kendi ellerimizle kaçırdık.

Answer

Beyler, kimsenin ahını almadan bu yolda ilerleyemezsiniz.
Doğru seçenekte yer alan 'Beyler' sözcüğü normalde isim soylu bir kelimeyken cümlede hitap/seslenme göreviyle kullanılarak ünlemleşmiş sözcük değeri kazanmıştır. Aynı cümledeki 'ahını' sözcüğü ise bir asıl ünlem olan 'ah' kelimesinin ad çekim eklerini alması sonucu adlaşmış ünlem durumundadır. Her iki ünlem özelliği de bu cümlede mevcuttur.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerde geçen ünlem niteliği taşıyan veya ünlemlerle ilişkili tüm sözcükleri saptamak.
Analiz edilen cümlelerde 'Beyler', 'ahını', 'Ah', 'oflarına', 'Arkadaşlar', 'eyvah', 'ahları', 'Tüh' gibi sözcüklerin ünlem değeri veya kökeni taşıdığı belirlenmiştir.
Soruda istenen iki farklı ünlem tipini cümleler içinde arayabilmek için aday sözcüklerin bulunması gerekir.
2
Belirlenen sözcükleri 'ünlemleşmiş sözcük' ve 'adlaşmış ünlem' tanımlarına göre incelemek.
'Beyler' sözcüğü isim kökenli olup cümlede hitap bildirdiği için ünlemleşmiştir. 'ahını' sözcüğü ise asıl ünlem olan 'ah' kelimesinin iyelik ve durum eklerini alarak adlaşmasıyla oluşmuştur.
Sözcüklerin kökenleri ile aldıkları eklerin ve üstlendikleri görevlerin analiz edilmesi doğru sınıflandırma için şarttır.
3
Her iki özelliğin de yer aldığı seçeneği tespit etmek.
Hitap bildiren 'Beyler' ünlemleşmiş sözcüğü ile isim çekim eki almış 'ahını' adlaşmış ünleminin bir arada kullanıldığı cümle tespit edilmiştir.
Soru kökündeki iki şartı birden sağlayan tek cümleye ulaşarak çözümü tamamlamak hedeflenir.

Key Concept

Ünlemlerde Ünlemleşme ve Adlaşma Durumları
Rate this question

Topics

Ünlemler

More questions from this topic