Question

Difficulty: HardEvrensel Ahlak Yasasını Öznel Temelde Kabul Edenler

Evrensel bir ahlak yasasının varlığını savunan filozoflar, bu yasanın kaynağı konusunda iki ana gruba ayrılır. Yasanın kaynağını insanın öznel yapısında, sezgilerinde ya da haz ve fayda arayışında bulan 'öznel temelli' yaklaşım ile yasanın kaynağını insandan bağımsız nesnel bir alanda (tanrısal irade, doğa düzeni ya da rasyonel ödev) arayan 'nesnel temelli' yaklaşım karşı karşıya gelir. Öznel temelde evrensel yasayı kabul eden düşünürler, ahlakı insan doğasının içsel bir yönelimiyle açıklayarak onu evrensel kılmaya çalışırlar.

Aşağıda evrensel ahlak yasasını öznel temelde kabul eden filozoflar ve onların ahlaki eylemin temel ölçütüne dair görüşleri verilmiştir. Bu filozofları, savundukları ahlaki ölçütlerin açıklamalarıyla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

  • Jeremy BenthamAhlaki eylemin değerini belirleyen ölçüt, eylemin getirdiği hazzın niceliksel çokluğu ve 'en çok sayıda insana en büyük mutluluk' formülüyle hesaplanabilir olmasıdır.
  • Henri BergsonAhlaki doğrulara ne akılla ne de fayda hesabı ile ulaşılabilir. İnsan, kendi içsel dinamiğinden gelen dolaysız bir yaratıcı güçle (sezgiyle) hareket ettiğinde evrensel sevgiye dayalı açık ahlaka ulaşır.
  • John Stuart MillAhlaki eylemin yöneldiği toplumsal fayda, sadece niceliksel haz artışıyla ölçülemez; zihinsel ve entelektüel hazlar gibi niteliksel üstünlükler gözetilmeli ve tüm insanlığın ortak yararı hedeflenmelidir.

Answer

Jeremy Bentham'ın niceliksel haz hesabı ile, Henri Bergson'ın içsel sezgi (entüisyonizm) ile, John Stuart Mill'in ise niteliksel fayda anlayışı ile eşleşmesi gerekir.
Jeremy Bentham niceliksel haz hesabı ile, John Stuart Mill niteliksel fayda anlayışı ile ve Henri Bergson da içsel sezgi yoluyla ahlak yasasını bireyin öznel yapısına dayandırarak evrensel kılarlar.

Step-by-Step Solution

1
Bentham'ın ahlak felsefesindeki temel kavramları analiz etme.
Bentham'ın ahlakı en fazla insana en yüksek faydayı (hazzı) sağlama amacıyla ve niceliksel haz hesabı ile temellendirdiği belirlenir.
Bentham'ın ahlaki eylemin ölçütünü matematiksel haz hesabına bağlayan öznelci yaklaşımını saptamak için.
2
Bergson'ın ahlak görüşünün ayırt edici niteliğini inceleme.
Bergson'ın ahlak yasasını akla veya fayda hesabına değil, insanın iç sesine ve dolaysız kavrayışa (sezgiye) dayandırdığı bulunur.
Bergson'ın entüisyonist (sezgici) ahlak anlayışını diğer öznelci kuramlardan ayırt etmek için.
3
Mill'in ahlak felsefesinde haz ve fayda kavramlarını nasıl ele aldığını değerlendirme.
Mill'in, Bentham'ın niceliksel faydacılığına karşı çıkarak hazların niteliğini (zihinsel/entelektüel hazları) ahlak yasasının temeline koyduğu tespit edilir.
Bentham ile Mill arasındaki niteliksel ve niceliksel faydacılık ayrımını netleştirmek için.

Key Concept

Evrensel ahlak yasasını öznel temelde kabul edenler (Faydacılık ve Sezgicilik)
Estimated Time:2m 0s
Rate this question