Question

Difficulty: EasyGereksiz Sözcük Kullanımı

Aşağıdaki cümleleri, içlerinde barındırdıkları gereksiz sözcük kullanımından kaynaklanan anlatım bozukluğunun nedeni ile eşleştiriniz.

  • Bu zor günlerde birbirimize destek olmalı, karşılıklı yardımlaşmalıyız.Sözcüğün anlamının fiildeki işteşlik eki (-iş/-leş) tarafından zaten karşılanması
  • Çocuk, yanındakinin kulağına alçak sesle bir şeyler fısıldadı.Sözcüğün anlamının cümledeki eylemin kendi tanımında zaten yer alması
  • Bu konudaki şüphe ve kuşkularını arkadaşlarıyla paylaştı.Eş anlamlı sözcüklerin bir arada kullanılması

Answer

Birinci cümle (yardımlaşmalıyız) işteki işteşlik ekiyle, ikinci cümle (fısıldadı) fiilin kendi anlamıyla, üçüncü cümle (şüphe ve kuşku) ise eş anlamlı sözcüklerin bir arada kullanılmasıyla eşleşmektedir.
Eşleştirme yapıldığında, birinci cümledeki 'karşılıklı' kelimesi 'yardımlaşmak' fiilindeki işteşlik ekiyle çakıştığı için ikinci açıklamayla; ikinci cümledeki 'alçak sesle' kelime grubu 'fısıldamak' fiilinin kendi tanımıyla çakıştığı için üçüncü açıklamayla; üçüncü cümledeki 'şüphe' ve 'kuşku' kelimeleri ise eş anlamlı oldukları için birinci açıklamayla doğru bir şekilde eşleşir.

Step-by-Step Solution

1
İlk cümleyi ('Bu zor günlerde birbirimize destek olmalı, karşılıklı yardımlaşmalıyız.') inceleyip gereksiz sözcüğü belirleyin.
'yardımlaşmak' fiilindeki '-leş' eki eylemin zaten 'karşılıklı' yapıldığını gösterdiğinden 'karşılıklı' sözcüğü gereksizdir.
İşteşlik ekleri (-iş, -leş) cümleye zaten karşılıklı veya birlikte yapma anlamı katar, bu durumdayken 'karşılıklı' gibi belirteçler kullanılamaz.
2
İkinci cümleyi ('Çocuk, yanındakinin kulağına alçak sesle bir şeyler fısıldadı.') inceleyip gereksiz sözcüğü belirleyin.
'fısıldamak' fiili sessizce, alçak sesle konuşmak anlamına geldiği için 'alçak sesle' ifadesi gereksizdir.
Bir fiilin kendi sözlük anlamında var olan bir özellik (alçak sesle olmak), cümlede ayrıca bir sözcükle belirtilirse gereksiz sözcük kullanımı oluşur.
3
Üçüncü cümleyi ('Bu konudaki şüphe ve kuşkularını arkadaşlarıyla paylaştı.') inceleyip gereksiz sözcüğü belirleyin.
'şüphe' ve 'kuşku' sözcükleri eş anlamlı olduğu için ikisinden birinin kullanılması yeterlidir.
Türkçede aynı cümlede aynı anlama gelen eş anlamlı sözcüklerin kullanılması duruluk ilkesine aykırıdır.

Key Concept

Gereksiz sözcük kullanımı, bir cümlede aynı anlama gelen sözcüklerin veya eklerin bir arada kullanılmasıyla oluşan bir anlatım bozukluğudur. Cümleden çıkarıldığında cümlenin anlamında daralma veya bozulma olmayan sözcükler gereksizdir.
Rate this question