Türkiye'de iklim elemanları, bitki örtüsü dağılışı ve ekonomik faaliyetler üzerinde hem mu… — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi)

Türkiye'de iklim elemanları, bitki örtüsü dağılışı ve ekonomik faaliyetler üzerinde hem mutlak (matematik) hem de göreceli (özel) konum özellikleri belirleyicidir. Sıcaklığın enlem veya bakı gibi faktörlere bağlı değişimi mutlak konumla açıklanırken; yükselti, denizellik-karasallık ve dağların uzanış doğrultusu gibi yerel faktörlere bağlı değişimi göreceli konumla açıklanır.

Buna göre, Türkiye'nin coğrafi özellikleriyle ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisinde, durumun ortaya çıkmasındaki temel etken yanlış sınıflandırılmıştır?

A
Akdeniz kıyılarından Karadeniz kıyılarına doğru gidildikçe deniz suyu tuzluluğunun azalması $\rightarrow$ Mutlak konum (Enlem etkisi)
Ege Denizi kıyılarından İç Batı Anadolu'ya do��ru gidildikçe sıcaklık ortalamalarının düşmesi $\rightarrow$ Mutlak konum (Enlem etkisi)Answer
C
Doğu Anadolu'da karın yerde kalma süresinin İç Anadolu'ya göre daha uzun olması $\rightarrow$ Göreceli konum (Yükselti)
D
Kuzey Anadolu Dağları'nın kuzeye bakan yamaçlarının daha fazla yağış alması $\rightarrow$ Göreceli konum (Denizellik)
E
Toroslar'ın güney yamaçlarında tarım ürünlerinin kuzey yamaçlarına göre daha erken olgunlaşması $\rightarrow$ Mutlak konum (Bakı etkisi)

Answer

Ege Denizi kıyılarından İç Batı Anadolu'ya doğru gidildikçe sıcaklık ortalamalarının düşmesinin mutlak konum (enlem etkisi) olarak sınıflandırılması

Ege Denizi kıyılarından iç kesimlere (İç Batı Anadolu'ya) gidildikçe sıcaklığın azalması ve kar yağışlı gün sayısının artması, yükseltinin batıdan doğuya doğru artması ve deniz etkisinin kaybolması (karasallık) ile ilgilidir. Bu durum göreceli konum özellikleridir. Dolayısıyla bu durumun mutlak konum (enlem etkisi) ile eşleştirilmesi yanlıştır.

Step-by-Step Solution

Türkiye'nin mutlak (matematik) ve göreceli (özel) konum özelliklerinin tanımlarını hatırlayın.

Enlem, boylam, yarım küre, bakı gibi Ekvator ve Başlangıç Meridyeni'ne göre belirlenen özellikler mutlak konumdur. Yükselti, karasallık-denizellik, yer şekilleri ve dağların uzanışı ise göreceli konumdur.

Seçeneklerdeki eşleştirmeleri doğru analiz edebilmek için temel kavramları belirlemek gerekir.

Ege kıyılarından İç Batı Anadolu'ya doğru olan hareket yönünü ve coğrafi koşulları değerlendirin.

İzmir ile Afyonkarahisar yaklaşık olarak aynı enlem dereceleri üzerinde yer alır. Dolayısıyla bu hat üzerinde doğuya doğru gidildikçe sıcaklığın düşmesi enlem etkisi ile açıklanamaz. Sıcaklık düşüşünün nedeni yükseltinin artması ve deniz etkisinden uzaklaşılmasıdır (göreceli konum).

Eşleştirmelerdeki hatalı olan temel etkeni tespit etmek.

Diğer seçeneklerde verilen coğrafi durumların temel etkenlerini kontrol edin.

Deniz suyu tuzluluğu enlemle (mutlak konum), Doğu Anadolu'daki kar süresi yükseltiyle (göreceli konum), Kuzey Anadolu Dağları'nın yağış durumu denizellikle (göreceli konum) ve Toroslar'daki erken olgunlaşma bakı etkisiyle (mutlak konum) doğru eşleştirilmiştir.

Doğru cevabın benzersiz ve kesin olduğunu teyit etmek.

Key Concept

Türkiye'nin Göreceli ve Mutlak Konum Sonuçlarının Ayırt Edilmesi

Estimated Time:1m 30s

Question

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Topics