Question

Difficulty: MediumBitişik Yazılan Birleşik Kelimeler

Edebiyat dergisinin bu sayısında, (I)birçok şairin ilk dönem eserleri kapsamlı bir şekilde incelenmiş. Editörün (II)başköşede yer alan yazısında, genç sanatçıların toplumsal sorunları (III)göz ardı etmeden ele alması gerektiği vurgulanmış. Özellikle adaletsizliği (IV)suç üstü yakalar gibi betimleyen şiirler, okurların (V)gözyaşı dökmesine neden olacak kadar etkili bir dille aktarılmış.

Bu parçada numaralanmış sözlerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

  1. A
    I
  2. B
    II
  3. C
    III
  4. IVAnswer
  5. E
    V

Answer

Dördüncü sözcük olan 'suç üstü' ifadesi yanlış yazılmıştır; bu sözcüğün 'suçüstü' şeklinde bitişik yazılması gerekir.
Dördüncü sırada yer alan 'suç üstü' sözcüğü, Türk Dil Kurumu kurallarına göre bitişik yazılmalıdır. Kurala göre, somut olarak yer bildirmeyen 'alt', 'üst' ve 'üzeri' sözcükleriyle kurulan birleşik kelimeler bitişik yazılır. 'Suçüstü' kelimesinde de fiziksel, somut bir yer kastedilmediği için kelimenin bitişik yazılması gerekir. Cümlede ayrı yazılması yazım yanlışına yol açmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki numaralanmış birleşik kelimelerin TDK kurallarına göre yapısını incelemek.
Birinci sözcük 'birçok' (bitişik), ikinci sözcük 'başköşede' (bitişik), üçüncü sözcük 'göz ardı' (ayrı), dördüncü sözcük 'suç üstü' (ayrı) ve beşinci sözcük 'gözyaşı' (bitişik) olarak tespit edilir.
Yazım yanlışı olan kelimeyi bulmak için öncelikle tüm aday kelimelerin mevcut yazılışlarını listelemek gerekir.
2
TDK'nin somut yer bildirmeyen alt/üst/üzeri sözcükleriyle kurulan birleşik kelimelere dair kuralını uygulamak.
'Suçüstü' kelimesindeki 'üstü' sözcüğünün somut olarak fiziksel bir yer (bir nesnenin üstü gibi) bildirmediği, soyut bir durum bildirdiği belirlenir.
Yazım kurallarında alt, üst ve üzeri sözcüklerinin bitişik veya ayrı yazılma kriteri somut yer bildirip bildirmemelerine bağlıdır.
3
Yanlış yazılan kelimeyi doğru biçimiyle karşılaştırarak kesin karara varmak.
Ayrı yazılan 'suç üstü' ifadesinin hatalı olduğu, doğrusunun bitişik olarak 'suçüstü' şeklinde yazılması gerektiği sonucuna ulaşılır.
Kural gereği somut yer bildirmeyen bu sözcüğün bitişik yazılması zorunludur.

Key Concept

Somut olarak yer bildirmeyen alt, üst ve üzeri sözcükleriyle kurulan birleşik kelimelerin yazımı.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question