Examkin

Yeryüzü Şekillerini Gösterme Yöntemleri

4 questions

All types4Multiple choice1Matching3
Question 1Question →

Haritacılıkta yeryüzü şekillerini göstermek amacıyla kullanılan yöntemler ile bu yöntemlerin temel özellikleri aşağıda verilmiştir. Sol sütundaki yöntemleri, sağ sütundaki en uygun açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Renklendirme Yöntemi
Gölgelendirme Yöntemi
Kabartma Yöntemi
İzohips Yöntemi

Matches

Show answer & explanation

Answer

Renklendirme yöntemi yükselti basamaklarının renk tonlarıyla eşleşir; gölgelendirme yöntemi ışık ve gölge ilişkisiyle eşleşir; kabartma yöntemi üç boyutlu maket modeliyle eşleşir; izohips yöntemi ise eş yükselti eğrileriyle eşleşir.
Renklendirme yöntemi yükselti basamaklarını renk tonlarıyla belirtir. Gölgelendirme yöntemi yamaçların ışık alma durumuna göre gölgelendirilmesidir. Kabartma yöntemi yeryüzü şekillerinin üç boyutlu kabartılmış maketidir. İzohips yöntemi ise eş yükselti eğrileriyle yer şekillerini gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Yöntemlerin temel tanımlarını incelemek
Dört yöntemin de kendine has görselleştirme teknikleri olduğunu belirlemek.
Yöntemlerin ayırt edici özelliklerini kavramak doğru eşleştirmeyi kolaylaştırır.
2
Anahtar kelimeler üzerinden eşleştirme yapmak
Renklendirme için 'renk tonları', gölgelendirme için 'ışık ve karanlık', kabartma için 'üç boyutlu model', izohips için 'kapalı eğriler' ifadelerini eşleştirmek.
Bu kelimeler yöntemlerin temel çalışma prensipleridir.

Key Concept

Yeryüzü Şekillerini Gösterme Yöntemlerinin Tanımları ve Özellikleri
Question 2Question →

Fizikî haritalarda yeryüzü şekillerini göstermek amacıyla en sık kullanılan yöntemlerden biri de renklendirme yöntemidir. Aşağıdaki görselde renklendirme yönteminde kullanılan bazı renkler ve temsil ettikleri yükselti basamakları gösterilmiştir.

[Görsel açıklaması: Yükselti basamakları ve renkleri gösteren bir dikey ölçek grafiği]

Türkiye fizikî haritası incelendiğinde, her ikisi de ova olan Çukurova'nın yeşil, Konya Ovası'nın ise sarı renkle gösterildiği görülmektedir.

Bu durum, Çukurova ile Konya Ovası'nın aşağıdakilerden hangisi bakımından farklı olmasından kaynaklanmaktadır?

Show answer & explanation

Answer: Ortalama yükseltileri

Answer

Çukurova ile Konya Ovası'nın ortalama yükseltilerinin farklı olması
Fizikî haritalarda renklendirme yöntemi kullanılırken renkler bitki örtüsü, iklim veya yer şekli türlerini değil, yalnızca deniz seviyesine göre olan yükselti basamaklarını gösterir. Çukurova deniz seviyesine yakın bir delta ovası (0-500 m) olduğu için yeşil renkle, Konya Ovası ise yüksek bir iç ova (500-1000 m) olduğu için sarı renkle gösterilmiştir. Dolayısıyla bu renk farkı, ovaların ortalama yükseltilerinin farklı olmasından kaynaklanır.

Step-by-Step Solution

1
Fizikî haritalarda renklendirme yönteminde kullanılan renklerin neyi ifade ettiğini belirleyin.
Bu yöntemde renkler bitki örtüsünü veya yer şeklinin türünü (ova, dağ) değil, sadece deniz seviyesine göre olan yükseltiyi gösterir.
Renklendirme yönteminin temel çalışma prensibini hatırlamak çözüme ulaşmanın ilk adımıdır.
2
Çukurova ve Konya Ovası'nın yükselti özelliklerini karşılaştırın.
Çukurova bir kıyı delta ovası olduğundan yükseltisi azdır ve yeşil renkle (0 - 500 m) gösterilir. Konya Ovası ise iç kesimlerde yer alan yüksek bir ova olduğundan sarı renkle (500 - 1000 m) gösterilir.
İki ovanın farklı renklerle gösterilmesinin sebebinin yükselti farkı olduğunu doğrulamak.

Key Concept

Renklendirme Yöntemi ve Renklerin Anlamı
Estimated Time:45s
Question 3Question →

Haritacılıkta yeryüzü şekillerini düzleme aktarmak amacıyla kullanılan yöntemler ile bu yöntemlerin temel özellikleri arasındaki eşleştirmeyi yapınız.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Renklendirme Yöntemi
Gölgelendirme Yöntemi
Kabartma Yöntemi
Tarama Yöntemi

Matches

Show answer & explanation

Answer

Renklendirme Yöntemi - Yükselti basamaklarının belirli renklerle gösterildiği yöntem; Gölgelendirme Yöntemi - Işık-gölge esasına dayanan yöntem; Kabartma Yöntemi - Üç boyutlu maket yöntemi; Tarama Yöntemi - Eğime göre çizgi kalınlık ve sıklığının değiştiği yöntem.
Renklendirme yöntemi yükselti basamaklarını gösterir; Gölgelendirme yöntemi ışık ve gölge dağılımına dayanır; Kabartma yöntemi üç boyutlu maket tasarımıdır; Tarama yöntemi ise eğime göre değişen çizgi sıklığı ve kalınlığı kullanır.

Step-by-Step Solution

1
Renklendirme Yöntemi ile ilgili tanımı belirleme.
Renklendirme yönteminin fiziki haritalarda yükselti basamaklarını göstermek amacıyla renklerin kullanıldığı bilgisiyle eşleştiği görülür.
Yöntemin temel çalışma prensibini tespit etmek.
2
Gölgelendirme Yöntemi ile ilgili tanımı belirleme.
Işığın belli bir açıdan gelerek bir yamacı aydınlık, diğer yamacı gölgede bırakması esasına dayanan tanım ile eşleşir.
Gölgelendirme tekniğinin görsel özelliğini ayırt etmek.
3
Kabartma Yöntemi ile ilgili tanımı belirleme.
Yer şekillerinin gerçeğe en yakın şekilde üç boyutlu gösterildiği yöntem olarak eşleştirilir.
Yöntemin boyut ve kullanım pratikliğini anlamak.
4
Tarama Yöntemi ile ilgili tanımı belirleme.
Eğime göre çizgilerin kalınlık, uzunluk ve sıklık özelliklerinin değiştiği tanım ile eşleşir.
Tarama yönteminin eğim-çizgi ilişkisi kuralını uygulamak.

Key Concept

Yeryüzü Şekillerini Gösterme Yöntemleri ve Özellikleri
Estimated Time:1m 30s
Question 4Question →

Fiziki coğrafya araştırmalarında ve harita üretiminde arazinin dikey boyutunun (morfolojik yapısının) iki boyutlu düzleme aktarılmasında kullanılan yöntemlerin kendilerine özgü teknik özellikleri bulunur.

Aşağıda verilen yeryüzü şekillerini gösterme y��ntemleri ile bu yöntemlerin kartografik tanımlarını doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Kabartma Yöntemi
Gölgelendirme Yöntemi
Renklendirme Yöntemi
Tarama Yöntemi

Matches

Show answer & explanation

Answer

Kabartma Yöntemi ile 33 boyutlu maket gösterimi; Gölgelendirme Yöntemi ile kuzeybatıdan gelen ışık/gölge etkisi; Renklendirme Yöntemi ile yükselti basamaklarının renklerle gösterimi; Tarama Yöntemi ile eğime göre değişen çizgi kalınlık ve sıkılık özellikleri eşleşmektedir.
Yeryüzü şekillerini gösterme yöntemlerinin her birinin kendine has kartografik kuralları ve gösterim teknikleri mevcuttur. Kabartma yöntemi 33 boyutlu modeller oluşturarak gerçeğe en yakın görünümü sağlarken; gölgelendirme yöntemi ışık ve gölge kontrastı kullanır. Renklendirme yöntemi yükselti basamaklarını renk tonlarıyla belirtirken; tarama yöntemi eğim derecesine bağlı olarak çizgi sıklığı ve kalınlığını ayarlar.

Step-by-Step Solution

1
Kabartma yönteminin temel özelliğini belirleme.
Kabartma yöntemi, yeryüzü şekillerini 33 boyutlu maketler hâlinde sunan ve gerçeğe en yakın gösteren yöntemdir. Bu özellik birinci açıklama ile eşleşir.
Yöntemin fiziki yapısı ve kullanım sınırlulukları bu tanımı gerektirir.
2
Gölgelendirme yönteminin temel özelliğini belirleme.
Gölgelendirme yöntemi, ışığın genellikle kuzeybatıdan geldiği varsayılarak harita üzerinde ışık-gölge dağılımı yapılması esasına dayanır. Bu özellik ikinci açıklama ile eşleşir.
Bu yöntem yükselti değerlerini doğrudan vermez, gölge tonlarıyla engebeyi belirginleştirir.
3
Renklendirme yönteminin temel özelliğini belirleme.
Renklendirme yöntemi, yükselti basamaklarını belirli renk standartları (yeşil, sarı, kahverengi vb.) ile gösterir. Bu özellik üçüncü açıklama ile eşleşir.
Bu yöntemde renkler bitki örtüsünü değil, yalnızca deniz seviyesine göre yükselti aralıklarını temsil eder.
4
Tarama yönteminin temel özelliğini belirleme.
Tarama yöntemi, eğimin fazla olduğu yamaçlarda kalın, sık ve kısa çizgilerin; eğimin az olduğu yerlerde ise ince, seyrek ve uzun çizgilerin kullanımını içerir. Bu özellik dördüncü açıklama ile eşleşir.
Eğim ve çizgi özellikleri arasındaki bu ilişki tarama yönteminin ayırt edici geometrik kuralıdır.

Key Concept

Yeryüzü Şekillerini Gösterme Yöntemleri ve Özellikleri
Yeryüzü Şekillerini Gösterme Yöntemleri Practice Questions — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin