Question

Difficulty: EasyEklerin Karıştırılan İşlevleri (İyelik, İlgi, Hal ve Yapım Eki Ayrımı)

Aşağıdaki cümlelerde koyu yazılmış sözcüklerde yer alan "-i" eklerinin dil bilgisi işlevlerini boş bırakılan yerlere uygun terimlerle yazınız.

Answer:"Onun en büyük hayali sinema yönetmeni olmaktı." cümlesinde yer alan "hayali" sözcüğündeki "-i" eki bir 【iyelik】 eki; "Eski defteri çekmeceden çıkarıp sessizce okudu." cümlesinde yer alan "defteri" sözcüğündeki "-i" eki ise bir 【belirtme】 ekidir.

Answer

İlk boşluğa "iyelik" (veya "üçüncü tekil şahıs iyelik"), ikinci boşluğa ise "belirtme" (veya "belirtme durumu/hâli") yazılmalıdır.
"Hayali" sözcüğü, başına "onun" zamiri getirildiğinde anlamlı bir sahiplik ilişkisi kurduğu için iyelik eki almıştır. "Defteri" sözcüğü ise cümlede belirtili nesne görevinde kullanılıp doğrudan eylemden etkilendiği ve sahiplik bildirmediği için belirtme durumu eki almıştır.

Step-by-Step Solution

1
İlk cümledeki "hayali" sözcüğünün aldığı eki incelemek
"Hayali" sözcüğü "onun hayali" şeklinde bir iyelik ilişkisi bildirmektedir. Sözcüğün başına "onun" zamiri getirilebildiği ve bir nesnenin/kavramın kime/neye ait olduğunu gösterdiği için buradaki "-i" eki iyelik (sahiplik) ekidir.
İyelik ekleri, eklendiği ismin neye veya kime ait olduğunu belirtir.
2
İkinci cümledeki "defteri" sözcüğünün aldığı eki incelemek
"Eski defteri çekmeceden çıkardı" cümlesinde "defteri" sözcüğü, eylemin (çıkarmak) neyi etkilediğini göstermektedir. Başına "onun" getirildiğinde anlamlı bir aitlik oluşturmamaktadır ("Onun eski defteri çekmeceden çıkarıp okudu" şeklinde bir iyelik anlamı yoktur, eylemin nesnesidir). Bu nedenle buradaki "-i" eki belirtme durumu (hâl) ekidir.
Belirtme durumu eki, cümlede belirtili nesne kurarak eylemin yöneldiği ögeyi belirtir.

Key Concept

İyelik eki ile belirtme durumu (hâl) eki arasındaki farkı ayırt etme
Estimated Time:1m 0s
Rate this question