Examkin

Question

Difficulty: MediumYapı Bakımından Sözcükler: Basit ve Türemiş Sözcükler

Aşağıdaki cümlelerde koyu yazılmış sözcükleri, bu sözcüklerin yapısal ve ek özelliklerini gösteren açıklamalarla eşleştiriniz.

  • Yolculuğumuza sabah erkenden başladık.İsim kökünden fiil yapım ekiyle türetilmiş, ardından fiil çekim ekleri almış türemiş sözcük
  • Kütüphanesini yeni kitaplarıyla zenginleştirdi.Sadece birden fazla çekim eki almış basit sözcük
  • Genç yazarlarımız edebiyatta yeni soluklar arıyor.Fiil kökünden isim yapım ekiyle türetilmiş, ardından isim çekim ekleri almış türemiş sözcük
  • Bu keşif, insanlığın ortak mirasıdır.İsim kökünden isim yapım ekiyle türetilmiş, ardından isim çekim eki almış t��remiş sözcük

Answer

"başladık" sözcüğü isimden fiil yapım eki almış türemiş sözcükle, "kitaplarıyla" sözcüğü sadece çekim eki almış basit sözcükle, "yazarlarımız" sözcüğü fiilden isim yapım eki almış türemiş sözcükle, "insanlığın" sözcüğü ise isimden isim yapım eki almış türemiş sözcükle eşleşmektedir.
"başladık" sözcüğü "baş" isim kökünden fiil yapan ek almıştır. "kitaplarıyla" sözcüğünde yapım eki yoktur, tüm ekler çekim ekidir ve basittir. "yazarlarımız" fiilden türemiş bir isimdir. "insanlığın" ise isimden isim yapım eki almış ve ses olayına uğramış bir türemiş sözcüktür.

Step-by-Step Solution

1
"başladık" sözcüğünün eklerine ve köküne ayrılması
"baş (isim kökü) + -la (isimden fiil yapım eki) + -dı (kip eki) + -k (kişi eki)" şeklinde ayrılır. Yapım eki aldığı için türemiş yapılıdır.
Sözcüğün kökünün türünü ve aldığı eklerin işlevlerini belirlemek.
2
"kitaplarıyla" sözcüğünün eklerine ve köküne ayrılması
"kitap (isim kökü) + -lar (çoğul eki) + -ı (iyelik eki) + -(y)la (vasıta eki)" şeklinde ayrılır. Sözcükte yapım eki bulunmadığı için basit yapılıdır.
Sözcüğün yapım eki alıp almadığını kontrol ederek basit veya türemiş olduğunu netleştirmek.
3
"yazarlarımız" sözcüğünün eklerine ve köküne ayrılması
"yaz- (fiil kökü) + -ar (fiilden isim yapım eki) + -lar (çoğul eki) + -ımız (iyelik eki)" şeklinde ayrılır. Yapım eki içerdiği için türemiş yapılıdır.
Türetme ekinin fiil köküne gelip gelmediğini ve sözcüğün son halinin isim olup olmadığını saptamak.
4
"insanlığın" sözcüğünün eklerine ve köküne ayrılması
"insan (isim kökü) + -lık (isimden isim yapım eki) + -ın (ilgi/tamlayan eki)" şeklinde ayrılır. "-lık" eki sonrasında ünlüyle başlayan ek geldiği için ünsüz yumuşaması olmuştur. Yapım eki aldığı için türemiş yapılıdır.
Sözcükteki ses olayını saptayıp yapım eki ve çekim eki dağılımını belirlemek.

Key Concept

Sözcüklerin yapım eki alıp almamasına göre basit veya türemiş olarak sınıflandırılması ve kök-ek analizinin yapılması.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Yapı Bakımından Sözcükler: Basit ve Türemiş Sözcükler

More questions from this topic