Examkin

Çift Zarlı Organeller (Mitokondri ve Plastidler)

11 questions

All types11Multiple choice7Matching4
Question 1Question →

Bir bitkinin yaprak mezofil hücresinde aktif olarak faaliyet gösteren kloroplast ve mitokondri organellerinin yapısal özellikleri, madde alışverişleri ve enerji dönüşüm mekanizmalarıyla ilgili şu bilgiler verilmiştir:

I. Işıklı ortamda kloroplastta fotofosforilasyonla sentezlenen bir ATP molekülü, mitokondride gerçekleşen aktivasyon veya dehidrasyon reaksiyonlarında doğrudan enerji kaynağı olarak kullanılabilir.
II. Mitokondri matriksinde hücresel solunum sonucu açığa çıkan bir karbondioksit (CO2CO_2) molekülü, hücrede hiçbir zarlı yapıdan geçmeden difüzyonla doğrudan kloroplast stromasına ulaşarak ışıktan bağımsız reaksiyonlara katılabilir.
III. Mitokondrinin krista zarında ve kloroplastın tilakoit zarında yer alan elektron taşıma sistemi (ETS) faaliyeti sırasında protonlar (H+H^+), elektrokimyasal gradyant oluşturulurken düşük derişimli bölgeden yüksek derişimli bölgeye doğru pompalanır.
IV. Kloroplast ve mitokondrinin yarı özerk olarak kendi halkasal DNA'larını eşleyebilmeleri için ihtiyaç duydukları DNA polimeraz gibi temel replikasyon enzimleri, çekirdek DNA'sındaki şifreye göre sitoplazmadaki ribozomlarda sentezlenip organel içine taşınır.

Buna göre, yukarıdaki ifadelerden hangileri biyolojik olarak doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: III ve IV

Answer

Elektron taşıma sisteminin protonları aktif bir şekilde düşük derişimli bölgeden yüksek derişimli bölgeye pompalamasını ve yarı özerk organellerin DNA replikasyonu için gerekli enzimlerin çekirdek genleri kontrolünde sitoplazmada sentezlenerek organele aktarılmasını belirten ifadeler doğrudur.
Doğru olan ifadeler, elektron taşıma sisteminin protonları aktif bir şekilde pompalayarak elektrokimyasal gradyant oluşturduğunu ve organellerin replikasyonunda görev alan enzimlerin çekirdek genleri kontrolünde sitoplazmada sentezlenerek organele aktarıldığını belirten ifadelerdir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci öncülün doğruluğunu analiz etmek.
Kloroplastın tilakoit zarında sentezlenen ATP molekülleri sadece stromada organik besin sentezinde (Calvin döngüsü) tüketilir. Kloroplast dışına çıkıp sitoplazmaya veya mitokondriye aktarılamaz. Bu yüzden birinci öncül yanlıştır.
Kloroplast ATP'sinin sadece fotosentez reaksiyonlarında kullanıldığını ve hücrenin genel metabolizmasına katılmadığını doğrulamak.
2
İkinci öncülün doğruluğunu analiz etmek.
Mitokondri matriksinde üretilen karbondioksit gazının kloroplast stromasına ulaşması için sırasıyla mitokondri iç zarı, mitokondri dış zarı, kloroplast dış zarı ve kloroplast iç zarı olmak üzere toplam 4 zarlı tabakadan geçmesi gerekir. Dolayısıyla 'hiçbir zarlı yapıdan geçmeden' ifadesi yanlıştır.
Çift zarlı organellerin iç ve dış zarlarının oluşturduğu fiziksel sınırları değerlendirmek.
3
Üçüncü öncülün doğruluğunu analiz etmek.
Her iki organelde de ETS çalışırken protonlar, derişimlerinin az olduğu taraftan (mitokondride matriks, kloroplastta stroma) derişimlerinin çok olduğu tarafa (mitokondride zarlar arası bölge, kloroplastta tilakoit boşluk) aktif bir şekilde pompalanır. Bu durum gradyanta karşı yapıldığı için aktif taşıma mantığına benzer ve öncül doğrudur.
Kemiozmozis teorisinde proton gradyantının nasıl kurulduğunu açıklamak.
4
Dördüncü öncülün doğruluğunu analiz etmek.
Mitokondri ve kloroplast yarı özerk organellerdir. Kendi DNA'larını eşleyebilseler de bu süreç çekirdek kontrolündedir ve DNA polimeraz gibi replikasyon enzimleri çekirdek DNA'sındaki şifreye göre sitoplazmada sentezlenip organel içine taşınır. Öncül doğrudur.
Yarı özerk organellerin kendilerini eşleme süreçlerinde çekirdek DNA'sına ve sitoplazmik protein sentezi mekanizmalarına olan bağımlılığını belirlemek.

Key Concept

Mitokondri ve kloroplast organellerinin enerji dönüşüm mekanizmaları, zar yapıları ve yarı özerklik özellikleri arasındaki farklar ve ortak noktalar.
Estimated Time:3m 0s
Question 2Question →

Ökaryot bir bitki hücresinde bulunan çift zarlı organeller olan mitokondri ve kloroplastın yapısal ve işlevsel özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Her iki organel de kendilerine özgü DNA, RNA ve ribozom bulundurur; çekirdek kontrolünde bölünerek çoğalabilir ve kendi proteinlerinin bir kısmını sentezleyebilir.

Answer

Her iki organel de kendilerine özgü DNA, RNA ve ribozom bulundurur; çekirdek kontrolünde bölünerek çoğalabilir ve kendi proteinlerinin bir kısmını sentezleyebilir.
Doğru ifade, mitokondri ve kloroplastın kendilerine özgü DNA, RNA ve ribozom bulundurarak çekirdek kontrolünde çoğalabilmesi ve kendi proteinlerinin bir kısmını sentezleyebilmesidir. Bu özellikler çift zarlı bu iki organelin endosimbiyotik teoriyi destekleyen en temel ortak özellikleridir.

Step-by-Step Solution

1
Mitokondri ve kloroplastın ortak yapısal bileşenlerini değerlendirin.
Her iki organelin de kendilerine ait DNA, RNA ve ribozom organeli taşıdığı tespit edilir.
Bu organellerin geçmişte endosimbiyotik kökenli olmalarından dolayı prokaryot benzeri nükleik asit ve ribozom yapıları mevcuttur.
2
Bu yapısal bileşenlerin fonksiyonel sonuçlarını analiz edin.
Organellerin hücre bölünmesinden bağımsız olarak çekirdek DNA'sının izni ve kontrolü ile bölünüp çoğalabildiği, ayrıca kendi proteinlerini ribozomlarında sentezleyebildiği belirlenir.
Kendi DNA'ları replikasyon yapabilir ve kendi ribozomları translasyon gerçekleştirebilir.
3
Diğer seçeneklerde verilen ifadelerin biyokimyasal ve hücresel kurallara göre yanlışlığını denetleyin.
Kloroplast ATP'sinin sitoplazmaya geçemeyeceği, siyanobakterilerin prokaryot olmasından ötürü zarlı organel taşıyamayacağı, çeperin organel düzeyinde alışverişi engellemeyeceği ve minerallerin solunumda enerji vermeyeceği belirlenir.
Böylece diğer seçeneklerdeki kavramsal hatalar elenerek doğru cevaba ulaşılır.

Key Concept

Çift zarlı organellerin (mitokondri ve kloroplast) yapısal özellikleri, nükleik asit içermeleri, bağımsız bölünme yetenekleri ve kloroplast ATP'sinin hücre içi kullanım sınırları.
Estimated Time:2m 0s
Question 3Question →

Bir bitki hücresinde mitokondri ve kloroplast organellerinin faaliyetleri ile üretilen ATP'nin kullanım alanlarını incelemek amacıyla aşağıdaki deney yapılıyor:

* Mitokondrinin ATP sentaz enzimini seçici olarak inhibe eden (engelleyen) XX maddesi ile kloroplastın ATP sentaz enzimini seçici olarak inhibe eden YY maddesi kullanılıyor.
* Hücreye yalnızca XX maddesi uygulandığında; hücre zarındaki aktif taşıma ve sitoplazmadaki protein sentezi gibi olayların durduğu, ancak kloroplast içindeki organik besin sentezinin bir süre daha devam ettiği gözleniyor.
* Hücreye yalnızca YY maddesi uygulandığında ise; fotosentezin ışıktan bağımsız tepkimelerinin (Calvin döngüsü) durduğu, fakat aktif taşıma ve hücre bölünmesi gibi olayların normal hızında devam ettiği tespit ediliyor.

Bu deneyin sonuçlarına göre, mitokondri ve kloroplast organellerinde üretilen ATP moleküllerinin hücre içindeki kullanımıyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine varılabilir?

Show answer & explanation

Answer: Kloroplastta üretilen ATP sadece kloroplast içindeki anabolik reaksiyonlarda harcanırken, mitokondride üretilen ATP kloroplast dışındaki diğer metabolik faaliyetler için kullanılır.

Answer

Kloroplastta üretilen ATP'nin sadece kloroplast içindeki anabolik reaksiyonlarda harcanması, mitokondride üretilen ATP'nin ise kloroplast dışındaki diğer metabolik faaliyetler için kullanılması.
Kloroplastta üretilen ATP'nin sadece kloroplast içi anabolik reaksiyonlarda (besin sentezi gibi) tüketilmesi, mitokondriyal ATP'nin ise kloroplast dışındaki genel metabolik faaliyetler (aktif taşıma ve protein sentezi) için kullanılması seçeneği doğrudur. Deneyde kloroplast ATP sentezi durduğunda aktif taşıma ve bölünmenin etkilenmemesi, mitokondri ATP'si durduğunda ise bu olayların doğrudan sekteye uğraması bu durumu net bir biçimde ortaya koymaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Deneyde kullanılan inhibitör maddelerin (XX ve YY) hücresel etkilerini analiz etmek.
XX maddesi uygulandığında mitokondri ATP sentezi engellenmiş ve hücre zarındaki aktif taşıma ile sitoplazmadaki protein sentezi durmuştur; ancak kloroplasttaki besin sentezi devam etmiştir. YY maddesi uygulandığında ise kloroplast ATP sentezi engellenmiş, fotosentezin ışıktan bağımsız tepkimeleri durmuş ancak aktif taşıma ve bölünme devam etmiştir.
Hangi organelden elde edilen ATP'nin hangi hücresel bölgede ve olayda kullanıldığını belirlemek.
2
Kloroplastta sentezlenen ATP'nin hücre içi hareketini ve kullanım alanını değerlendirmek.
Kloroplast ATP'si engellendiğinde (YY maddesi etkisiyle) kloroplast dışındaki aktif taşıma ve hücre bölünmesi gibi enerji gerektiren olayların kesintisiz sürmesi, kloroplastta üretilen ATP'nin sitoplazmaya çıkmadığını ve sadece kloroplast içindeki anabolik reaksiyonlarda (besin sentezi) tüketildiğini gösterir.
Kloroplast kökenli ATP'nin kullanım alanlarının sınırını çizmek.
3
Mitokondride sentezlenen ATP'nin hücre içi hareketini ve kullanım alanını değerlendirmek.
Mitokondri ATP'si engellendiğinde (XX maddesi etkisiyle) hücre zarı ve sitoplazmadaki yaşamsal faaliyetlerin durması, mitokondriyal ATP'nin hücrenin genel metabolik işleri için kullanıldığını gösterir.
Mitokondri kökenli ATP'nin genel metabolizmadaki rolünü belirlemek.
4
Elde edilen sonuçları seçeneklerle karşılaştırarak kesin yargıyı tespit etmek.
Kloroplast ATP'sinin organel içinde sınırlı kaldığı, mitokondri ATP'sinin ise hücrenin kloroplast dışındaki genel metabolik işlerinde kullanıldığı sonucuna varılır.
Doğru seçeneğe karar vermek.

Key Concept

Mitokondri ve kloroplastta üretilen ATP moleküllerinin kullanım yerlerinin farklılığı ve hücre içi bölmelenme (kompartmanlaşma).
Question 4Question →

Bitki hücrelerinde enerji dönüşümünde görev yapan çift zarlı organeller olan mitokondri ve kloroplastta üretilen ATP moleküllerinin hücre içindeki kullanım yerleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Mitokondride üretilen ATP sitoplazmaya geçerek çeşitli metabolik faaliyetlerde kullanılırken, kloroplastta üretilen ATP kloroplastın içinde organik besin sentezinde tüketilir.

Answer

Mitokondride üretilen ATP sitoplazmaya geçerek çeşitli metabolik faaliyetlerde kullanılırken, kloroplastta üretilen ATP kloroplastın içinde organik besin sentezinde tüketilir.
Mitokondride üretilen ATP'nin sitoplazmaya geçerek hücrenin diğer metabolik işlerinde (aktif taşıma, biyosentez vb.) kullanılması, kloroplastta üretilen ATP'nin ise organel dışına çıkmayıp sadece fotosentezde besin sentezi için kullanılması biyolojik olarak doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Mitokondri ve kloroplastın ATP üretme ve tüketme amaçlarını karşılaştırın.
Mitokondri oksijenli solunumla tüm hücreye enerji sağlamak amacıyla ATP üretir. Kloroplast ise fotosentezde glikoz ve diğer organik besinleri sentezlemek için ATP üretir.
İki organelin hücredeki temel rollerini ve ATP üretim amaçlarını ayırt etmek gerekir.
2
Üretilen ATP moleküllerinin organel dışına çıkıp çıkamadığını belirleyin.
Mitokondriyal ATP sitoplazmaya geçer ve hücrenin genel metabolizmasında tüketilir. Kloroplastta üretilen ATP ise zardan geçerek sitoplazmaya aktarılamaz, tamamen kloroplast içinde kalır.
Kloroplast ATP'sinin hücre geneli tarafından kullanılamayacağı (kloroplast içinde sınırlandırıldığı) gerçeğini ortaya koymak.
3
Seçenekleri analiz ederek doğru açıklamayı seçin.
Mitokondri ATP'sinin sitoplazmaya geçip metabolik faaliyetlerde kullanıldığını, kloroplast ATP'sinin ise kloroplast içinde besin sentezinde tüketildiğini belirten seçenek doğrudur.
Ulaşılan bilgilerin seçeneklerdeki ifadelerle eşleştirilip doğrulanması.

Key Concept

Mitokondri ve Kloroplast ATP Kullanım Farkları
Estimated Time:1m 0s
Question 5Question →

Sağlıklı bir bitkinin yaprak mezofil hücresinde aktif olarak çalışan mitokondri ve kloroplast organellerinin yapısal ve fonksiyonel özellikleri karşılaştırıldığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Mitokondrinin iç zarı (krista) üzerinde yer alan ETS elemanları aracılığıyla zarlar arası bölgeye pompalanan protonlar (H+H^+), ATP sentaz kanalı üzerinden matrikse geri dönerken ATP sentezi gerçekleşir.

Answer

Mitokondrinin iç zarı (krista) üzerindeki elektron ta��ıma sistemi (ETS) aracılığıyla zarlar arası bölgeye pompalanan protonların (H+H^+), ATP sentaz kanalı üzerinden matrikse geri dönüşü esnasında ATP sentezi gerçekleşir.
Kemiozmotik hipoteze göre, mitokondrinin iç zarı (krista) üzerinde bulunan elektron taşıma sistemi (ETS) elemanları, matriksteki protonları (H+H^+) zarlar arası bölgeye pompalar. Zarlar arası bölgede biriken protonlar, derişim farkından dolayı iç zarda yer alan ATP sentaz proteininin oluşturduğu kanaldan matrikse geri akar. Bu geri akış sırasında açığa çıkan enerji ile ATP sentezi (oksidatif fosforilasyon) gerçekleştirilir. Bu ifade tamamen doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Mitokondri ve kloroplastın yapısal bölmelerini belirleme.
Mitokondri; dış zar, kıvrımlı iç zar (krista), zarlar arası bölge ve matriksten oluşur. Kloroplast ise dış zar, düz iç zar, stroma ve tilakoit zarlardan oluşur.
Kemiozmozis ve madde geçişlerinin gerçekleştiği hücresel bölmeleri doğru analiz etmek için gereklidir.
2
Organellerin ATP sentez ve kullanım bölgelerini karşılaştırma.
Kloroplast stromasında üretilen ATP stroma dışına çıkamaz ve fotosentezde tüketilir. Mitokondri matriksinde üretilen ATP ise sitoplazmaya geçerek diğer endergonik reaksiyonlarda kullanılır.
ATP'nin hücre içi ta��ınım kısıtlamalarını saptayarak yanlış hipotezleri elemek için gereklidir.
3
Kemiozmotik mekanizmada protonların birikme yerlerini analiz etme.
Mitokondride protonlar matriksten zarlar arası bölgeye pompalanır ve ATP sentaz ile matrikse döner. Kloroplastta ise protonlar stromadan tilakoit boşluğa pompalanır ve ATP sentaz ile stromaya döner.
Kemiozmozisin yönünü ve bölmelerini saptayarak doğru mekanizmayı belirlemek için gereklidir.
4
Glikozun solunuma katılma mekanizmasını ve prokaryotik hücre yapısını değerlendirme.
Glikoz mitokondriye doğrudan giremez; sitoplazmada pirüvata yıkılarak girer. Siyanobakteriler ise prokaryot olduğundan kloroplast taşımaz.
Geriye kalan seçeneklerin hücresel ve taksonomik açıdan neden hatalı olduğunu kesinleştirmek için gereklidir.

Key Concept

Çift Zarlı Organellerin Yapısal ve Fonksiyonel Karşılaştırması
Estimated Time:2m 0s
Question 6Question →

Aşağıda verilen çift zarlı organel ve plastid çeşitlerini, hücredeki temel görevleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Mitokondri
Kloroplast
Kromoplast
Lökoplast

Matches

Show answer & explanation

Answer

Mitokondri hücresel solunumla ATP üretimiyle, kloroplast fotosentezle besin üretimiyle, kromoplast bitkiye renk vermeyle, lökoplast ise besin depolamayla eşleşir.
Mitokondri oksijenli solunumla ATP üreten organeldir. Kloroplast fotosentez yaparak besin üretir. Kromoplast sarı, turuncu, kırmızı pigmentlerle renk sağlar. Lökoplast ise besin depolar.

Step-by-Step Solution

1
Mitokondrinin hücredeki temel görevi belirlenir.
Mitokondrinin oksijenli solunum reaksiyonları aracılığıyla ATP ürettiği tespit edilir.
Mitokondri hücrenin enerji santralidir.
2
Kloroplast organelinin faaliyeti incelenir.
Kloroplastın ışık varlığında karbondioksit ve su kullanarak organik besin ürettiği görülür.
Kloroplast fotosentezin gerçekleştiği çift zarlı plastiddir.
3
Kromoplast ve lökoplast plastidlerinin işlevleri ayrıştırılır.
Kromoplastın çiçek ve meyvelere renk verdiği, lökoplastın ise renksiz olup nişasta, yağ veya protein depoladığı belirlenir.
Plastidler işlevlerine ve içerdikleri pigmentlere göre farklı gruplara ayrılır.

Key Concept

Çift Zarlı Organellerin ve Plastidlerin Temel Görevleri
Estimated Time:1m 0s
Question 7Question →

Bitki hücrelerinde görev yapan mitokondri ve kloroplast organellerinin ürettiği ATP moleküllerinin kullanım yerleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Mitokondride üretilen ATP aktif taşıma gibi hücresel işlerde kullanılırken, kloroplastta üretilen ATP sadece fotosentez reaksiyonlarında tüketilir.

Answer

Mitokondride üretilen ATP aktif taşıma gibi hücresel işlerde kullanılırken, kloroplastta üretilen ATP sadece fotosentez reaksiyonlarında tüketilir.
Doğru olan ifade, mitokondride üretilen ATP'nin aktif taşıma gibi genel hücresel metabolizma faaliyetlerinde kullanılması, kloroplastta üretilen ATP'nin ise sadece fotosentez tepkimelerinde (stromada besin sentezinde) tüketilmesidir. Kloroplast zarı ATP moleküllerinin geçişine izin vermediği için kloroplastta fotofosforilasyonla üretilen ATP organel dışına çıkamaz.

Step-by-Step Solution

1
Mitokondri ve kloroplastın ürettiği ATP'lerin işlevlerini belirleme
Mitokondri hücresel solunumla ATP üretir ve bu ATP hücre geneline yayılır; kloroplast ise fotosentez (fotofosforilasyon) ile ATP üretir ve bu ATP organel içinde kalır.
Çift zarlı bu iki organelin enerji dönüşüm mekanizmaları ve ATP kullanım alanları farklıdır.
2
Kloroplast ATP'sinin hücre içi dolaşımını analiz etme
Kloroplastta üretilen ATP'nin sitoplazmaya çıkamadığı ve sadece stromada karbondioksit indirgenmesi (besin sentezi) için kullanıldığı sonucuna ulaşılır.
Bitkilerde fotosentezde üretilen ATP'nin hücrenin diğer yaşamsal olaylarında (aktif taşıma, protein sentezi vb.) kullanılamayacağı temel bir kuraldır.
3
Seçenekleri değerlendirme ve doğru olanı bulma
Mitokondri ATP'sinin genel metabolik işlerde kullanıldığı, kloroplast ATP'sinin ise sadece fotosentezde tüketildiği ifadesinin doğru olduğu görülür.
Doğru seçenekte bu ayrım net bir şekilde yapılmıştır.

Key Concept

Mitokondri ve kloroplast organellerinin ürettiği ATP moleküllerinin hücredeki kullanım alanları ve sınırları
Estimated Time:45s
Question 8Question →

Aşağıda mitokondri ve kloroplast organellerine ait bazı yapılar ve bu yapılarda gerçekleşen biyokimyasal olaylar/özellikler karışık olarak verilmiştir. Buna göre, sol sütundaki hücresel yapıları sağ sütundaki uygun açıklamalarla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Krista (Mitokondri iç zarı)
Stroma (Kloroplast sıvısı)
Matriks (Mitokondri sıvısı)
Tilakoit zar (Kloroplast iç zar sistemi)

Matches

Show answer & explanation

Answer

Krista, kemiozmotik hipotez doğrultusunda ATP sentezleyen ATP sentaz kompleksini içeren kıvrımlı yapı ile; Stroma, Rubisco enzimini içeren ve karbondioksit fiksasyonu gerçekleştiren sıvı kısım ile; Matriks, pirüvatın asetil-CoA'ya dönüşümü ve Krebs döngüsünü gerçekleştiren sıvı kısım ile; Tilakoit zar ise klorofil pigmentlerini ve elektron taşıma sistemi (ETS) elemanlarını barındıran yapı ile eşleşir.
Doğru eşleştirmede Krista mitokondrinin ATP sentezini gerçekleştiren kıvrımlı iç zarı ile; Stroma kloroplastın Rubisco enzimini barındıran sıvı kısmı ile; Matriks mitokondrinin Krebs döngüsü reaksiyonlarını gerçekleştiren sıvı kısmı ile; Tilakoit zar ise kloroplastın klorofil ve ETS taşıyan iç zar sistemi ile eşleşir.

Step-by-Step Solution

1
Krista'nın yapısını ve fonksiyonunu belirleme.
Krista, mitokondrinin kıvrımlı iç zarı olup üzerinde oksijenli solunumun ETS elemanları ve ATP sentaz kompleksi yer alır. Bu nedenle protonların (H+H^+) geri akışıyla ATPATP sentezleyen kıvrımlı yapı ifadesiyle eşleşir.
Mitokondri iç zarı ve kemiozmotik ATP sentezi ilişkisini saptamak.
2
Stroma sıvısının işlevini ve içeriğini saptama.
Stroma, kloroplastın içini dolduran sıvıdır ve fotosentezin ışıktan bağımsız reaksiyonlarının (Calvin döngüsü) gerçekleştiği yerdir. Karbondioksit bağlayan Rubisco enzimini ve kloroplast DNA'sını barındırdığı için dördüncü açıklama ile eşleşir.
Kloroplastın sıvı bölmesinde gerçekleşen temel metabolik olayları belirlemek.
3
Matriks sıvısının hücresel solunumdaki rolünü analiz etme.
Matriks, mitokondrinin sıvı kısmıdır. Krebs döngüsü reaksiyonları ve pirüvatın asetil-CoA\text{asetil-CoA}'ya oksidasyonu burada gerçekleşir. Bu nedenle birinci açıklama ile eşleşir.
Oksijenli solunum basamaklarının mitokondri içindeki konumlarını eşleştirmek.
4
Tilakoit zarın yapısal özelliklerini belirleme.
Tilakoit zar, kloroplast içinde yer alan disk benzeri yapıların (grana) zarıdır. Klorofil pigmenti ve fotosentez elektron taşıma sistemi (ETS) elemanlarını taşır. Bu nedenle ikinci açıklama ile eşleşir.
Fotosentezin ışığa bağımlı tepkimelerinin gerçekleştiği bölgeyi ayırt etmek.

Key Concept

Mitokondri ve kloroplastın yapısal bölmelerinin (krista, matriks, stroma, tilakoit zar) görevleri ve bu bölmelerde gerçekleşen temel biyokimyasal reaksiyonlar.
Estimated Time:2m 0s
Question 9Question →

Ökaryotik hücrelerde bulunan çift zarlı organellere (mitokondri ve kloroplast) ait bazı yapılar ve bu yapıların işlevsel özellikleri aşağıda verilmiştir.

Buna göre, sol sütunda verilen yapıları sağ sütundaki doğru açıklamalarla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Krista
Stroma
Tilakoit Zar
Matriks

Matches

Show answer & explanation

Answer

Krista, mitokondri iç zarı özellikleri ile; Stroma, kloroplastın sıvı kısmı özellikleri ile; Tilakoit Zar, kloroplastın fotosentetik zarlı torbacıkları özellikleri ile; Matriks ise mitokondrinin sıvı kısmı özellikleri ile eşleşir.
Çift zarlı organellerin iç kısımları ve zarları kendilerine özgü adlara ve işlevlere sahiptir. Mitokondri iç zarı krista, sıvısı ise matriks olarak adlandırılırken; kloroplast sıvısı stroma, içteki fotosentetik zar sistemi ise tilakoit zardır. Eşleştirme bu terminolojiye uygun olarak yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Krista yapısının tanımlanması ve eşleştirilmesi
Krista terimi, mitokondri iç zarının kıvrımlı yapısını tanımlayan açıklama ile eşleşir.
Mitokondrinin iç zarı, yüzey alanını artırarak daha fazla ATP sentezlenmesini sağlamak amacıyla kıvrımlar oluşturur.
2
Stroma yapısının tanımlanması ve eşleştirilmesi
Stroma terimi, kloroplastın sıvı kısmını tanımlayan açıklama ile eşleşir.
Kloroplastın içini dolduran ve fotosentezin ışıktan bağımsız tepkimelerine ev sahipliği yapan sıvı kısım stromadır.
3
Tilakoit zar yapısının tanımlanması ve eşleştirilmesi
Tilakoit zar terimi, kloroplastın ışığa bağımlı reaksiyonlarının gerçekleştiği zarlı torbacıkları tanımlayan açıklama ile eşleşir.
Kloroplastın içerisinde ışığı soğuran pigmentleri barındıran üçüncü zar sistemi tilakoit zardır.
4
Matriks yapısının tanımlanması ve eşleştirilmesi
Matriks terimi, mitokondrinin sıvı kısmını tanımlayan açıklama ile eşleşir.
Mitokondrinin içini dolduran, Krebs döngüsü enzimlerini ve organele ait genetik materyali barındıran sıvı matriks olarak adlandırılır.

Key Concept

Mitokondri ve kloroplast organellerinin kısımları, bu kısımların yapısal özellikleri ve gerçekleştirdikleri işlevsel süreçlerin karşılaştırılması.
Estimated Time:2m 0s
Question 10Question →

Bir bitki hücresinde gerçekleşen;

I. hücre zarından aktif taşımayla mineral alınması,
II. kloroplast stromasında karbondioksit moleküllerinin organik besin yapısına katılması,
III. sitoplazmadaki ribozomlarda protein sentezlenmesi

olaylarından hangilerinde ihtiyaç duyulan ATP molekülleri, kloroplastın fotofosforilasyon reaksiyonları ile ürettiği ATP'den karşılanır?

Show answer & explanation

Answer: Yalnız II

Answer

Kloroplastın fotofosforilasyon reaksiyonları ile ürettiği ATP sadece stroma sıvısında karbondioksit moleküllerinin organik besin yapısına katılması olayında kullanılır.
Kloroplast organelinde fotofosforilasyon yoluyla sentezlenen ATP molekülleri organel dışına çıkamadığı için sadece stroma sıvısında gerçekleştirilen karbondioksit özümlemesi (indirgenmesi) reaksiyonlarında tüketilebilir. Hücre zarında gerçekleşen aktif taşıma ve sitoplazmik ribozomlarda gerçekleşen protein sentezi gibi olaylar için gerekli olan ATP ise mitokondri faaliyetleri veya glikoliz reaksiyonları ile sağlanır. Bu yüzden yalnız karbondioksit moleküllerinin organik besin yapısına katılması olayında kloroplast ATP'si kullanılır.

Step-by-Step Solution

1
Kloroplastın ürettiği ATP'nin kullanım alanının belirlenmesi
Kloroplastta fotosentezin ışığa bağımlı tepkimelerinde fotofosforilasyon ile üretilen ATP, kloroplastın çift katlı zarından dışarıya çıkamaz. Bu ATP molekülleri yalnızca kloroplastın stroma sıvısında gerçekleşen ışıktan bağımsız tepkimelerde (karbondioksit indirgenmesi ve besin sentezi) tüketilir.
Kloroplast iç zarı ve dış zarı ATP moleküllerine karşı geçirgen değildir.
2
Kloroplast dışındaki hücresel süreçlerin enerji kaynağının belirlenmesi
Hücre zarındaki aktif taşıma ve sitoplazmadaki ribozomlarda gerçekleşen protein sentezi gibi kloroplast dışı metabolik olaylar için gerekli olan ATP; mitokondride oksijenli solunumla (veya sitoplazmada glikolizle) üretilen ATP'den karşılanır.
Hücrenin genel metabolik faaliyetleri için gereken ATP, mitokondriyal ve sitoplazmik solunum reaksiyonlarından elde edilir.
3
Verilen öncüllerin kloroplast ATP kullanımı açısından değerlendirilmesi
Birinci ve üçüncü öncüllerdeki olaylar kloroplast dışında gerçekleştiği için kloroplast ATP'sini kullanamaz. İkinci öncüldeki olay kloroplast stromasında gerçekleştiği için fotofosforilasyonla üretilen ATP'yi kullanır.
Yalnızca ikinci öncül kloroplast içi bir anabolik faaliyettir.

Key Concept

Kloroplastta fotofosforilasyonla üretilen ATP moleküllerinin hücrenin diğer metabolik faaliyetlerinde kullanılamaması, sadece kloroplast içindeki besin sentezinde (karbondioksit indirgenmesi) kullanılması.
Estimated Time:2m 0s
Question 11Question →

Aşağıda verilen hücresel olay ve özellikleri, gerçekleştikleri uygun organel kısımları veya plastid çeşitleri ile eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Işığa bağımlı tepkimelerde fotofosforilasyon ile ATP üretilmesi
Krebs döngüsü tepkimeleriyle karbondioksit (CO2CO_2) çıkışının gerçekleşmesi
Glukoz moleküllerinin dehidrasyonu ile nişasta sentezlenmesi ve depolanması
Klorofil dışındaki renk pigmentlerinin sentezlenmesiyle bitki kısımlarına sarı, turuncu ve kırmızı renklerin kazandırılması

Matches

Show answer & explanation

Answer

Işığa bağımlı tepkimelerde fotofosforilasyon ile ATP üretilmesi ile kloroplastın tilakoit zarı; Krebs döngüs�� tepkimeleriyle karbondioksit çıkışının gerçekleşmesi ile mitokondrinin matriksi; Glukoz moleküllerinin dehidrasyonu ile nişasta sentezlenmesi ve depolanması ile amiloplast; Klorofil dışındaki renk pigmentlerinin sentezlenmesiyle bitki kısımlarına sarı, turuncu ve kırmızı renklerin kazandırılması ile kromoplast eşleşir.
Verilen hücresel olaylar ve yapılar sırasıyla doğru eşleştirildiğinde; fotofosforilasyon kloroplastın tilakoit zarıyla, Krebs döngüsü mitokondri matriksiyle, nişasta depolama amiloplastla ve yeşil dışı renk pigmentlerinin taşınması kromoplastla eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Fotofosforilasyon ile ATP sentezinin gerçekleştiği yapıyı tespit etmek.
Fotofosforilasyon ışık varlığında kloroplastın tilakoit zarındaki ETS elemanları ve ATP sentaz ile gerçekleştirilir. Bu nedenle ilk ifade kloroplastın tilakoit zarı ile eşleşir.
Işığa bağımlı reaksiyonların gerçekleştiği yer tilakoit zardır.
2
Oksijenli solunumda karbondioksit çıkışının gerçekleştiği Krebs döngüsü evresinin yerini belirlemek.
Krebs döngüsü reaksiyonları mitokondrinin içindeki sıvı kısım olan matrikste gerçekleşir ve bu sırada karbondioksit molekülleri üretilir. Bu nedenle ikinci ifade mitokondrinin matriksi ile eşleşir.
Solunum reaksiyonlarının Krebs döngüsü basamağı matrikste gerçekleşir.
3
Bitkilerde nişasta sentezi ve depolanmasından sorumlu plastid çeşidini belirlemek.
Bitki hücrelerinde fotosentezle üretilen glukozun fazlası lökoplastların özelleşmiş bir tipi olan amiloplastlarda nişastaya dönüştürülerek depolanır. Bu nedenle üçüncü ifade amiloplast ile eşleşir.
Amiloplastlar nişasta depolayan renksiz plastidlerdir.
4
Çiçek ve meyvelere renk veren klorofil dışı pigmentlerin sentez ve depo yerini belirlemek.
Ksantofil, karoten ve likopen gibi renk pigmentlerini bulunduran ve bitkiye yeşil dışındaki renkleri veren plastid kromoplasttır. Bu nedenle dördüncü ifade kromoplast ile eşleşir.
Kromoplastlar sarı, turuncu ve kırmızı renk pigmentlerini taşır.

Key Concept

Çift zarlı organellerden mitokondri ve kloroplastın yapısal/işlevsel bölümleri ile diğer plastid çeşitlerinin görevleri
Çift Zarlı Organeller (Mitokondri ve Plastidler) Practice Questions — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin