Examkin

Question

Difficulty: HardNeden-Sonuç ve Amaç-Sonuç İlişkili Cümleler

(I) Modern insanın doğayla kurduğu yapay ilişkiyi sorgulamak amacıyla kaleme alınan çevre temalı romanlar, son yıllarda edebiyat dünyasında geniş yer bulmaktadır. (II) Yazarlar, ekolojik tahribatın boyutlarını gözler önüne sermek üzere anlatılarında kurgusal distopyalardan ve sembolik dillerden yararlanmaktadır. (III) Ancak bu tür eserlerin estetik kaygıdan uzaklaşarak salt bir bildiri metnine dönüşmesi nedeniyle, edebiyat eleştirmenleri tarafından sıkça eleştirilmektedirler. (IV) Okurda çevre bilinci uyandırmak gayesiyle yazılan bu romanlar, popüler kültürün tüketim nesnesine dönüştüğünde ise asıl işlevlerini yitirmektedir. (V) Eserlerin sanatsal niteliği arka plana atıldığından, bu romanların kalıcılık kazanması ve gelecek kuşaklara aktarılması da zorlaşmaktadır.

Bu parçada numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    I. cümlede eylemin gerçekleşme gerekçesi üzerinde durulmuştur.
  2. II. cümlede yargının hangi amaca yönelik ortaya konduğu belirtilmiştir.Answer
  3. C
    III. cümlede eylemin bir amaca bağlı olarak yapıldığı açıklanmıştır.
  4. D
    IV. cümlede yargının neden-sonuç ilişkisine dayandığı gösterilmiştir.
  5. E
    V. cümlede yargının gerçekleşme amacı dile getirilmiştir.

Answer

İkinci cümlede yargının hangi amaca yönelik ortaya konduğu belirtilmiştir.
İkinci cümlede yer alan 'sermek üzere' ifadesi, cümleye amaç-sonuç ilişkisi kazandırmaktadır. Yazarların kurgusal distopyalardan yararlanma eyleminin yöneldiği hedef (amacı) belirtilmiştir. Bu nedenle yargının hangi amaca yönelik ortaya konduğu ifadesi doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Parçadaki cümlelerin anlam ilişkilerini belirlemek için yüklemlere sorulan 'hangi amaçla?' ve 'hangi gerekçeyle/nedenle?' soruları yöneltilir.
Birinci cümlede 'sorgulamak amacıyla' (amaç-sonuç), ikinci cümlede 'sermek üzere' (amaç-sonuç), üçüncü cümlede 'dönüşmesi nedeniyle' (neden-sonuç), dördüncü cümlede 'uyandırmak gayesiyle' (amaç-sonuç) ve beşinci cümlede 'arka plana atıldığından' (neden-sonuç) ilişkileri tespit edilir.
Amaç-sonuç cümlelerinde eylem henüz gerçekleşmemiştir ve bir hedefe yöneliktir; neden-sonuç cümlelerinde ise eylemin gerçekleşme gerekçesi geçmişte tamamlanmış bir olguya dayanır.
2
İkinci cümledeki anlam ilişkisini incelemek üzere 'Yazarlar hangi amaçla kurgusal distopyalardan yararlanmaktadır?' sorusu sorulur.
'Ekolojik tahribatın boyutlarını gözler önüne sermek amacıyla/üzere' cevabı alınır.
Bu durum, ikinci cümlenin net bir amaç-sonuç ilişkisi barındırdığını ve seçenekteki 'yargının hangi amaca yönelik ortaya konduğu' ifadesinin doğru olduğunu kanıtlar.

Key Concept

Cümleler arasındaki neden-sonuç ve amaç-sonuç ilişkilerinin ayırt edilmesi, özellikle kullanılan edatlar (-mak amacıyla, -mak üzere, gayesiyle) ve bağlayıcı eklerin (-dığından, nedeniyle) işlevsel farklarının kavranması.
Rate this question

Topics

Neden-Sonuç ve Amaç-Sonuç İlişkili Cümleler

More questions from this topic