Question

Difficulty: Medium"ki" Bağlacı ve Ekinin Yazımı

Aşağıdaki cümleleri, içlerinde yer alan "ki / -ki" unsurlarından yazımı doğru olanların sayısı bakımından en çok olandan en az olana doğru sıralayınız.

  1. 1Öyle anlaşılıyor ki üzerindeki montu geçen yılki indirimden almış, halbuki ben yeni sanmıştım.
  2. 2Mademki bizimki henüz gelmedi, salondaki dosyaları sen inceleki vakit kaybetmeyelim.
  3. 3Belki sendeki anahtar kapıyı açar, yeterki kilitte ki pası temizlemiş ol.
  4. 4Sanki kafasında ki sorular bitmişti de elinde ki işi bitirmek için can atıyor gibi bir hâli vardıki.

Answer

Doğru sıralama ikinci cümle, dördüncü cümle, birinci cümle ve üçüncü cümle şeklindedir. Cümlelerdeki doğru yazılmış "ki / -ki" sayıları sırasıyla 4, 3, 2 ve 1'dir.
İkinci cümlede yer alan tüm "ki" unsurları (anlaşılıyor ki, üzerindeki, geçen yılki, halbuki) kurallara uygundur ve 4 doğrusu vardır. Dördüncü cümlede sadece "inceleki" kelimesi hatalıdır (3 doğru). Birinci cümlede "yeterki" ve "kilitte ki" hatalı yazılmıştır (2 doğru). Üçüncü cümlede ise "kafasında ki", "elinde ki" ve "vardıki" kelimeleri yanlış yazılmış, sadece "Sanki" kelimesi doğru yazılmıştır (1 doğru). Dolayısıyla doğru sıralama çoktan aza doğru ikinci cümle, dördüncü cümle, birinci cümle ve üçüncü cümle biçimindedir.

Step-by-Step Solution

1
Her cümledeki "ki" bağlacı ve eklerinin tek tek tespit edilmesi
Tüm cümlelerde dörder adet "ki" unsuru belirlenmiştir.
Yazım kurallarına uygunluğu denetlemek için öncelikle incelenecek hedef sözcüklerin ortaya konması gerekir.
2
Tespit edilen kelimelerin dil bilgisi işlevlerine göre yazım doğruluğunun kontrol edilmesi
İkinci cümlede 4, dördüncü cümlede 3, birinci cümlede 2, üçüncü cümlede ise 1 adet doğru yazım bulunmuştur.
Bağlaç olan "ki"nin (kalıplaşmış olanlar hariç) ayrı, sıfat yapan ve ilgi zamiri olan "-ki" eklerinin ise bitişik yazılması kuralları esas alınmıştır.
3
Elde edilen doğru sayılarına göre cümlelerin çoktan aza doğru sıralanması
Sıralama ikinci cümle (4 doğru) -> dördüncü cümle (3 doğru) -> birinci cümle (2 doğru) -> üçüncü cümle (1 doğru) şeklinde olur.
Soru kökünde belirtilen "en çok olandan en az olana doğru" yönergesi yerine getirilmiştir.

Key Concept

Türkçede bağlaç olan "ki"nin ayrı yazılması (kalıplaşmış olanlar hariç), sıfat yapan ve ilgi zamiri olan "-ki" eklerinin ise eklendiği sözcüğe bitişik yazılması kuralıdır.
Rate this question