Question

Difficulty: MediumGereksiz Sözcük Kullanımı

Sol sütunda verilen cümlelerdeki anlatım bozukluklarını, sağ sütundaki açıklamalarıyla eşleştirdiğinizde doğru eşleşme nasıl olmalıdır?

  • Kardeşi, tören boyunca kulağına eğilerek alçak sesle bir şeyler fısıldadı.Eylemin anlam içeriğinde zaten bulunan bir durumun, cümlede ayrı bir sözcük öbeğiyle belirtilmesi
  • Yıllar sonra karşılaştığı eski dostunu görünce heyecandan birdenbire ağlayıverdi.Tezlik fiilinin cümleye kattığı anlamın, cümlede ayrıca bir zarfla tekrarlanması
  • Toplantıda alınan kararlar hakkındaki şüphe ve kuşkularını dile getirmekten ka��ındı.Eş anlamlı sözcüklerin aynı görevde ve bir arada kullanılması

Answer

Kardeşinin kulağına fısıldadığı cümle eylemin anlam içeriğinde zaten bulunan durumun ayrı bir sözcük öbeğiyle belirtilmesiyle; eski dostunu görünce ağlayıverdiği cümle tezlik fiilinin kattığı anlamın ayrıca bir zarfla tekrarlanmasıyla; şüphe ve kuşkularını dile getirmekten kaçındığı cümle ise eş anlamlı sözcüklerin bir arada kullanılmasıyla eşleşir.
Doğru eşleştirmede: kulağına fısıldadığı belirtilen cümlede 'fısıldamak' eylemi zaten alçak sesle yapıldığı için bu durum 'alçak sesle' ifadesini gereksiz kılar; heyecandan ağlayıverdiği belirtilen cümlede tezlik fiili (-ivermek) cümleye ansızın olma anlamı kattığından 'birdenbire' zarfı gereksizdir; şüphe ve kuşkularından bahsedilen cümlede ise eş anlamlı iki sözcük gereksiz yere bir arada kullanılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Kulağa fısıldama eylemini içeren cümleyi anlam bakımından analiz etmek
'Fısıldamak' eyleminin tanımında 'alçak sesle konuşmak' anlamı olduğu, dolayısıyla 'alçak sesle' ifadesinin cümlede gereksiz kullanıldığı tespit edilmiştir.
Eylemin anlamında zaten bulunan bir özelliğin gereksiz bir söz grubuyla yinelenmesini saptamak.
2
Eski dostunu görünce ağlayıverdiğini belirten cümleyi yapısal ve anlamsal açıdan incelemek
'-iver' tezlik ekinin kattığı ansızın/çabukluk anlamı ile 'birdenbire' zarfının anlamının örtüştüğü ve zarfın gereksiz olduğu tespit edilmiştir.
Tezlik ekiyle aynı anlamı taşıyan zaman/durum zarfının birlikte kullanımından doğan anlatım kusurunu belirlemek.
3
Şüphe ve kuşku kavramlarının geçtiği cümleyi sözcük düzeyinde incelemek
'Şüphe' ve 'kuşku' sözcüklerinin anlamdaş olduğu ve ikisinin de bağlaçla bağlanarak aynı ögeyi oluşturduğu tespit edilmiştir.
Eş anlamlı sözcüklerin bir arada kullanılmasından kaynaklanan anlatım bozukluğunu saptamak.

Key Concept

Türkçede gereksiz sözcük kullanımı; eş anlamlı kelimelerin bir arada kullanılması, ekin anlamının kelimeyle tekrarlanması veya eylemin anlamında zaten bulunan bir durumun ayrı bir kelimeyle belirtilmesi şeklinde gerçekleşir.
Rate this question