Examkin

Question

Difficulty: Very hardNeden-Sonuç ve Amaç-Sonuç İlişkili Cümleler

(I) Edebiyat eleştirmenlerinin dikkatini çekmek üzere kaleme aldığı ilk inceleme yazısı, dönemin prestijli dergisinde yer bulunca büyük bir özgüven kazandı. (II) Sanatçı, dilin kemikleşmiş kalıplarını kırmak amacıyla kelimeleri alışılmadık bağdaştırmalar içinde kullanmaya özen göstermiştir. (III) Klasik şiirin estetik algısını modern bir bakış açısıyla yorumladığından, gelenekçi çevrelerin sert eleştirilerine maruz kaldı. (IV) Kendi kuşağının şairlerini etkilemek üzere çıkardığı edebiyat dergisi, ekonomik yetersizlikler yüzünden kısa sürede kapanmak zorunda kaldı. (V) Toplumsal sorunlara duyarsız kalmadığını göstermek adına son yapıtında çevre kirliliği ve küresel ısınma gibi temaları ele almıştır.

Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangilerinde amaç-sonuç ilişkisi vardır?

  1. A
    I ve III
  2. B
    II ve IV
  3. II ve VAnswer
  4. D
    III ve IV
  5. E
    I ve V

Answer

II ve V
Doğru yanıt, II ve V numaralı cümlelerin yer aldığı seçenektir. II. cümlede kelimelerin alışılmadık bağdaştırmalar içinde kullanılması eyleminin amacı 'dilin kemikleşmiş kalıplarını kırmak' olarak belirtilmiştir. V. cümlede ise son yapıtta çevre kirliliği ve küresel ısınma gibi temaların ele alınması eyleminin amacı 'toplumsal sorunlara duyarsız kalınmadığını göstermek' şeklinde verilmiştir. Her iki cümlede de eylemler henüz gerçekleşmemiş veya gerçekleşmesi hedeflenen bir amaca yöneliktir.

Step-by-Step Solution

1
Parçada yer alan cümlelerin ana yargılarını (yüklemlerini) ve bu yargıların hangi anlamsal ilişkilerle (neden-sonuç veya amaç-sonuç) yan yargılara ba��landığını tespit edin.
Cümlelerin ana yargıları belirlenir: I. cümlede 'özgüven kazanmak', II. cümlede 'özen göstermek', III. cümlede 'maruz kalmak', IV. cümlede 'kapanmak zorunda kalmak', V. cümlede 'temaları ele almak'.
Cümle düzeyindeki anlam ilişkileri ana yargı üzerinden kurulduğu için ilk adımda yüklemlerin tespiti gerekir.
2
Amaç-sonuç ilişkisi gösteren cümleleri ayırt etmek için eylemin hangi hedef doğrultusunda yapıldığını (henüz gerçekleşmemiş bir amaç olup olmadığını) sorgulayın.
II. cümlede özen göstermenin amacı 'kalıpları kırmak' (kırmak amacıyla); V. cümlede temaları ele almanın amacı 'duyarsız kalmadığını göstermek' (göstermek amacıyla) olarak bulunur. Bu iki cümle amaç-sonuç ilişkisi taşır.
Amaç-sonuç cümlelerinde amaçlanan durum henüz gerçekleşmemiştir, bir yönelim ve hedef bildirir.
3
Neden-sonuç ilişkisi gösteren cümleleri ayırt etmek için eylemin gerçekleşmiş bir gerekçeye dayanıp dayanmadığını kontrol edin.
I. cümlede özgüven kazanmanın nedeni yazının dergide yayımlanmasıdır (gerçekleşmiştir). III. cümlede eleştirilmenin nedeni klasik şiiri modern açıyla yorumlamasıdır (gerçekleşmiştir). IV. cümlede derginin kapanmasının nedeni ekonomik yetersizliklerdir (gerçekleşmiştir).
Neden-sonuç cümlelerinde gerekçe olan durum da sonuç olan durum da gerçekleşmiştir.
4
Elde edilen sonuçlara göre amaç-sonuç ilişkisi taşıyan cümlelerin II ve V olduğunu belirleyip doğru seçeneği işaretleyin.
II ve V numaralı cümlelerin amaç-sonuç ilişkisi taşıdığı netleşir.
Diğer seçeneklerdeki cümlelerin (I, III ve IV) ana yargıları neden-sonuç ilişkisine dayandığı için elenir.

Key Concept

Cümlede Anlam İlişkileri: Neden-Sonuç ve Amaç-Sonuç Cümlelerinin Ayırt Edilmesi
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Neden-Sonuç ve Amaç-Sonuç İlişkili Cümleler

More questions from this topic