Question

Difficulty: MediumSayı Problemleri

Bir tarım kooperatifinde üretilen 84 ton buğday, her birinde eşit miktarda buğday olacak şekilde iki basamaklı abab adet siloya doldurulacaktır. Görevli, silo sayısını sisteme girerken yanlışlıkla onlar ve birler basamağının yerini değiştirerek baba olarak yazmış ve silo başına düşen buğday miktarını olması gerekenden 3 ton daha az hesaplamıştır.

Buna göre, buğdaylar��n doldurulacağı gerçek silo sayısı kaçtır?

  1. A
    14
  2. B
    28
  3. 12Answer
  4. D
    21
  5. E
    18

Answer

Gerçek silo sayısı 12'dir.
Soruda verilen bilgiler doğrultusunda kurulan rasyonel denklem çözüldüğünde, abab iki basamaklı sayısının 12 olduğu ve bu değerin tüm koşulları (bölüm farkının 3 olması ve basamak çözümleme kuralları) sağladığı görülür.

Step-by-Step Solution

1
Gerçek ve hatalı silo sayılarını tanımlayarak silo başına düşen buğday miktarlarını belirten denklemi kurma.
Gerçek silo sayısı ab=10a+bab = 10a + b iken silo başına düşen gerçek miktar 84ab\frac{84}{ab} ton olur. Hatalı silo sayısı ba=10b+aba = 10b + a iken hesaplanan miktar 84ba\frac{84}{ba} ton olur. Denklem: 84ba=84ab3\frac{84}{ba} = \frac{84}{ab} - 3 şeklindedir.
Silo sayısı değiştikçe birim silo başına düşen miktar ters orantıl�� olarak değişir ve aradaki fark 3 tondur.
2
Denklemi sadeleştirme ve iki basamaklı sayıların basamak çözümlemesini kullanma.
84ab84ba=3    84(1ab1ba)=3    1ab1ba=128\frac{84}{ab} - \frac{84}{ba} = 3 \implies 84 \cdot \left(\frac{1}{ab} - \frac{1}{ba}\right) = 3 \implies \frac{1}{ab} - \frac{1}{ba} = \frac{1}{28} elde edilir. Buradan baababba=128\frac{ba - ab}{ab \cdot ba} = \frac{1}{28} olur. Basamak çözümlemesi yapıldığında baab=9(ba)ba - ab = 9(b-a) olduğundan 9(ba)abba=128    abba=252(ba)\frac{9(b-a)}{ab \cdot ba} = \frac{1}{28} \implies ab \cdot ba = 252(b-a) denklemine ulaşılır.
İki basamaklı sayıların farkı basamak çözümlemesiyle daha basit bir biçimde ifade edilebilir.
3
Rakam değerlerini yerine koyarak denklemi sağlayan değerleri bulma.
ba=1b - a = 1 varsayımı altında abba=252ab \cdot ba = 252 olur. ab=10a+bab = 10a + b ve ba=10b+aba = 10b + a olup ba=ab+9ba = ab + 9 yazılabilir. Buradan ab(ab+9)=252    ab2+9ab252=0ab \cdot (ab + 9) = 252 \implies ab^2 + 9ab - 252 = 0 elde edilir. Bu denklem çarpanlarına ayrıldığında (ab12)(ab+21)=0(ab - 12)(ab + 21) = 0 olur. Pozitif tam sayı çözümü ab=12ab = 12 olarak bulunur. ba=21=1b - a = 2 - 1 = 1 koşulu da sağlanmaktadır.
Koşulları sağlayan tek haneli aa ve bb rakamlarını ve dolayısıyla gerçek silo sayısını belirlemek.

Key Concept

Sayı problemlerinde denklem kurma ve iki basamaklı sayıların basamak çözümlemesi.

Alternative Method

Deneme yanılma yoluyla, 84'ün iki basamaklı bölenleri (12, 14, 21, 28, 42, 84) incelenebilir. Bu bölenlerden tersi alındığında da makul bir bölme işlemi veren ve farkı 3 olan çift 12 ve 21'dir. Gerçekten de 84/12=784/12 = 7 ve 84/21=484/21 = 4 olup fark 74=37 - 4 = 3 olur.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question