Göçlerin Nedenleri, Türleri ve Sonuçları

6 questions

Aşağıdaki tabloda bazı göç örnekleri ve bu göçlerin türleri eşleştirilmiştir:

Göç Örneği	Göçün Türü
Lozan Antlaşması sonrası Türk ve Rum nüfusun yer değiştirmesi	Siyasi zorunlu göç (Mübadele)
Bir mühendisin daha iyi çalışma şartları için yurt dışına gitmesi	İsteğe bağlı beyin göçü
Doğu Karadeniz'deki bir ailenin çay hasadı dönemi Rize'ye gitmesi	Geçici (mevsimlik) göç
Deprem gibi doğal afetler sonucu konutu hasar gören bir ailenin başka bir şehre taşınması	[X]

Buna göre, tablonun doğru tamamlanabilmesi için [X] yerine aşağıdakilerden hangisi yazılmalıdır?

Gönüllü ekonomik göç

Siyasi nedenli gönüllü göç

Doğal nedenli zorunlu göç

Mevsimlik işçi göçü

Gönüllü sosyal göç

Show answer & explanation

Answer: Doğal nedenli zorunlu göç

Answer

Deprem gibi doğal afetler sonucu gerçekleşen göçler doğal nedenli ve zorunlu göçler kapsamında yer alır.

Doğal nedenli zorunlu göç ifadesi doğrudur. Çünkü deprem, heyelan, sel gibi doğal afetler sonucunda insanların yaşam alanlarını terk etmesi, kendi istekleriyle değil, hayatta kalma ve barınma zorunluluğuyla gerçekleşen doğal nedenli bir zorunlu göçtür.

Step-by-Step Solution

Tablodaki son satırda verilen göç örneği incelenir: 'Deprem gibi doğal afetler sonucu konutu hasar gören bir ailenin başka bir şehre taşınması'.

Göçün tetikleyici unsurunun deprem (doğal afet) olduğu belirlenir.

Göçün nedenini (doğal/fiziki, ekonomik, siyasi, sosyal) tespit etmek için.

Bu göçün insanların kendi isteğiyle mi yoksa zorunluluktan mı yapıldığı değerlendirilir.

Can güvenliği ve konut hasarı nedeniyle bu göçün isteğe bağlı olmadığı, zorunlu olduğu belirlenir.

Göçün irade durumuna göre (gönüllü/zorunlu) sınıflandırılmasını yapmak için.

Elde edilen doğal nedenli ve zorunlu göç özellikleri birleştirilir.

Bu göçün 'Doğal nedenli zorunlu göç' sınıfına girdiği sonucuna ulaşılır.

Doğru seçeneği belirlemek için.

Key Concept

Göç türlerinin nedenlerine (doğal, ekonomik, siyasi, sosyal) ve yapılış şekillerine (gönüllü, zorunlu) göre sınıflandırılması.

Question 2Question →

Aşağıdaki tabloda, beş farklı ülkenin aynı yıl içerisindeki doğal nüfus artış oranları ile gerçek nüfus artış oranları verilmiştir:

Ülke	Doğal Nüfus Artış Oranı	Gerçek Nüfus Artış Oranı
I	$\%2,4$	$\%1,1$
II	$\%0,3$	$\%1,8$
III	$\%1,5$	$\%0,4$
IV	$\%1,2$	$\%1,2$
V	$\%-0,5$	$\%0,2$

Tablodaki verilere göre, bu ülkelerde yaşanan nüfus hareketleriyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi kesinlikle yanlıştır?

I. ülkede, iş gücü fazlalığı ve işsizlik gibi itici faktörlerin etkisiyle ülke dışına doğru iş gücü göçü yaşanmış olabilir.

II. ülkede, sanayi faaliyetlerinin gelişmiş olması ve sunduğu iş imkanları gibi çekici faktörler göç alımında etkili olmuştur.

III. ülkede, gerçek nüfus artışının doğal nüfus artışından az olması, bu ülkedeki aritmetik nüfus yoğunluğunun süreç içinde sürekli azaldığını gösterir.

IV. ülkede, dönem boyunca gerçekleşen göç hareketlerinin net nüfus değişimi üzerindeki etkisi dengeli veya sınırlı kalmıştır.

V. ülkede, doğal nüfus artış hızı negatif yönde olmasına rağmen dış göçler sayesinde toplam nüfus miktarında artış gerçekleşmiştir.

Show answer & explanation

Answer: III. ülkede, gerçek nüfus artışının doğal nüfus artışından az olması, bu ülkedeki aritmetik nüfus yoğunluğunun süreç içinde sürekli azaldığını gösterir.

Answer

Gerçek nüfus artışının doğal nüfus artışından az olmasına rağmen pozitif değerde kalmasının toplam nüfus miktarını artırdığını, dolayısıyla yüzölçümü sabit olan ülkedeki aritmetik nüfus yoğunluğunun azalmayıp artacağını belirten ifade kesinlikle yanlıştır.

Gerçek nüfus artış oranının doğal nüfus artış oranından az olması, ülkenin dışarıya göç verdiğini gösterir. Ancak III. ülkenin gerçek nüfus artış oranı

\%0,4

ile pozitif bir değerdir. Bir ülkede gerçek nüfus artış oranı pozitif olduğu sürece, o ülkenin toplam nüfusu artmaya devam eder. Ülkenin sınırları ve yüzölçümü değişmediğine göre, toplam nüfusun artması aritmetik nüfus yoğunluğunun azalmasına değil, artmasına yol açar. Bu nedenle bu çıkarım kesinlikle yanlıştır.

Step-by-Step Solution

Doğal nüfus artışı ile gerçek nüfus artışı arasındaki ilişkiyi kurarak ülkelerin göç durumunu belirlemek.

Doğal artışın gerçek artıştan fazla olduğu I ve III. ülkeler göç vermiş; gerçek artışın doğal artıştan fazla olduğu II ve V. ülkeler göç almış; eşit olduğu IV. ülkede ise net göç dengeli kalmıştır.

Gerçek nüfus artış hızı, doğal nüfus artış hızına göç miktarının eklenmesi veya çıkarılmasıyla bulunur.

İlgili seçenekteki III. ülkenin nüfus miktarındaki değişim yönünü ve aritmetik nüfus yoğunluğunu analiz etmek.

III. ülkenin gerçek nüfus artış hızı

\%0,4

olup pozitif bir değerdir. Bu da ülkenin nüfusunun azalmadığını, aksine yavaş da olsa artmaya devam ettiğini gösterir. Toplam nüfus arttığı ve ülkenin yüzölçümü değişmediği için aritmetik nüfus yoğunluğu azalmaz, aksine artar.

Aritmetik nüfus yoğunluğu toplam nüfusun yüzölçümüne bölünmesiyle elde edilir. Nüfus artış hızı sıfırın altına düşmedikçe toplam nüfus ve yoğunluk artar.

Diğer ülkeler hakkındaki ifadelerin doğruluğunu teyit etmek.

Göç veren I. ülkede itici faktörlerin, göç alan II. ülkede çekici faktörlerin etkili olması coğrafi açıdan doğrudur. IV. ülkede net göç sıfırdır. V. ülkede doğal azalışa rağmen göçle nüfusun arttığı gerçektir.

Yanlış olan seçeneğin tek ve kesin olduğundan emin olmak için tüm seçenekler elenmelidir.

Key Concept

Doğal ve gerçek nüfus artış oranları arasındaki farktan yola çıkarak ülkelerin göç durumunu, göçlerin nedenlerini (itici ve çekici faktörler) ve sosyo-ekonomik sonuçlarını (nüfus yoğunluğu, nüfus miktarı) yorumlama.

Estimated Time:2m 0s

Question 3Question →

Tarih boyunca dünyada büyük nüfus hareketlerine yol açan çeşitli göç dalgaları yaşanmıştır.

Aşağıda verilen göç hareketlerini, gerçekleştikleri dönemlere göre en eskiden en yeniye doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Doğru kronolojik sıralama en eskiden en yeniye doğru sırasıyla Kavimler Göçü, Yeni Dünya Göçleri ve Sanayi Devrimi sonrası işçi göçleri şeklindedir.

Tarihsel olarak ilk sırada M.S. 4. yüzyılda başlayan Kavimler Göçü yer alır. Ardından 15. yüzyıl sonunda Coğrafi Keşifler ile başlayan Yeni Dünya Göçleri gelir. En son ise 18. yüzyıl sonlarında başlayan Sanayi Devrimi sonrası işçi göçleri gerçekleşmiştir.

Step-by-Step Solution

Göçlerin gerçekleştikleri tarihsel dönemleri belirlemek

Kavimler Göçü M.S. 4. yüzyıl (İlk Çağ'ın sonu), Yeni Dünya Göçleri 15. yüzyıl sonu ve sonrası (Yeni Çağ), Sanayi Devrimi sonrası işçi göçleri 18. yüzyıl sonu ve sonrası (Yakın Çağ) olarak belirlenir.

Kronolojik sıralama yapabilmek için olayların gerçekleştikleri tarihsel zaman dilimlerini bilmek gerekir.

Belirlenen dönemleri kronolojik olarak sıralamak

M.S. 4. yüzyıl < 15. yüzyıl < 18. yüzyıl sıralamasıyla sırasıyla Kavimler Göçü, Yeni Dünya Göçleri ve Sanayi Devrimi sonrası işçi göçleri sırası elde edilir.

Zaman çizgisi üzerinde geçmişten günümüze doğru yapılan sıralama doğru sonucu verir.

Key Concept

Tarihsel süreçte yaşanan büyük göç dalgaları ve kronolojisi

Estimated Time:1m 0s

Question 4Question →

Gelişmiş ülkelerde ya da bir ülkenin sanayileşmiş bölgelerinde iş imkânlar��nın fazlalığı, hızlı nüfus artışına ve yoğun göç dalgalarına yol açmaktadır. Bu göç hareketleri, göç alan yerleşim merkezlerinde hem olumlu hem de olumsuz çeşitli sonuçların ortaya çıkmasına zemin hazırlar.

Buna göre, sanayi faaliyetlerinin yoğun olduğu ve dışarıdan yoğun göç alan bir şehirde;

I. Üretimde ihtiyaç duyulan iş gücünün kolayca temin edilmesi ve yeni iş kollarının gelişmesi,
II. Planlı kentleşme sayesinde yeşil alanların korunması ve konut fiyatlarının düşmesi,
III. Demografik yatırımların payının artması ve altyapı hizmetlerinde aksamaların yaşanması

durumlarından hangilerinin gerçekleşmesi beklenir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Show answer & explanation

Answer: I ve III

Answer

Üretimde ihtiyaç duyulan iş gücünün kolayca temin edilmesi ve yeni iş kollarının gelişmesi ile demografik yatırımların payının artması ve altyapı hizmetlerinde aksamaların yaşanması durumlarının gerçekleşmesi beklenir.

Göç alan gelişmiş sanayi bölgelerinde iş gücü açığının kapanması ve piyasada hareketlilik sağlanması olumlu bir gelişmeyken, hızlı nüfus artışından dolayı altyapı hizmetlerinin yetersiz kalması ve demografik yatırımlara ayrılan payın artması kaçınılmaz olumsuz sonuçlardır. Dolayısıyla birinci ve üçüncü öncüller gerçekleşmesi beklenen durumlardır.

Step-by-Step Solution

Birinci öncülü değerlendirme

Sanayi faaliyetlerinin yoğun olduğu bölgelere yapılan göçler, ucuz ve bol iş gücü sağlayarak sanayicinin iş gücü ihtiyacını karşılar ve piyasayı canlandırarak yeni iş kolları ortaya çıkarır. Bu durum olumlu bir sonuç olarak gerçekleşir.

Göçlerin ekonomik sonuçlarının iş gücü piyasasına etkisini analiz etmek için.

İkinci öncülü değerlendirme

Hızlı ve kontrolsüz göç alan şehirlerde genellikle plansız kentleşme (gecekondulaşma) görülür, yeşil alanlar betonlaşır ve konut talebi arttığı için konut fiyatları ile kiralar düşmek yerine hızla yükselir. Bu nedenle bu öncülün gerçekleşmesi beklenmez.

Göçün mekânsal ve çevresel etkilerini saptamak için.

Üçüncü öncülü değerlendirme

Hızlı nüfus artışı yaşanan yerlerde okul, yol, su, kanalizasyon ve hastane gibi doğrudan üretime katkısı olmayan nüfusa yönelik yatırımların (demografik yatırımlar) bütçedeki payı artar. Bu durum devlet ve belediye bütçelerine yük getirirken, hizmetlerin nüfus artış hızına yetişememesi nedeniyle altyapıda ciddi aksamalara yol açar. Bu durum olumsuz bir sonuç olarak gerçekleşir.

Demografik yatırım kavramının ve göçün altyapı üzerindeki etkilerini anlamak için.

Key Concept

Göçlerin Nedenleri, Türleri ve Sonuçları kapsamında, göç alan merkezlerde ortaya çıkan sosyo-ekonomik ve mekânsal (altyapı, kentleşme, demografik yatırımlar) sonuçlar.

Question 5Question →

İnsanlık tarihi boyunca doğal, ekonomik, sosyal ve siyasi nedenlerle birçok büyük göç dalgası yaşanmıştır.

Aşağıda verilen göç hareketlerini kronolojik olarak en eskiden en yeniye doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Bering Boğaz�� göçü, Orta Asya Türk göçleri, Afrika'dan Amerika'ya köle göçleri ve Türkiye-Yunanistan nüfus mübadelesi

Verilen göç hareketlerinin kronolojik sıralaması en eskiden en yeniye doğru: ilk insan topluluklarının Bering Boğazı'nı geçmesi (Buzul Çağı), Orta Asya Türk göçleri (İlk ve Orta Çağ), Afrika'dan Amerika'ya yapılan köle göçleri (Yeni Çağ) ve Türkiye-Yunanistan nüfus mübadelesidir (20. yüzyıl / Yakın Çağ).

Step-by-Step Solution

Tarih öncesi dönemde doğa koşullarının etkisiyle gerçekleşen en eski göç hareketini belirlemek.

Bering Boğazı'nın buzullaşmasıyla (Buzul Çağı'nda) gerçekleşen ilk insan göçleri, MÖ bin yıllarına dayandığı için ilk sıradadır.

Buzul Çağı'nın sona ermesinden önce gerçekleşen bu doğa kaynaklı göç, diğer tarihi dönem göçlerinden çok daha eskidir.

İlk Çağ ve Orta Çağ'ı kapsayan kitlesel nüfus hareketini tespit etmek.

Orta Asya'daki kuraklık ve otlak darlığı gibi iklimsel nedenlerle Türk boylarının yayılması kronolojik olarak ikinci sırada yer alır.

Bu göçler tarih öncesi dönemden başlayıp MS ilk yüzyıllarda yoğunlaşmış, kavimlerin yer değiştirmesine yol açmıştır.

Yeni Çağ'da denizcilik faaliyetleri ve Coğrafi Keşifler sonrasında yaşanan küresel göçü belirlemek.

Coğrafi Keşifler (15. ve 16. yüzyıl) sonrası Afrika'dan Amerika'ya köle taşınması kronolojik olarak üçüncü sıradadır.

Keşfedilen yeni topraklardaki iş gücü ihtiyacını karşılamak amacıyla yapılan bu zorunlu göç, Yeni Çağ ve Yakın Çağ başlarında gerçekleşmiştir.

Yakın Çağ'da, özellikle 20. yüzyılda uluslararası hukuk çerçevesinde gerçekleşen göçü belirlemek.

1923 Lozan Antlaşması çerçevesinde yapılan Türkiye-Yunanistan nüfus mübadelesi en son sırada yer alır.

Mübadele, modern devletler hukukunun uygulandığı 20. yüzyıla ait zorunlu siyasi bir dış göçtür.

Key Concept

Tarihsel süreçte göçlerin nedenleri (doğal, ekonomik, siyasi) ve bu göçlerin kronolojik gelişimi.

Question 6Question →

Türkiye'de iç göçler; sürelerine göre sürekli ve geçici (mevsimlik) göçler olmak üzere iki gruba ayrılır. Sürekli göçlerde ekonomik ve sosyal nedenlerle kalıcı bir yer değiştirme söz konusuyken, geçici göçlerde tarım, turizm, hayvancılık veya inşaat gibi faaliyetlere bağlı olarak yılın belirli dönemlerinde nüfus hareketliliği yaşanır.

Aşağıdaki Türkiye haritasında bazı alanlar numaralandırılarak koyu renkle gösterilmiştir.

Buna göre, haritada numaralandırılan alanlarda gerçekleşen göç hareketleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

I numaralı alanın yoğun göç almasında sanayi faaliyetleri etkili iken, bu göç dalgası doğrudan doğal çevre koşullarının insan yaşamını sınırlandırmasının bir sonucudur.

III numaralı alanın yaz aylarında yoğun ge��ici göç alması, enlem etkisine bağlı olarak kış sıcaklıklarının yüksek olması ve seracılık faaliyetlerinin başlamasıyla açıklanır.

II numaralı alanda tarım faaliyetlerine bağlı geçici göçler yaşanırken, III numaralı alanda yaz turizminin canlanması mevsimlik işçi göçlerine neden olmaktadır.

IV numaralı alanda yer şekillerinin düz ve engebesiz olması tarımda makineleşmeyi kolaylaştırmış, bu durum iş gücü fazlalığı oluşturarak bölgeden dışarıya sürekli göçe yol açmıştır.

I, II ve III numaralı alanlardaki nüfus hareketlerinin tamamı coğrafyanın yalnızca nedensellik ilkesiyle incelenebilir; göçlerin alansal dağılışını gösteren dağılış ilkesi bu konuda uygulanamaz.

Show answer & explanation

Answer: II numaralı alanda tarım faaliyetlerine bağlı geçici göçler yaşanırken, III numaralı alanda yaz turizminin canlanması mevsimlik işçi göçlerine neden olmaktadır.

Answer

II numaralı alanda tarım faaliyetlerine bağlı geçici göçler yaşanırken, III numaralı alanda yaz turizminin canlanması mevsimlik işçi göçlerine neden olmaktadır.

Doğru seçenekte belirtildiği gibi, II numaralı alan olan Doğu Karadeniz kıyı kuşağı (Ordu-Giresun) fındık toplama döneminde yoğun tarımsal mevsimlik göç alırken, III numaralı alan (Antalya) yaz turizmi döneminde hizmet sektöründe çalışacak geçici iş gücü göçü çeker. Her iki bölgedeki göç hareketi de geçici (mevsimlik) niteliktedir.

Step-by-Step Solution

Haritada verilen numaralı alanların coğrafi özelliklerini ve ekonomik faaliyetlerini belirleme.

I numaralı alan Kocaeli/İstanbul çevresi (sanayi), II numaralı alan Doğu Karadeniz (tarım/fındık), III numaralı alan Antalya çevresi (turizm), IV numaralı alan ise Hakkâri yöresidir (dağlık/hayvancılık).

Sorudaki göç özelliklerini değerlendirebilmek için haritada işaretli alanların neresi olduğunu doğru teşhis etmek gerekir.

Alanlardaki göç türlerini (geçici/sürekli) ve nedenlerini eşleştirme.

I numaralı alan sanayiye bağlı sürekli göç alır. II numaralı alan fındık hasat döneminde tarımsal mevsimlik göç alır. III numaralı alan yazın turizme bağlı mevsimlik göç alır. IV numaralı alan ise engebeli yer şekilleri ve kısıtlı imkânlar nedeniyle dışarıya sürekli göç verir.

Ekonomik faaliyetlerin dönemselliği göçün geçici (mevsimlik) mi yoksa sürekli mi olduğunu belirler.

Seçenekleri bu bilgiler doğrultusunda analiz ederek doğru yargıyı bulma.

II numaralı alanda tarıma (fındık hasadı), III numaralı alanda ise yaz turizmine bağlı geçici/mevsimlik göçlerin gerçekleştiğini belirten yargının doğru olduğu görülür.

Elde edilen coğrafi bilgilerle seçeneklerdeki ifadelerin doğruluğu test edilir.

Key Concept

Türkiye'de göçlerin nedenleri ve sürelerine göre türleri (mevsimlik ve sürekli göçler)

Estimated Time:2m 0s

Göçlerin Nedenleri, Türleri ve Sonuçları

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes