Examkin

Yansıma Sözcükler

10 questions

Question 1Question →

Doğadaki cansız varlıkların, hayvanların ya da makinelerin çıkardığı seslerin taklit edilmesiyle oluşan sözcükler "yansıma sözcük" olarak adland��rılır.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde yansıma sözcük kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Yaz sıcağında buz gibi akan derenin şırıltısı hepimize huzur verdi.

Answer

Yaz sıcağında buz gibi akan derenin şırıltısı hepimize huzur verdi cümlesinde yansıma sözcük kullanılmıştır.
Derenin şırıltısı ifadesindeki 'şırıltı' sözcüğü, suyun akarken çıkardığı sesin taklit edilmesiyle ('şır' yansıma kökünden) türetildiği için yansıma bir sözcüktür.

Step-by-Step Solution

1
Yansıma sözcüklerin ses taklidine dayandığını hatırlayın.
Yansıma sözcüklerin duyulan bir sesi taklit etmesi gerektiği, görsel ifadelerin yansıma olamayacağı bilgisi netleştirilir.
Yansıma sözcük ile görme duyusuna hitap eden kelimeleri birbirinden ayırmak için ilk adımdır.
2
Seçeneklerdeki ses taklidi bildiren sözcüğü arayın.
'Derenin şırıltısı' cümlesinde 'şır' sesinin taklidiyle üretilen 'şırıltı' sözcüğü bulunur.
Ses taklidine dayanan gerçek yansımayı tespit etmek.
3
Mecaz anlam kazanarak yansıma özelliğini yitiren kelimeleri eleyin.
'Patladı' ve 'çıtlattı' kelimelerinin yansıma kökenli olmalarına karşın mecaz anlama gelerek ses bildirme özelliklerini kaybettikleri belirlenir.
Kelimenin bağlam içindeki gerçek/mecaz kullanımını kontrol ederek çeldiricileri elemek.

Key Concept

Yansıma sözcükler doğadaki gerçek seslerin taklidine dayanır. Görme duyusuyla ilgili veya mecazlaşarak ses anlamını yitiren kelimeler yansıma kabul edilmez.
Estimated Time:1m 0s
Question 2Question →

Türkçede ses taklidine dayanan sözcükler (yansıma sözcükler), aldıkları yapım ekleriyle yeni kavramları karşılayacak şekilde türetilebilir. Bu türemiş kelimeler, cümle içinde niteleme işlevi görerek sıfat görevi üstlenebilir. Ancak bu belirlemeyi yaparken, ses taklidine dayanmayan görsel unsurlarla ve mecazlaşarak yansıma özelliğini yitirmiş sözcüklerle karıştırmamak gerekir.

Bu açıklamaya göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yansıma kökenli bir sözcük niteleme göreviyle kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Dağ yollarında ilerlerken cızırtılı telsiz sesleri dışında hiçbir şey işitemiyorduk.

Answer

Dağ yollarında ilerlerken cızırtılı telsiz sesleri dışında hiçbir şey işitemiyorduk.
Doğru seçenekte yer alan 'cızırtılı' sözcüğü, doğadaki 'cız' sesinin taklidiyle türetilmiş bir yansıma kelimedir. Bu sözcük 'telsiz sesleri' isim öbeğini niteleme göreviyle (sıfat olarak) kullanılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Yansıma sözcük tanımını ve niteleme sıfatı işlevini belirlemek.
Doğadaki seslerin taklidine dayanan ve cümle içinde isimleri niteleyen sözcük hedeflenmiştir.
Sorunun neyi test ettiğini doğru anlamak analizi kolaylaştırır.
2
Seçeneklerde yansıma veya yansıma benzeri sözcükleri tespit etmek.
Seçeneklerde sırasıyla 'pırıl pırıl', 'çıtlattı', 'cayırtıyla', 'cızırtılı' ve 'hışırtısı' kelimeleri belirlenmiştir.
Analiz edilecek kelimelerin doğru belirlenmesi gerekir.
3
Kelimelerin yansıma durumunu ve cümledeki görevini incelemek.
Yalnızca 'cızırtılı' sözcüğü hem ses taklidine dayanır hem de sıfat (niteleme) görevindedir.
Yansıma özelliğini mecazlaşma veya görsellik nedeniyle yitiren ya da farklı görevde kullanılan kelimeleri elemektir.

Key Concept

Yansıma sözcüklerin tespiti ve cümledeki dil bilgisel görevleri (sözcük türleri)
Question 3Question →

Doğadaki seslerin taklit edilmesi esasına dayanan yansıma sözcükler, cümlede isim, sıfat, zarf veya fiil gibi farklı görevlerde kullanılabilir. Ancak yansıma kökenli bazı sözcükler zamanla mecazlaşarak bu özelliklerini yitirebilir ya da bazı sözcükler yapıca yansımaya benzese de sadece görsel bir nitelik taşıdığı için yansıma kabul edilmeyebilir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde yansıma bir s��zcük zarf görevinde kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Odanın ortasındaki şöminede kurumuş meşe odunları çatır çatır yanarak etrafa sıcaklık yayıyordu.

Answer

Odanın ortasındaki şöminede kurumuş meşe odunları çatır çatır yanarak etrafa sıcaklık yayıyordu cümlesindeki 'çatır çatır' sözcüğü gerçek anlamını koruyan bir yansımadır ve zarf görevindedir.
Doğru seçenekte yer alan 'çatır çatır' ikilemesi, odunun yanarken çıkardığı sesin taklidine dayanan gerçek anlamlı bir yansımadır. Bu sözcük öbeği, kendisinden sonra gelen 'yanarak' zarf-fiilini durum yönünden nitelediği için zarf görevindedir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki ses taklidine dayanan veya yansımaya benzeyen sözcüklerin tespit edilmesi
Belirlenen sözcükler sırasıyla: 'ışıl ışıl', 'çıtlattı', 'çıtırtılı', 'çatır çatır', 'patlamıştı'.
Yansıma özelliğini koruyup korumadıklarını incelemek için öncelikle cümlelerdeki hedef kelimeler bulunur.
2
Tespit edilen sözcüklerin anlamsal ve kökensel olarak yansıma olup olmadığının değerlendirilmesi
'ışıl ışıl' görme duyusuna seslendiği için yansıma değildir. 'çıtlattı' ve 'patlamıştı' sözcükleri mecaz anlama kaydığı için yansıma özelliğini yitirmiştir. 'çıtırtılı' ve 'çatır çatır' ise ses taklidine dayanan gerçek yansımalardır.
Yansıma sözcüklerin temel koşulu olan işitsel ses taklidi ve gerçek/yan anlamını koruma kriteri kontrol edilir.
3
Gerçek yansıma olan sözcüklerin cümledeki dil bilgisel görevlerinin belirlenmesi
'çıtırtılı adımları' ifadesindeki 'çıtırtılı' sözcüğü ismi nitelediği için sıfat; 'çatır çatır yanarak' ifadesindeki 'çatır çatır' sözcüğü fiilimsiyi nitelediği için zarftır.
Yansıma sözcüğün zarf görevinde kullanılıp kullanılmadığını netleştirmek için dil bilgisel çözümleme yapılır.

Key Concept

Yansıma sözcüklerin ses taklidine dayanması, mecazlaşmaması ve cümledeki dil bilgisel görevleri (isim, sıfat, zarf, fiil)
Question 4Question →

Yansıma sözcükler, doğadaki seslerin taklit edilmesiyle oluşturulan sözcüklerdir. Bu sözcükler cümlede isim, sıfat, zarf veya fiil görevinde kullanılabilir; ancak ses taklidi özelliğini yitirerek mecaz anlam kazandıklarında yansıma özelliği göstermezler. Ayrıca yalnızca görsel nitelik taşıyan ikilemeler de yansıma kabul edilmez.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yansıma sözcük zarf görevinde kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Sınıftaki öğrenciler öğretmen gelmeden önce kendi aralarında fısıl fısıl konuşuyordu.

Answer

Sınıftaki öğrencilerin kendi aralarında fısıl fısıl konuşmasından bahseden seçenek doğrudur. Çünkü 'fısıl fısıl' ikilemesi doğadaki sesin taklidiyle oluşmuş bir yansımadır ve 'konuşuyordu' fiilini durum yönünden niteleyerek zarf görevinde kullanılmıştır.
Doğru seçenekte yer alan 'fısıl fısıl' ikilemesi fısıltı sesinin taklit edilmesiyle oluşmuş gerçek bir yansıma sözcüktür. Bu sözcük, 'konuşuyordu' fiiline sorulan 'Nasıl?' sorusuna cevap vererek cümlede durum zarfı görevinde kullanılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerde geçen ses veya görüntü taklidine dayanan sözcükleri tespit etmek.
Cümlelerde yer alan 'cızırtılı', 'patladı', 'fısıl fısıl', 'ışıl ışıl' ve 'hışırtısı' sözcükleri belirlenir.
Yansıma sözcüklerin tespiti ve ayırt edici özelliklerinin belirlenmesi için ilk adımdır.
2
Belirlenen sözcüklerin yansıma olup olmadığını kontrol etmek.
'ışıl ışıl' sözü görsellik bildirdiği için yansıma değildir. 'patladı' sözcüğü ise mecaz anlam kazandığı için yansıma özelliğini kaybetmiştir. Geriye kalan 'cızırtılı', 'fısıl fısıl' ve 'hışırtısı' sözcükleri gerçek yansımadır.
Yansıma olmayan veya yansıma özelliğini yitiren sözcükleri elemek için bu kontrol gereklidir.
3
Yansıma özelliği taşıyan sözcüklerin cümledeki dil bilgisi görevlerini belirlemek.
'cızırtılı' sözcüğü sıfat, 'hışırtısı' sözcüğü isim, 'fısıl fısıl' sözü ise fiili etkileyerek durum zarfı görevindedir. Bu nedenle doğru yanıt fısıl fısıl konuşulduğunu belirten ifadedir.
Soruda istenen zarf görevindeki yansıma sözcüğü bulmak için dil bilgisel analiz tamamlanır.

Key Concept

Yansıma sözcüklerin tanımı, yansıma özelliğini yitiren mecazi kullanımlar, görsel ikilemelerle farkları ve cümledeki dil bilgisi görevleri.
Estimated Time:1m 30s
Question 5Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yansımadan türemiş bir sözcük, sıfat görevinde kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Kamp ateşinin etrafında toplanan izciler, çıtırtılı odunların başında türküler söylüyordu.

Answer

Kamp ateşinin etrafında toplanan izciler, çıtırtılı odunların başında türküler söylüyordu.
Doğru seçenekteki 'çıtırtılı odunlar' tamlamasında geçen 'çıtırtılı' sözcüğü, doğadaki seslerin taklidiyle oluşmuş 'çıt' yansıma kökünden yapım ekleriyle türetilmiştir. Bir ismi ('odunlar') nitelediği için de cümlede sıfat görevinde kullanılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki yansıma sözcük olabilecek aday sözcükleri belirlemek.
'gürültü', 'patlayacak', 'parıl parıl', 'çıtırtılı' ve 'şırıl şırıl' sözcükleri analiz için belirlenir.
Sözcüklerin yansıma olup olmadığını ve cümledeki görevlerini analiz edebilmek için ilk olarak bu sözcüklerin tespit edilmesi gerekir.
2
Belirlenen aday sözcüklerin yansıma özelliklerini (ses taklidi olup olmadıklarını ve mecaz durumlarını) kontrol etmek.
'parıl parıl' ifadesi görme duyusuyla ilgili olduğu için; 'patlayacak' sözcüğü ise mecaz anlam kazandığı için yansıma kabul edilemez. Geriye yansıma özelliği devam eden 'gürültü', 'çıtırtılı' ve 'şırıl şırıl' kalır.
Yansıma sözcüklerin temel kuralı ses taklidi olmalarıdır; görsel ikilemeler ve mecazlaşmış ifadeler bu sınıfa girmez.
3
Kalan gerçek yansıma sözcüklerin cümledeki sözcük türlerini (görevlerini) incelemek.
'gürültü' sözcüğü isim; 'şırıl şırıl' ikilemesi zarf (fiilimsiyi etkilediği için); 'çıtırtılı' sözcüğü ise sıfat (ismi nitelediği için) görevindedir.
Yansıma sözcükler cümle içinde isim, sıfat, zarf ve fiil gibi farklı görevlerde kullanılabilirler.
4
Sıfat görevinde olan yansıma sözcüğü içeren cümleyi belirlemek.
'çıtırtılı odunlar' tamlamasında sıfat görevinde kullanılan 'çıtırtılı' sözcüğünün bulunduğu cümle doğru cevaptır.
Soru bizden yansımadan türemiş sıfat görevli sözcüğü bulmamızı istemektedir.

Key Concept

Yansıma sözcüklerin tanımı, mecazlaşması, görsel ikilemelerden farkı ve cümledeki görevleri (türleri).
Question 6Question →

Doğadaki canlı veya cansız varlıkların, rüzgâr, su gibi doğa olaylarının çıkardığı seslerin taklit edilmesiyle oluşan sözcüklere yansıma sözcük denir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yansıma sözcük kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Rüzgârın etkisiyle kuruyan yapraklar ayaklarımızın altında çıtır çıtır eziliyordu.

Answer

Rüzgârın etkisiyle kuruyan yapraklar ayaklarımızın altında çıtır çıtır eziliyordu.
Kuruyan yaprakların ezilirken çıkardığı doğal sesin taklidine dayanan ve gerçek anlamıyla kullanılan 'çıtır çıtır' ikilemesi gerçek bir yansıma sözcüktür.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerdeki ses veya görüntü bildiren sözcükleri belirlemek.
Cümlelerde sırasıyla 'pırıl pırıl', 'patladım', 'mışıl mışıl', 'çıtır çıtır' ve 'çıtlattı' sözcükleri incelenmek üzere tespit edilmiştir.
Yansıma sözcükleri ayırt etmek için öncelikle ses veya görüntü çağrışımı yapan s��zcüklerin bulunması gerekir.
2
Belirlenen sözcüklerin doğadaki bir sesin taklidi olup olmadığını ve gerçek anlamlarını koruyup korumadıklarını incelemek.
'Pırıl pırıl' ikilemesinin görme duyusuyla ilgili olduğu; 'mışıl mışıl' ikilemesinin ise doğada karşılığı olan bir ses taklidi olmadığı görülür. 'Patladım' ve 'çıtlattı' eylemlerinin kökeni ses taklidine dayansa da bu cümlelerde mecaz anlam kazandıkları için yansıma niteliğini yitirdikleri anlaşılır. 'Çıtır çıtır' ikilemesi ise doğrudan kuruyan nesnelerin kırılma/ezilme sesini taklit etmektedir.
Yansıma sözcüklerin temel kuralı, ses taklidine dayanması ve cümlede mecazlaşmamasıdır.
3
Yansıma sözcük içeren cümleyi doğru cevap olarak belirlemek.
Kuruyan yaprakların ezilme sesini taklit eden 'çıtır çıtır' ikilemesinin yer aldığı cümle doğru seçenektir.
Doğadaki bir sesin taklidiyle oluşturulmuş ve mecazlaşmamış tek sözcük bu cümlededir.

Key Concept

Yansıma sözcüklerin doğadaki seslerin taklidi olması ve mecaz anlam kazandıklarında yansıma özelliklerini kaybetmeleri.
Estimated Time:1m 0s
Question 7Question →

Doğadaki seslerin taklit edilmesiyle oluşan yansıma sözcükler, cümlede isim, sıfat, zarf veya fiil gibi farklı görevlerde kullanılabilir. Ancak bir sözcüğün yansıma olarak kabul edilebilmesi için ses taklidine dayanması gerekir; ayrıca yansıma kökenli bazı sözcükler zamanla mecazlaşarak bu özelliğini kaybedebilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem yansıma özelliğini koruyan bir sözcük kullanılmış hem de bu sözcük cümlede sıfat görevini üstlenmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Sessiz sokakta yürürken aniden duyulan tıkırtılı adımlar, mahalle sakinlerini tedirgin etmeye yetti.

Answer

Sessiz sokakta yürürken aniden duyulan tıkırtılı adımlar, mahalle sakinlerini tedirgin etmeye yetti.
Sessiz sokakta yürürken aniden duyulan tıkırtılı adımlar ifadesinde geçen 'tıkırtılı' sözcüğü, doğadaki 'tık' sesinin taklit edilmesiyle oluşmuş gerçek bir yansıma sözcüktür. Bu sözcük 'adımlar' ismini niteleyerek cümlede sıfat görevini üstlenmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerdeki ses veya görüntü ilişkili sözcüklerin kökenlerini incelemek.
Görsel nitelikteki ikilemelerin ve doğrudan ses taklidine dayanmayan eylemlerin yansıma olamayacağı belirlenir.
Görsel algıya hitap eden veya doğadaki sesleri taklit etmeyen sözcükleri yansıma sözcüklerden ayırt etmek gerekir.
2
Sözcüklerin cümledeki anlamlarını ve mecazlaşma durumlarını kontrol etmek.
Mecaz anlam kazanan yansıma kökenli sözcüklerin ses taklidi özelliğini yitirdiği saptanır.
Cümledeki kullanımın gerçek ses taklidine mi yoksa mecazi bir anlatıma mı dayandığını belirlemek gerekir.
3
Yansıma özelliğini koruyan sözcüklerin cümledeki dil bilgisi görevlerini belirlemek.
Ses taklidi özelliğini koruyan sözcüklerden birinin isim, diğerinin ise ismi niteleyerek sıfat görevinde kullanıldığı görülür.
Yansıma sözcüklerin cümle içindeki sözcük türünü (isim, sıfat vb.) doğru tespit etmek gerekir.

Key Concept

Yansıma sözcüklerin tespiti ve cümledeki dil bilgisel görevleri
Question 8Question →

Yansıma sözcükler, doğadaki seslerin taklit edilmesiyle oluşur ve cümlede isim, sıfat, zarf ya da eylem gibi farklı görevlerde kullanılabilir. Ayrıca yansıma sözcükler yapım eki alarak türetilebilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yansımadan türemiş bir sözcük, sıfat görevinde kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Gece yarısı ormandan gelen çıtırtılı sesler, çadırda uyumaya çalışan kampçıları tedirgin etti.

Answer

Gece yarısı ormandan gelen çıtırtılı sesler, çadırda uyumaya çalışan kampçıları tedirgin etti.
Doğru seçenekte yer alan 'çıtırtılı' sözcüğü, doğadaki 'çıt' sesinin taklidiyle oluşmuş bir yansımadır. 'çıt' kökünden türetilerek isimleşmiş ('çıtırtı'), ardından '-lı' sıfat yapım ekiyle sıfat görevine getirilmiş ve 'sesler' ismini nitelemiştir.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerdeki yansıma özellikli veya yansımayı çağrıştıran sözcükleri tespit etme
İlk aşamada 'çıtlattı', 'pırıl pırıl', 'çıtırtılı', 'fokur fokur' ve 'gıcırdayarak' sözcükleri belirlenir.
Sorunun çözümü için öncelikle yansıma kökenli veya yansıma görünüşlü sözcüklerin saptanması gerekir.
2
Tespit edilen sözcüklerin yansıma olup olmadığını ve mecazlaşıp mecazlaşmadığını analiz etme
'pırıl pırıl' görsel nitelikli olduğundan yansıma değildir; 'çıtlattı' ise mecazlaştığı için yansıma özelliğini yitirmiştir. Geriye kalan 'çıtırtılı', 'fokur fokur' ve 'gıcırdayarak' sözcükleri gerçek yansımadır.
Yansıma sözcüklerin temel kuralı doğadaki seslerin taklidine dayanması ve cümlede gerçek/yan anlamını korumasıdır.
3
Gerçek yansıma sözcüklerin cümledeki dil bilgisi görevlerini (türlerini) belirleme
'fokur fokur' ve 'gıcırdayarak' sözcükleri fiili ve fiilimsiyi niteleyerek zarf görevindedir. 'çıtırtılı' sözcüğü ise 'sesler' ismini niteleyerek sıfat görevindedir.
Yansımadan türeyen sözcüğün sıfat görevinde kullanılıp kullanılmadığını netleştirmek için hangi ögeyi nitelediğini bulmak gerekir.

Key Concept

Yansıma sözcüklerin tanımı, mecazlaşarak yansıma özelliğini kaybetmesi, görsel ikilemelerle karıştırılmaması ve cümledeki dil bilgisi görevleri (türleri).
Question 9Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yansımadan türemiş bir sözcük, sıfat görevinde kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Ocakta unutulan çaydanlığın çıkardığı cızırtılı sesler, mutfağı kaplayan buharın ortasında yankılanıyordu.

Answer

Ocakta unutulan çaydanlığın çıkardığı cızırt��lı sesler, mutfağı kaplayan buharın ortasında yankılanıyordu.
Çaydanlığın çıkardığı sesleri nitelemek için kullanılan 'cızırtılı' sözcüğü, doğadaki 'cız' sesinin taklit edilmesiyle oluşmuştur ve 'sesler' ismini niteleyerek sıfat görevini üstlenmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki yansıma veya yansıma kökenli olabilecek sözcükleri tespit etmek.
Cümlelerde geçen 'ışıl ışıl', 'fısıldıyor', 'patladı', 'cızırtılı' ve 'çıtlattı' sözcükleri incelenmek üzere belirlenir.
Yansıma sözcükler doğadaki seslerin taklit edilmesiyle oluşur; bu kurala uyan veya uyar gibi görünen sözcüklerin belirlenmesi ilk adımdır.
2
Belirlenen sözcüklerin gerçek anlamda ses taklidi özelliğini koruyup korumadığını kontrol etmek.
'ışıl ışıl' görsel olduğu için yansıma değildir. 'patladı' ve 'çıtlattı' sözcükleri mecaz anlam kazandığı için yansıma özelliğini kaybetmiştir. Gerçek ses taklidi içerenler 'fısıldıyor' ve 'cızırtılı' sözcükleridir.
Mecazlaşan veya sadece görme duyusuna hitap eden sözcükler yansıma niteliği taşımaz.
3
Yansıma özelliğini koruyan kelimelerin cümledeki dil bilgisi görevlerini belirlemek.
'fısıldıyor' kelimesi eylem (fiil) görevindedir. 'cızırtılı' kelimesi ise 'sesler' isminin önüne gelerek onu nitelediği için sıfat (ön ad) görevindedir.
Yansımadan türemiş olan sözcüğün sıfat görevinde kullanıldığı doğru seçeneğe ulaşmak hedeflenmektedir.

Key Concept

Yansıma sözcükler, doğadaki seslerin taklit edilmesi esasına dayanır. Cümlede isim, sıfat, zarf veya fiil görevinde kullanılabilirler. Ancak ses taklidine dayanmayan görsel kelimeler ile mecazlaşarak sesle ilişkisini koparan sözcükler yansıma sayılmaz.
Estimated Time:1m 30s
Question 10Question →

Doğadaki seslerin taklit edilmesine dayanan yansıma sözcükler, dil bilgisel açıdan isim, sıfat, zarf veya eylem görevinde kullanılabilir. Ancak yansıma kökenli bazı sözcükler mecazlaşarak yansıma özelliğini yitirebileceği gibi ses taklidine dayanmayan görsel nitelikli sözcükler de yansıma olarak değerlendirilemez.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yansıma özelliğini koruyan bir sözcük eylem (fiil) görevinde kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Rüzgâr sert estikçe çatının eski kiremitleri büyük bir gürültüyle çatırdıyordu.

Answer

Rüzgâr sert estikçe çatının eski kiremitleri büyük bir gürültüyle çatırdıyordu.
Çatının eski kiremitlerinin çatırdamasını ifade eden sözcük, doğadaki 'çat' sesinin taklit edilmesiyle oluşmuş, yansıma özelliğini koruyan çekimli bir eylemdir.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerde yer alan yansıma ya da yansıma benzeri sözcükleri tespit etmek
Cümlelerde geçen parıl parıl/parıldamaya, çıtlatmaya, patır patır, çatırdıyordu ve hışırtısı sözcükleri belirlenmiştir.
Yansıma özelliği gösteren veya bu özelliğe aday olan sözcükleri analiz edebilmek için ilk olarak yerlerini saptamak gerekir.
2
Tespit edilen sözcüklerin doğadaki sesleri taklit edip etmediğini kontrol etmek
Görsel nitelikli ikileme ve mecazlaşmış ifadeler elenerek gerçek anlamını koruyan ses taklidi sözcükler ayırt edilmiştir.
Görsel ögelerin yansıma sayılamayacağı ve mecazlaşan sözcüklerin yansıma özelliğini kaybettiği kuralını uygulayarak çeldiricileri elemek gerekir.
3
Kalan yansıma sözcüklerin cümledeki dil bilgisel görevlerini belirlemek
Zarf ve isim görevindeki yansıma sözcükler elenip eylem (fiil) görevinde olan yapı seçilmiştir.
Soruda bizden yansıma özelliğini koruyan sözcüğün eylem (fiil) görevinde kullanıldığı seçeneği bulmamız istenmektedir.

Key Concept

Yansıma sözcüklerin ses taklidine dayanması, mecazlaşınca bu özelliği yitirmesi ve cümlede üstlendiği dil bilgisel görevler.
Yansıma Sözcükler Practice Questions — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin