Question

Difficulty: MediumÜnsüz Düşmesi

Edebiyatımızda ve günlük konuşma dilinde bazı sözcükler türetilirken ya da çeşitli ekler alırken kök sonundaki 'k' ünsüzünün düştüğü görülür.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünsüz düşmesine uğramış bir sözcük kullanılmamıştır?

  1. A
    Şehrin gürültüsünden kaçıp sığındığı bu dağ köyünde saçları iyice seyreldi.
  2. B
    Kutunun içinden çıkan küçücük bir anahtar, gizemli kapıyı açmaya yetti.
  3. C
    Toplant��da dile getirilen öneriler sayesinde firmanın iş hacmi hızla yükseldi.
  4. D
    Rakiplerini küçümseyen boksör, ringde beklenmedik bir yenilgi aldı.
  5. Hayattaki biricik amacı, daracık sokaklarda büyüyen çocuklara umut olmaktı.Answer

Answer

Hayattaki biricik amacı, daracık sokaklarda büyüyen çocuklara umut olmaktı.
Doğru cevap olan 'Hayattaki biricik amacı, daracık sokaklarda...' ile başlayan cümlede ünsüz düşmesi yoktur. Bu cümledeki 'biricik' ve 'daracık' sözcükleri, küçültme eki alırken ünlü türemesine (i ve a sesleri) uğramıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerde yer alan türetilmi�� veya ek almış sözcükleri tespit edip kök-ek çözümlemesini yapmak.
Her cümledeki ses olayına uğramış olabilecek aday sözcükler belirlenir.
Sözcüklerin orijinal köklerini tespit ederek meydana gelen ses değişimlerini gözlemlemek.
2
Ünsüz düşmesi gerçekleşen sözcükleri tek tek incelemek.
'seyrek-el-di' -> 'seyreldi', 'küçük-cük' -> 'küçücük', 'yüksek-el-di' -> 'yükseldi' ve 'küçük-se-yen' -> 'küçümseyen' sözcüklerinde 'k' ünsüzünün düştüğü saptanır.
Ünsüz düşmesi barındıran çeldirici seçenekleri elemek.
3
Doğru seçenekteki sözcükleri ünlü türemesi ve diğer ses olayları yönünden incelemek.
'biricik' (bir-i-cik) ve 'daracık' (dar-a-cık) sözcüklerinde ünsüz düşmesi değil, ünlü türemesi olduğu görülür. Diğer kelimelerde de ünsüz düşmesi yoktur.
Cümlede herhangi bir ünsüz düşmesi olmadığını teyit ederek doğru cevaba ulaşmak.

Key Concept

Türkçede sonu 'k' ünsüzüyle biten bazı sözcükler küçültme ekleri (-cik, -cek) veya fiil yapım ekleri (-el, -se) aldığında kök sonundaki 'k' ünsüzünün düşmesi olayıdır.
Rate this question