Examkin

Question

Difficulty: HardYansıma Sözcükler

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yansımadan türemiş bir sözcük, sıfat görevinde kullanılmıştır?

  1. A
    Yoldan geçen kamyonların çıkardığı gürültü, sınıftaki öğrencilerin dikkatini dağıtıyordu.
  2. B
    Sınavda sorulan zor sorular karşısında sıkıntıdan adeta patlayacak gibi hissettim.
  3. C
    Gecenin zifiri karanlığında tepedeki fenerden parıl parıl süzülen ışık yolu aydınlatıyordu.
  4. Kamp ateşinin etrafında toplanan izciler, çıtırtılı odunların başında türküler söylüyordu.Answer
  5. E
    Dere yatağındaki su, kayaların arasından şırıl şırıl akarak vadiye ulaşıyordu.

Answer

Kamp ateşinin etrafında toplanan izciler, çıtırtılı odunların başında türküler söylüyordu.
Doğru seçenekteki 'çıtırtılı odunlar' tamlamasında geçen 'çıtırtılı' sözcüğü, doğadaki seslerin taklidiyle oluşmuş 'çıt' yansıma kökünden yapım ekleriyle türetilmiştir. Bir ismi ('odunlar') nitelediği için de cümlede sıfat görevinde kullanılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki yansıma sözcük olabilecek aday sözcükleri belirlemek.
'gürültü', 'patlayacak', 'parıl parıl', 'çıtırtılı' ve 'şırıl şırıl' sözcükleri analiz için belirlenir.
Sözcüklerin yansıma olup olmadığını ve cümledeki görevlerini analiz edebilmek için ilk olarak bu sözcüklerin tespit edilmesi gerekir.
2
Belirlenen aday sözcüklerin yansıma özelliklerini (ses taklidi olup olmadıklarını ve mecaz durumlarını) kontrol etmek.
'parıl parıl' ifadesi görme duyusuyla ilgili olduğu için; 'patlayacak' sözcüğü ise mecaz anlam kazandığı için yansıma kabul edilemez. Geriye yansıma özelliği devam eden 'gürültü', 'çıtırtılı' ve 'şırıl şırıl' kalır.
Yansıma sözcüklerin temel kuralı ses taklidi olmalarıdır; görsel ikilemeler ve mecazlaşmış ifadeler bu sınıfa girmez.
3
Kalan gerçek yansıma sözcüklerin cümledeki sözcük türlerini (görevlerini) incelemek.
'gürültü' sözcüğü isim; 'şırıl şırıl' ikilemesi zarf (fiilimsiyi etkilediği için); 'çıtırtılı' sözcüğü ise sıfat (ismi nitelediği için) görevindedir.
Yansıma sözcükler cümle içinde isim, sıfat, zarf ve fiil gibi farklı görevlerde kullanılabilirler.
4
Sıfat görevinde olan yansıma sözcüğü içeren cümleyi belirlemek.
'çıtırtılı odunlar' tamlamasında sıfat görevinde kullanılan 'çıtırtılı' sözcüğünün bulunduğu cümle doğru cevaptır.
Soru bizden yansımadan türemiş sıfat görevli sözcüğü bulmamızı istemektedir.

Key Concept

Yansıma sözcüklerin tanımı, mecazlaşması, görsel ikilemelerden farkı ve cümledeki görevleri (türleri).
Rate this question

Topics

Yansıma Sözcükler

More questions from this topic