Examkin

Question

Difficulty: HardEşeye Bağlı Kalıtım

İnsanda cinsiyetin belirlenmesinde rol oynayan X ve Y kromozomlarının farklı bölgelerinde taşınan özelliklerin kalıtım özellikleri değişkenlik göstermektedir.

Buna göre, sol sütunda verilen eşeye bağlı kalıt��m durumlarını, sağ sütunda verilen bu durumlara ait doğru kalıtım özellikleri veya aile içi fenotipik dağılımlarla eşleştiriniz.

  • X kromozomunun Y kromozomu ile homolog olmayan segmentinde çekinik olarak kalıtılan bir özellik (örneğin hemofili)Dişilerde homozigot çekinik durumda fenotipte etkisini gösterirken, erkeklerde tek bir alelin bulunması fenotipte ortaya çıkması için yeterlidir.
  • Y kromozomunun X kromozomu ile homolog olmayan segmentinde kalıtılan bir özellik (örneğin kulak kıllılığı)Dişilerde hiçbir zaman görülmez; özelliğe sahip bir babanın tüm erkek çocuklarında fenotipte mutlaka ortaya çıkar.
  • X ve Y kromozomlarının homolog segmentinde kalıtılan bir özellik (örneğin tam renk körlüğü)Hem dişi hem de erkeklerde ikişer alel ile temsil edilebilir ve kalıtım şekli otozomal karakterlerin kalıtım kurallarıyla benzerlik gösterir.
  • X kromozomunun Y kromozomu ile homolog olmayan segmentinde baskın olarak kalıtılan bir özellik (örneğin bozuk dentin)Bu özelliğe sahip fenotipte baskın bir erkek bireyin, sağlıklı bir dişiyle çaprazlanması sonucu doğacak tüm kız çocuklarında fenotipte görülür.

Answer

X kromozomunun Y ile homolog olmayan segmentinde çekinik kalıtım dişilerde homozigotluk gerektirirken erkeklerde tek alelle ortaya ç��kar. Y kromozomunun X ile homolog olmayan segmentinde kalıtım sadece erkeklerde görülür ve babadan tüm erkek çocuklarına geçer. X ve Y'nin homolog segmentinde kalıtım hem dişilerde hem erkeklerde ikişer alel ile temsil edilir ve otozomal kalıtıma benzer. X kromozomunun Y ile homolog olmayan segmentinde baskın kalıtımda ise hasta bir babanın tüm kız çocukları fenotipte bu özelliği gösterir.
Sol sütundaki her bir kalıtım modeli, sağ sütunda belirtilen biyolojik özellikler ve çaprazlama sonuçlarıyla birebir örtüşmektedir. X'e bağlı çekinik kalıtım erkeklerde tek alelle fenotip oluştururken dişilerde homozigotluk gerektirir. Y'ye bağlı kalıtım sadece babadan erkek çocuklara geçer. X ve Y'nin homolog bölgesi otozomal gibi kalıtılır. X'e bağlı baskın kalıtımda ise babanın kız çocuklarının tamamı hasta olur.

Step-by-Step Solution

1
X'e bağlı çekinik kalıtımın mekanizmasını analiz etme.
X'e bağlı çekinik özelliklerin (örneğin hemofili veya kırmızı-yeşil renk körlüğü) dişilerde fenotipte görülmesi için homozigot çekinik (XhXhX^h X^h) olması gerekir. Erkeklerde ise tek bir X kromozomu bulunduğundan (XhYX^h Y), tek bir alel fenotipte görülmesi için yeterlidir.
Erkeklerin hemizigot (tek alel taşıyan) olmasının X'e bağlı çekinik kalıtımın en belirgin özelliği olduğunu belirlemek.
2
Y'ye bağlı kalıtımın mekanizmasını analiz etme.
Y kromozomunun X ile homolog olmayan bölgesinde taşınan özellikler sadece Y kromozomunda bulunur. Bu nedenle dişilerde hiç görülmez, babadan tüm erkek çocuklarına geçer.
Y kromozomunun yalnızca erkek bireylerde cinsiyeti belirleyen Y kromozomuna özgü segmentte bulunduğunu teyit etmek.
3
Homolog bölge kalıtımının mekanizmasını analiz etme.
X ve Y'nin homolog bölgesi her iki kromozomda da karşılığı olan genleri taşır. Hem dişiler (XXXX) hem de erkekler (XYXY) bu gen için iki alel taşır. Kalıtımı otozomal kalıtım kurallarına uyar.
Her iki eşeyde de çift alel bulunmasının otozomal kalıtım örüntüsü yarattığını belirlemek.
4
X'e bağlı baskın kalıtımın mekanizmasını analiz etme.
X'e bağlı baskın özelliklerde hasta bir erkek (XDYX^D Y), kız çocuklarına sadece XDX^D aktarabilir. Bu nedenle bu babanın tüm kız çocukları baskın özelliği fenotipinde gösterir.
Baskın alelin tek bir kopyasının bile fenotip oluşturmaya yettiğini ve babanın kızlarına X kromozomunu verdiğini göstermek.

Key Concept

Eşeye bağlı kalıtımda kromozomların homolog ve homolog olmayan bölgelerinin kalıtım örüntüleri üzerindeki etkisi.
Rate this question

Topics

Eşeye Bağlı Kalıtım

More questions from this topic