Question

Difficulty: MediumAd Aktarması (Mecazımürsel)

Türkçede bazı sözcükler, günlük dilde veya edebi metinlerde aralarında benzetme amacı olmaksızın parça-bütün, iç-dış, yer-insan gibi çeşitli ilişkiler kurularak başka bir sözcüğün yerine kullanılabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu açıklamayı örneklendiren bir kullanım vardır?

  1. A
    Rüzgârın dallarda fısıldadığı şarkı, ona çocukluk yıllarının huzurlu günlerini hatırlatıyordu.
  2. B
    Geliştirdiği yenilikçi fikirlerle kısa sürede iş dünyasında parlamayı başardı.
  3. Köye yaklaşırken uzaktan görünen bacalar, yorgun yolcuların i��ini sıcak bir yurt hayaliyle ısıtıverdi.Answer
  4. D
    Dağın sırtına doğru tırmanan patika yol, zirveye yaklaştıkça oldukça dikleşiyordu.
  5. E
    Fırtınanın ortasında kalan balıkçılar, dalgaların hırçın çığlıkları eşliğinde kıyıya ulaşmaya çalışıyordu.

Answer

Köye yaklaş��rken uzaktan görünen bacalar, yorgun yolcuların içini sıcak bir yurt hayaliyle ısıtıverdi.
Doğru cevap seçeneğinde yer alan 'bacalar' sözcüğü, evin bir parçasıdır ancak bu cümlede parça-bütün ilgisiyle 'evler' kastedilmiştir. İki kavram arasında benzetme ilişkisi bulunmadığı için bu kullanım net bir ad aktarması (mecazımürsel) örneğidir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki tüm mecazlı ve aktarmalı kullanımları belirlemek.
Seçeneklerdeki 'rüzgârın fısıldaması', 'parlamak', 'bacalar', 'dağın sırtı' ve 'dalgaların hırçın çığlıkları' ifadeleri mecazlı ve aktarmalı kullanımlar olarak tespit edilmiştir.
Soruda istenen ad aktarmasını bulabilmek için öncelikle cümlelerdeki anlam olaylarını ortaya çıkarmak gerekir.
2
Belirlenen ifadelerin aralarındaki anlam ilişkilerini analiz etmek.
'Fısıldamak' ve 'hırçın çığlıklar' insandan doğaya aktarım (deyim aktarması); 'parlamak' benzetme ilgisiyle kurulan mecaz anlam; 'dağın sırtı' benzerlik ilişkisine dayanan yan anlamdır. 'Bacalar' ise benzetme amacı güdülmeden, evin bir bölümü verilerek evin tamamını kastetmiştir.
Ad aktarmasını diğer anlam olaylarından ayıran temel fark, kavramlar arasında benzetme amacının olmamasıdır.
3
Ad aktarması tanımına uyan seçeneği doğru cevap olarak seçmek.
'Bacalar' sözcüğünün parça-bütün ilgisiyle 'evler/konutlar' anlamında kullanıldığı cümle doğru cevaptır.
Bu kullanım, benzetme amacı taşımadan bir kavramın diğeri yerine kullanılması prensibine (ad aktarmasına) tam olarak uymaktadır.

Key Concept

Ad Aktarması (Mecazımürsel)
Estimated Time:1m 30s
Rate this question