Question

Difficulty: HardPasif Taşıma (Difüzyon ve Osmoz)

Seçici geçirgen bir diyaliz zarı kullanılarak hazırlanan deney düzeneğinde; diyaliz torbasının içine %8\%8 glikoz ve %12\%12 sükroz içeren bir çözelti, diyaliz torbasının bırakıldığı beherglasa ise %4\%4 glikoz ve %6\%6 sükroz içeren bir çözelti konuluyor. Sıvı seviyeleri başlangıçta eşit olan bu düzenek, yeterli bir süre bekletiliyor (Diyaliz zarı su ve glikoza geçirgen olup, sükroza geçirgen değildir).

Buna göre, deneyin başlangıcından itibaren sistem dengeye ulaşıncaya kadar geçen süreçte gerçekleşen olaylarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Diyaliz zarı sükroza geçirgen olmadığından, beherglastaki sükroz miktarı deney sürecinde değişmeden kalır.
  2. B
    Diyaliz torbasından beherglasa doğru gerçekleşen glikoz geçişi, ATP harcanmadan pasif taşıma kurallarına göre gerçekleşir.
  3. Diyaliz torbasının başlangıçtaki toplam çözünmüş madde derişimi beherglastan daha düşük (hipotonik) olduğundan, torbadan beherglasa doğru net su çıkışı gerçekleşir.Answer
  4. D
    Beherglastan diyaliz torbasına doğru gerçekleşen net su geçişi (osmoz) nedeniyle, beherglastaki sükroz derişimi zamanla artış gösterir.
  5. E
    Sistem dengeye ulaştığında, diyaliz torbasının son hacmi başlangıçtaki hacmine göre daha fazla olur.

Answer

Diyaliz torbasının başlangıçtaki toplam çözünmüş madde derişiminin beherglastan daha düşük (hipotonik) olduğunu ve torbadan beherglasa doğru net su çıkışı gerçekleştiğini belirten ifade yanlıştır.
Diyaliz torbasının başlangıçtaki toplam çözünmüş madde derişimi beherglastan daha yüksek (%20>%10\%20 > \%10) olduğundan torba içi ortam hipertoniktir. Bu nedenle su geçişi beherglastan torbaya doğru olur. Torbanın hipotonik olduğunu ve su çıkışı gerçekleştiğini iddia eden ifade yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Zardan geçebilen ve geçemeyen maddeleri belirleme.
Glikoz monomer yapıda olduğu için diyaliz zarından geçebilir; sükroz ise disakkarit yapıda olduğu için zardan geçemez.
Pasif taşıma kurallarına göre zardan geçiş molekül büyüklüğüne bağlıdır.
2
Başlangıçtaki toplam çözünmüş madde yoğunluklarını hesaplama.
Diyaliz torbasının içindeki toplam yoğunluk %8+%12=%20\%8 + \%12 = \%20; beherglastaki toplam yoğunluk ise %4+%6=%10\%4 + \%6 = \%10 olur.
Ortamların birbirine göre yoğunluk durumunu (hipertonik/hipotonik) belirlemek için toplam çözünmüş madde miktarlarına bakılır.
3
Osmozun yönünü ve suyun hareketini belirleme.
Diyaliz torbası (%20\%20), beherglasa (%10\%10) göre hipertoniktir. Dolayısıyla, beherglastan (hipotonik ortamdan) diyaliz torbasına (hipertonik ortama) doğru net su geçişi (osmoz) gerçekleşir.
Su molekülleri, suyun çok olduğu (az yoğun) ortamdan, suyun az olduğu (çok yoğun) ortama doğru osmozla geçer.
4
Hacim ve derişim değişimlerini analiz etme.
Diyaliz torbasına su girdikçe torbanın hacmi artar. Beherglastan su eksildiği için beherglastaki su miktarı azalır ve beherglasta kalan sükrozun derişimi (yoğunluğu) artar.
Çözünen madde miktarı sabitken çözücü (su) miktarının azalması derişimi artırır.

Key Concept

Diyaliz zarı üzerinden pasif taşıma (difüzyon ve osmoz) süreçlerinde molekül büyüklüğü, çözelti yoğunluğu (hipertonik/hipotonik) ve suyun hareket yönü ilişkisi.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question