Question

Difficulty: MediumYapı Bakımından Sözcükler: Basit ve Türemiş Sözcükler

Sınav salonuna girdiğinde heyecandan yüre��i hızlıca çarpmaya başladı (I). Önündeki kitapçığı açtığında zor sorular (II) göreceğini düşünmüştü. Ancak öğretmenlerin güler yüzünü görünce korktu (III) diyemezdik, tam aksine gözümüz (IV) yükseklerdeydi ve kendimize güvenimiz tamdı.

Bu parçada numaralanmış sözcükleri, aldıkları eklere ve köklerine göre sahip oldukları yapısal özellikleriyle doğru bir şekilde eşleştiriniz.

  • I. başladıİsim kökünden yapım ekiyle türetilmiş eylem
  • II. sorularFiil kökünden yapım ekiyle türetilmiş isim
  • III. korktuYapım eki almamış, sadece çekim eki almış basit eylem
  • IV. gözümüzYapım eki almamış, sadece çekim eki almış basit isim

Answer

'başladı' sözcüğü isim kökünden türemiş eylemle, 'sorular' sözcüğü fiil kökünden türemiş isimle, 'korktu' sözcüğü basit eylemle, 'gözümüz' sözcüğü ise basit isimle eşleşir.
Sözcüklerin kökleri ve aldıkları ekler incelendiğinde; 'başladı' sözcüğünün kökü 'baş' (isim) olup '-la' yapım ekini alarak türemiş eylem olmuştur. 'sorular' sözcüğünün kökü 'sor-' (fiil) olup '-u' yapım ekini alarak türemiş isim olmuştur. 'korktu' ve 'gözümüz' sözcükleri ise sadece çekim eki alarak basit yapıda kalmıştır. Bu durum doğru eşleşmeyi sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki numaralanmış sözcüklerin köklerini ve aldıkları ekleri belirlemek.
Sözcüklerin kök ve ek analizi şu şekildedir: I. başladı (baş-la-dı), II. sorular (sor-u-lar), III. korktu (kork-tu), IV. gözümüz (göz-ümüz).
Sözcüklerin yapısal özelliklerini (basit mi türemiş mi olduğunu) doğru saptayabilmek için öncelikle doğru kök ve ek tahlili yapılması şarttır.
2
Sözcüklerin yapım eki alıp almadıklarını kontrol etmek.
'başladı' sözcüğündeki '-la' eki isimden fiil yapım ekidir; 'sorular' sözcüğündeki '-u' eki ise fiilden isim yapım ekidir. 'korktu' ve 'gözümüz' sözcüklerinde ise herhangi bir yapım eki bulunmamaktadır.
Yapım eki alan sözcükler türemiş, yapım eki almayan ve sadece çekim eki alan (veya hiç ek almayan) sözcükler ise basittir.
3
Kök türleri ve kelime yapısı özelliklerine göre sözcükleri tanımlarla eşleştirmek.
'başladı' türemiş fiildir (isim kökünden türemiş), 'sorular' türemiş isimdir (fiil kökünden türemiş), 'korktu' basit fiildir, 'gözümüz' basit isimdir.
Her bir sözcüğün kök türü (isim/fiil) ve yapısı (basit/türemiş) belirlendikten sonra tanımlarla eşleştirme tamamlanır.

Key Concept

Yapı Bakımından Sözcükler: Basit ve Türemiş Sözcükler
Rate this question