Examkin

Question

Difficulty: HardXVIII. Yüzyıl Islahatları ve Lale Devri

Tarihçi Halil İnalcık, XVIII. yüzyıl Osmanlı modernleşmesi üzerine yaptığı değerlendirmede Lale Devri’ni, "Osmanlı seçkinlerinin Avrupa’yı sadece askeri bir tehdit olarak görmekten vazgeçip, onun yaşam tarzını, tekniğini ve idari yapısını anlamaya çalıştığı bir kültürel uyanış dönemi" olarak tanımlar. Nitekim bu dönemde ilk Türk matbaasının kurulması, sağlık alanında çiçek aşısının uygulanması, Yeniçerilerden oluşan Tulumbacılar Ocağı’nın teşkili ve çini atölyelerinin açılması gibi sivil ve kültürel karakterli adımlar atılmış; ancak ordunun batı tarzında ıslah edilmesine yönelik yapısal askeri adımlar sonraki dönemlere bırakılmıştır.

Bu bilgiler ve dönemin genel özellikleri dikkate alındığında, Lale Devri ıslahatları hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    Batı tarzı yenileşmenin ilk aşamasında doğrudan askeri yapıya odaklanılmadığı
  2. B
    Avrupa’nın üstünlüğünün sadece askeri alanda değil, teknik ve kültürel düzeyde de kabul edilmeye başlandığı
  3. C
    Islahatların toplumsal ihtiyaca yönelik sivil ve kültürel unsurlar barındırdığı
  4. Yeniçeri Ocağı'nın askeri etkinliğini kaybetmesi üzerine ordunun tamamen tasfiye edilmesinin amaçlandığıAnswer
  5. E
    Dönem yeniliklerinin, imparatorluğun Avrupa karşısındaki konumunu diplomatik ve teknik araçlarla dengeleme çabası taşıdığı

Answer

Yeniçeri Ocağı'nın askeri etkinliğini kaybetmesi üzerine ordunun tamamen tasfiye edilmesinin amaçlandığı
Lale Devri'nde askeri modernleşmeye yönelik adımların atılmamış olması, mevcut ordunun tasfiye edilmek istendiğini göstermez. Osmanlı Devleti bu dönemde ordunun modernizasyonunu henüz öncelikli görmemiş veya gerçekleştirememiştir. Ayrıca Yeniçeri Ocağı'nın tamamen kaldırılması (Vaka-i Hayriye) 19. yüzyılda, 1826 yılında II. Mahmud tarafından gerçekleştirilen bir olaydır. Bu nedenle, ordunun tamamen tasfiye edilmesinin amaçlandığı yargısı tarihsel gerçeklikle uyuşmamaktadır ve söylenemez.

Step-by-Step Solution

1
Soru kökünün ve paragraftaki tarihsel bağlamın analiz edilmesi
Lale Devri'nde yapılan ıslahatların sivil, kültürel ve idari ağırlıklı olduğu, batı tarzı askeri ıslahatların ise bu dönemde yapılmadığı tespit edilir.
Öncülde verilen Halil İnalcık'ın değerlendirmesi ve Lale Devri gelişmelerinin askeri boyutu olmayan niteliği analiz edilmelidir.
2
Seçeneklerdeki ifadelerin paragraftaki bilgilerle karşılaştırılması
Batı tarzı yenileşmede askeri odağın olmaması, kültürel/teknik kabul, sivil/toplumsal unsurlar ve diplomatik denggeleme çabalarına dair yargıların doğruluğu teyit edilir.
Islahatların genel niteliklerini yansıtan doğru yorumların elenmesi gerekir.
3
Yeniçeri Ocağı'nın tasfiyesine yönelik ifadenin kronolojik ve tarihsel açıdan incelenmesi
Yeniçeri Ocağı'nın tasfiye edilmesi (Vaka-i Hayriye) 18. yüzyılda (Lale Devri'nde) değil, 19. yüzyılda II. Mahmud döneminde gerçekleşen bir olaydır. Ayrıca Lale Devri'nde orduyu tasfiye etme amacı bulunmamaktadır.
Hatalı olan seçeneğin belirlenmesi için tarihsel dönem ve kavram sınırlarının doğru çizilmesi şarttır.

Key Concept

Lale Devri Islahatlarının Nitelikleri ve Diğer Yüzyıllardan Farkları
Rate this question

Topics

XVIII. Yüzyıl Islahatları ve Lale Devri

More questions from this topic