Examkin

Çekirdeğin Yapısı ve Hücre Çeperi

5 questions

All types5Multiple choice2Matching1Ordering2
Question 1Question →

Aşağıda ökaryotik bir hücrede bulunan çekirdek yapıları ile farklı canlı gruplarına ait hücre çeperi özellikleri verilmi��tir. Sol sütundaki hücresel yapıları, sağ sütundaki uygun açıklamalarla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Çekirdekçik
Çekirdek porları
Bitki hücre çeperi
Mantar hücre çeperi

Matches

Show answer & explanation

Answer

Çekirdekçik ribozomal RNA sentezi ve ribozom alt birimlerinin üretildiği bölgeyle, çekirdek porları protein ve RNA geçişini sağlayan açıklıklarla, bitki hücre çeperi selüloz yapısıyla, mantar hücre çeperi ise kitin yapısıyla eşleşir.
Çekirdekçik ribozomların üretim yeridir. Çekirdek porları çekirdek zarındaki kontrollü geçitlerdir. Bitki hücre duvarı selüloz yapılı ve tam geçirgen, mantar hücre duvarı ise kitin yapılıdır.

Step-by-Step Solution

1
Çekirdekçiğin hücresel rolünün belirlenmesi
Çekirdekçik ribozom alt birimlerinin sentez yeridir. Bu bilgiyle birinci sol öge, üçüncü sağ öge ile eşleşir.
Çekirdeğin iç kısımlarının işlevsel özelliklerini ayırt etmek.
2
Çekirdek porlarının moleküler geçiş işlevinin tespiti
Çekirdek porları zardaki büyük moleküllerin geçiş yollarıdır. İkinci sol öge, dördüncü sağ öge ile eşleşir.
Çekirdek zarının seçici geçirgen geçitlerinin yapısını kavramak.
3
Bitki hücre çeperinin kimyasal bileşeninin saptanması
Bitki çeperi selüloz liflerinden oluşur. Üçüncü sol öge, birinci sağ öge ile eşleşir.
Bitkiler alemine özgü çeper yapısını belirlemek.
4
Mantar hücre çeperinin kimyasal bileşeninin saptanması
Mantar çeperinin ana yapısı kitindir. Dördüncü sol öge, ikinci sağ öge ile eşleşir.
Mantarlar alemine özgü çeper bileşimini belirlemek.

Key Concept

Çekirdeğin Alt Yapıları ve Hücre Çeperlerinin Organizmalara Göre Değişen Kimyasal Bileşimleri
Question 2Question →

Ökaryotik bir hücrenin çekirdeğinde yer alan genetik materyalin paketlenme ve organizasyon düzeylerine ait bazı yapılar aşağıda verilmiştir. Bu hücresel yapıları, en küçük (en basit) organizasyon düzeyinden en büyük (en karmaşık) organizasyon düzeyine doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Doğru sıralama DNA çift sarmalı, nükleozom, kromatin iplik ve kromozom şeklinde olmalıdır.
Çekirdekteki kalıtım materyalinin en basit düzeyden en karmaşık düzeye doğru organizasyon sırası: DNA çift sarmalı -> Nükleozom -> Kromatin iplik -> Kromozom şeklindedir. DNA çift sarmalı histon proteinlerine sarılarak nükleozomları oluşturur. Nükleozomların katlanıp bükülmesiyle kromatin iplikler meydana gelir. Kromatin iplikler ise hücre bölünmesi sırasında kısalıp kalınlaşarak en yoğun yapı olan kromozomlara dönüşür.

Step-by-Step Solution

1
Genetik materyalin en temel kimyasal ve fiziksel birimi olan DNA çift sarmalı belirlenir.
DNA çift sarmalı, yaklaşık 2 nanometre çapıyla en küçük ve en basit yapısal düzeydir.
Kromatin yapının oluşabilmesi için öncelikle çıplak DNA çift zincirinin bulunması gerekir.
2
DNA'nın proteinlerle birleşerek oluşturduğu ilk paketleme birimi olan nükleozom tespit edilir.
Nükleozomlar, histon proteinlerine sarılmış DNA'dan oluşur ve çapları yaklaşık 11 nanometredir.
DNA'nın çekirdeğe sığabilmesi için ilk aşamada histon proteinlerine sarılması gerekir.
3
Nükleozomların daha ileri düzeyde katlanmasıyla oluşan kromatin iplik yapısı belirlenir.
Nükleozom zincirinin helis şeklinde kıvrılmasıyla yaklaşık 30 nanometre çapında kromatin iplikler oluşur.
Hücre bölünmesi dışındaki evrelerde (interfaz) DNA çekirdek içinde kromatin iplikler halinde bulunur.
4
Bölünme sırasında kromatin ipliklerin aşırı katlanarak oluşturduğu en yoğun yapı olan kromozom belirlenir.
Kromatin ipliğin kısalıp kalınlaşmasıyla en üst düzeyde paketlenmiş olan kromozom elde edilir.
Kromozom, genetik materyalin en karmaşık, en yoğun ve en büyük organizasyon düzeyidir.

Key Concept

Ökaryotik hücrelerde DNA'nın histon proteinleri eşliğinde nükleozom, kromatin iplik ve kromozom düzeylerinde aşamalı olarak paketlenmesi.
Question 3Question →

Ökaryotik hücrelerde ��ekirdeğin yapısını oluşturan kısımlardan biri olan çekirdek zarı ile bazı canlılarda gözlenen hücre çeperinin (duvarının) yapısal ve işlevsel özellikleri hakkında aşağıdaki ifadeler verilmiştir:

I. Çekirdek zarı, çekirdek sıvısını sitoplazmadan ayıran ve üzerindeki büyük porlar sayesinde RNA gibi makromoleküllerin kontrollü geçişine izin veren çift zarlı bir yapıdır.
II. Hücre çeperi, hücre zarının dış kısmında bulunan, cansız ve üzerinde yer alan geçitler nedeniyle tam geçirgen özellikte olan koruyucu bir tabakadır.
III. Prokaryotik hücrelerde çekirdek zarı bulunmazken; ökaryotik organizmaların tamamında hem çekirdek zarı hem de selüloz yapılı hücre çeperi bulunur.

Buna göre, bu ifadelerden hangileri doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: I ve II

Answer

Çekirdek zarı çift zarlıdır ve porları seçici geçirgendir; hücre çeperi ise cansızdır ve geçitleri nedeniyle tam geçirgendir. Üçüncü öncül yanlıştır çünkü hayvan hücrelerinde çeper bulunmaz ve mantar hücrelerinin çeperi kitin yapılıdır.
Çekirdek zarı, çekirdek sıvısını sitoplazmadan ayıran, üzerinde büyük porlar bulunduran çift katlı bir zardır ve mRNA gibi büyük moleküllerin geçişini seçici olarak denetler. Hücre çeperi ise cansız bir yapı olup üzerinde bulunan geçitler sayesinde tam geçirgen özellik gösterir. Dolayısıyla birinci ve ikinci ifadeler doğrudur. Üçüncü ifadede belirtilen hücre çeperi tüm ökaryotlarda (örneğin hayvan hücrelerinde) bulunmaz; ayrıca çeperi olan mantar gibi ökaryotlarda çeper selüloz değil kitin yapılıdır. Bu nedenle üçüncü ifade yanlıştır. Doğru cevap, çekirdek zarı ve hücre çeperinin temel özelliklerini doğru açıklayan seçenektir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci öncülün doğruluğunu analiz etme
Çekirdek zarının çift zarlı yapısı ve porlarından büyük moleküllerin geçişini denetleme özelliği doğrudur.
Çekirdek zarı, ökaryotlarda çekirdek sıvısını sitoplazmadan ayırır ve seçici geçirgen porlara sahiptir.
2
İkinci öncülün doğruluğunu analiz etme
Hücre çeperinin cansız ve tam geçirgen (geçitler bulunduran) yapıda olması bilgisi doğrudur.
Çeper, hücre zarından farklı olarak cansızdır ve geçitleri sayesinde büyük moleküllerin geçişini engellemez.
3
Üçüncü öncülün doğruluğunu analiz etme
Öncül yanlıştır; çünkü hayvan hücrelerinde çeper bulunmaz ve bitki dışındaki ökaryotlarda (örn. mantarlarda) çeper yapısı selüloz değildir.
Tüm ökaryotların çeper taşımadığı ve farklı canlı gruplarında çeper bileşiminin (örn. kitin) farklı olduğu bilinmelidir.

Key Concept

Çekirdek zarı ve hücre çeperinin yapısal ve işlevsel farklılıkları
Estimated Time:2m 0s
Question 4Question →

Ökaryotik bir hücrede çekirdek zarı üzerindeki porlar (gözenekler), çekirdek içi ile sitoplazma arasındaki madde geçişini düzenler. Bu porlardan geçebilen aşağıdaki molekül ve yapıları, moleküler büyüklüklerine göre en küçükten en büyüğe doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Doğru sıralama su molekülü (H2OH_2O), adenin nükleotidi, histon proteini ve ribozomun büyük alt birimi şeklinde (küçükten büyü��e doğru) olmalıdır.
Maddelerin moleküler büyüklükleri karşılaştırıldığında en küçük yapı inorganik olan su molekülüdür. Ardından bir organik monomer olan nükleotit gelir. Polimer yapılı histon proteini nükleotitten daha büyüktür. En büyük yapı ise yapısında çok sayıda protein ve rRNA bulunduran nükleoprotein yapısındaki ribozom alt birimidir.

Step-by-Step Solution

1
Maddelerin kimyasal ve yapısal özelliklerini belirlemek.
Su inorganik küçük bir moleküldür. Nükleotit bir organik monomerdir. Histon proteini polimer yapıda bir makromoleküldür. Ribozom alt birimi ise rRNA ve proteinlerden oluşan nükleoprotein yapıda bir hücresel komplekstir.
Maddelerin büyüklüklerini karşılaştırabilmek için yapısal karmaşıklık düzeylerinin analiz edilmesi gerekir.
2
Belirlenen özelliklere göre maddeleri küçükten büyüğe doğru sıralamak.
Su < Adenin nükleotidi < Histon proteini < Ribozomun büyük alt birimi sırası elde edilir.
Monomer düzeyindeki yapılar polimerlerden, tekil polimerler ise çok sayıda polimer ve nükleik asit içeren kompleks organel bileşenlerinden daha küçüktür.

Key Concept

Çekirdek zarı porlarının geçirgenliği ve çekirdekteki yapıların organizasyon seviyeleri
Estimated Time:1m 30s
Question 5Question →

Ökaryotik bir hücrede çekirdeğin yapısını oluşturan çekirdek zarı ile bitki ve mantar gibi canlılarda gözlenen hücre çeperinin geçirgenlik özellikleri karşılaştırıldığında;

I. Çekirdek zarı çift katlı olup seçici geçirgen özellik gösterirken; hücre çeperi cansızdır ve tam geçirgendir.
II. Çekirdek zarında bulunan porlar, hücre zarındaki porlardan daha geniş olup RNA ve protein gibi makromoleküllerin çekirdek içine veya dışına geçişine izin verir.
III. Hücre çeperinde bulunan geçitler, komşu hücreler arasında madde iletimini kolaylaştırırken, seçici geçirgenlik özelliği sayesinde sadece inorganik maddelerin geçişine izin verir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: I ve II

Answer

Birinci ve ikinci ifadeler doğru, üçüncü ifade ise yanlıştır.
Çekirdek zarı çift katlı ve seçici geçirgen olup, porları RNA ve protein geçişine izin verecek büyüklüktedir. Hücre çeperi ise cansız ve tam geçirgendir, seçici geçirgen değildir. Bu nedenle çekirdek zarının seçici geçirgenliği ile porların makromoleküllere geçirgen olduğunu belirten ifadeler doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Çekirdek zarı ve hücre çeperinin yapısal ve geçirgenlik özelliklerini karşılaştırın.
Çekirdek zarı çift katlı, canlı (zar yapısında) ve seçici geçirgendir. Hücre çeperi ise cansızdır ve tam geçirgendir. Bu yüzden birinci ifade doğrudur.
Çekirdek zarının ve hücre çeperinin temel geçirgenlik farklarını belirlemek.
2
Çekirdek zarındaki porların geçirgenlik sınırlarını analiz edin.
Çekirdek zarı porları, hücre zarı porlarına göre daha geniştir. Bu porlardan çekirdekte sentezlenen RNA molekülleri sitoplazmaya çıkabilir, sitoplazmada üretilen proteinler ve ATP çekirdeğe girebilir. Bu yüzden ikinci ifade doğrudur.
Makromoleküllerin çekirdek zarı porlarından geçebilme özelliğini değerlendirmek.
3
Hücre çeperindeki geçitlerin özelliklerini ve seçiciliğini inceleyin.
Hücre çeperi cansızdır ve seçici geçirgenlik özelliği yoktur. Üzerindeki geçitler tam geçirgen olup hem inorganik maddelerin hem de organik monomerlerin geçişine olanak sağlar. Bu yüzden üçüncü ifade yanlıştır.
Hücre çeperinin tam geçirgen yapıda olduğunu ve seçici geçirgenlik göstermediğini belirlemek.

Key Concept

Çekirdek zarı seçici geçirgen ve çift katlıdır, porları makromoleküllerin geçişine izin verir; hücre çeperi ise cansızdır ve tam geçirgen yapıdadır.
Çekirdeğin Yapısı ve Hücre Çeperi Practice Questions — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin