Examkin

Bilgi Türleri

4 questions

All types4Multiple choice2Matching2
Question 1Question →

Fatma Teyze, komşusunun tavsiyesi üzerine diz ağrılarına iyi geleceğini düşünerek ağrıyan yerine lahana yaprağı sarmış ve ağrısının hafiflediğini görmüştür. Fatma Teyze'nin bu yolla elde ettiği bilgi; kişisel tecrübelere dayanan, sistemsiz, yöntemsiz ve günlük yaşamı kolaylaştırmayı amaçlayan pratik bir niteliğe sahiptir.

Buna göre, Fatma Teyze'nin edindiği bu bilgi aşağıdaki bilgi türlerinden hangisine örnektir?

Show answer & explanation

Answer: Gündelik bilgi

Answer

Gündelik bilgi
Doğru yanıt gündelik bilgidir. Gündelik bilgi; insanların günlük yaşamlarında karşılaştıkları sorunları çözmek amacıyla deneme-yanılma, gözlem ve kişisel tecrübeler sonucunda elde ettikleri, bilimsel veya felsefi bir sistemliliğe sahip olmayan, yaşamı kolaylaştıran pratik bilgilerdir. Fatma Teyze'nin diz ağrısına lahana sarması tam olarak bu tanıma uymaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Paragraftaki bilginin özelliklerini belirlemek
Fatma Teyze'nin diz ağrısını geçirmek için lahana yaprağı sarması; kişisel tecrübelere, komşu tavsiyesine (deneme-yanılma) dayanan, yöntemsiz ve pratik amaçlı bir bilgidir.
Verilen durumdaki bilginin elde ediliş yöntemini ve amacını saptamak bizi doğru bilgi türüne ulaştırır.
2
Elde edilen özellikleri bilgi türleriyle karşılaştırmak
Bu niteliklerin, gündelik yaşamı kolaylaştırmayı hedefleyen ve sistemsiz olan 'gündelik bilgi' tanımı ile birebir eşleştiği görülmüştür.
Her bilgi türünün kendine özgü ediniliş amacı ve yöntemi vardır; gündelik bilgi doğrudan yaşam tecrübesine ve faydaya dayanır.

Key Concept

Gündelik bilginin özellikleri ve diğer bilgi türlerinden farkları
Estimated Time:45s
Question 2Question →

Aşağıdaki sol sütunda verilen bilgi örneklerini, sağ sütundaki ait oldukları bilgi türleriyle doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Bir tarım işçisinin, gökyüzündeki bulutların rengine ve havadaki nem oranının hissiyatına dayanarak o gün yağmur yağacağını öngörmesi.
Bir zanaatkârın, metallerin esneme özelliklerinden yararlanarak dayanıklı tarım aletleri tasarlayıp üretmesi.
Bir sanatçının, tuval üzerine yağlı boya kullanarak doğadaki nesneleri kendi duygusal süzgecinden geçirip özgün bir kompozisyonla yansıtması.
Bir filozofun, ahlaki eylemlerin temelini sorgularken zihnin kavramsal yapısını kendi üzerine yönelerek tutarlı biçimde temellendirmesi.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Pratik tecrübeye dayalı yağmur öngörüsü gündelik bilgiyle; tarım aletleri üretimi teknik bilgiyle; özgün kompozisyon yaratımı sanat bilgiyle; refleksif zihinsel temellendirme ise felsefi bilgiyle eşleşmektedir.
Verilen durumlarda; yağmur tahmini gündelik bilgiyle, tarım aletleri yapımı teknik bilgiyle, özgün sanatsal üretim sanat bilgisiyle ve refleksif ahlak sorgulaması felsefi bilgiyle örtüşür.

Step-by-Step Solution

1
Sol sütundaki birinci öncülün analiz edilmesi.
Gözlem ve kişisel tecrübe içeren sistemsiz öngörü Gündelik Bilgi kapsamına girer.
Gündelik bilgi, yaşam tecrübelerine ve duyu algılarına dayanan, yöntemsiz bilgidir.
2
Sol sütundaki ikinci öncülün analiz edilmesi.
Maddi nesneleri biçimlendirerek araç-gereç üretme etkinliği Teknik Bilgi sınıfına girer.
Teknik bilgi, insan hayatını kolaylaştırmak amacıyla araç-gereç üretme ve pratik beceriyle ilgilidir.
3
Sol sütundaki üçüncü öncülün analiz edilmesi.
Özgünlük, güzellik ve yaratıcılık barındıran duygusal ifade Sanat Bilgisi sınıfına girer.
Sanat bilgi, sanatçının sezgisel ve yaratıcı gücüyle estetik kaygıyı yansıtmasıdır.
4
Sol sütundaki dördüncü öncülün analiz edilmesi.
Refleksif düşünceye ve rasyonel temellendirmeye dayalı sorgulama Felsefi Bilgi sınıfına girer.
Felsefi bilgi, rasyonel, sistemli ve kendi üzerine düşünen (refleksif) bir yapıya sahiptir.

Key Concept

Bilgi türlerinin temel özellikleri ve örnek olaylarla eşleştirilmesi.
Estimated Time:2m 0s
Question 3Question →

Aşağıda verilen insan etkinliklerini ve bilgi üretme süreçlerini, temsil ettikleri bilgi türleri ile eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Bir cam ustasının, eritilmiş camın soğuma hızını kontrol altında tutmak amacıyla kendi tasarladığı hava üfleme kanallarını kullanarak malzemenin kırılma direncini artırması.
Bir heykeltıraşın, mermer kütlesine şekil verirken fiziksel orantılardan ziyade kendi iç dünyasındaki yalnızlık hissini izleyiciye duyumsatmayı hedeflemesi.
Bir jeofizikçinin, yer kabuğundaki sismik dalga hareketlerini matematiksel modellerle analiz ederek levha tektoniği teorisini destekleyen genelgeçer verilere ulaşması.
Bir düşünürün, bilginin kaynağı ve sınırları üzerine düşünürken insan zihninin kendi kendini sorgulama (refleksif) gücünü temele alıp tutarlı bir sistem kurması.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Bir cam ustasının hava üfleme kanalları tasarlayarak kırılma direncini artırması 'Teknik bilgi' ile; heykeltıraşın iç dünyasındaki yalnızlığı yansıtmayı amaçlaması 'Sanat bilgisi' ile; jeofizikçinin sismik verileri modelleyerek genelgeçer bulgular elde etmesi 'Bilimsel bilgi' ile; düşünürün zihnin sınırlarını sorgulayıp tutarlı bir sistem kurması ise 'Felsefi bilgi' ile eşleşir.
Verilen örneklerdeki eylemlerin temel amaç ve nitelikleri incelendiğinde; cam ustasının pratik fayda odaklı tasarımı teknik bilgiye, heykeltıraşın öznel duygu aktarımı sanat bilgisine, jeofizikçinin yöntemsel ve matematiksel doğa analizi bilimsel bilgiye, düşünürün refleksif sorgulaması ve tutarlı sistemi ise felsefi bilgiye karşılık gelmektedir.

Step-by-Step Solution

1
İlk öncüldeki cam ustasının eylemi incelenir.
Cam ustası, alet yapma becerisini ve beceriye dayalı pratik fayda üretme amacını yansıtmaktadır. Bu durum teknik bilginin 'faydaya ve alet yapımına yönelik olma' özelliğiyle eşleşir.
Teknik bilgi, doğayı insanın pratik ihtiyaçlarına göre dönüştürmeyi amaçlayan bilgi türüdür.
2
İkinci öncüldeki heykeltıraşın eylemi incelenir.
Heykeltıraş, nesnel gerçeklikten ziyade öznel duyguları ve estetik yaratıcılığı temel almaktadır. Bu durum sanat bilgisinin 'öznel, sezgisel ve estetik beğeniye dayalı olma' özelliğiyle eşleşir.
Sanat bilgisi, güzeli ortaya koymayı amaçlayan, duygu ve yaratıcılığa dayanan öznel bir bilgi türüdür.
3
Üçüncü öncüldeki jeofizikçinin eylemi incelenir.
Jeofizikçi, nesnel yöntemler, gözlemler ve matematiksel modeller kullanarak genelgeçer yasalara ulaşmaktadır. Bu durum bilimsel bilginin 'yöntemli, sistemli, nesnel ve evrensel olma' özelliğiyle eşleşir.
Bilimsel bilgi, olguları temel alan, mantıksal, yöntemsel ve denetlenebilir genelgeçer bilgidir.
4
Dördüncü öncüldeki düşünürün eylemi incelenir.
Düşünürün kendi zihnini ve bilginin sınırlarını sorgulaması, düşünce üzerine düşünme eylemi olan 'refleksif olma' niteliğindedir. Ayrıca sistemli ve tutarlı bir yapı kurması felsefi bilginin 'rasyonel ve tutarlı olma' özelliğiyle eşleşir.
Felsefi bilgi; evreni, insanı ve yaşamı akıl temelinde refleksif, bütüncül ve tutarlı bir biçimde sorgulayan bilgi türüdür.

Key Concept

Farklı bilgi türlerinin (teknik, sanat, bilimsel, felsefi) kendilerine has yöntem, amaç ve özellikleri yönünden ayırt edilmesi.
Estimated Time:2m 0s
Question 4Question →

Karadeniz kıyılarında geleneksel yöntemlerle ahşap tekne yapan bir usta, herhangi bir teorik mühendislik eğitimi almamıştır. Ancak babasından ve ustalarından gördüğü pratik becerileri, ağacın esnekliğini ölçme yollarını ve el aletlerini kullanma maharetini birleştirerek deniz dalgalarına dayanıklı, işlevsel tekneler üretmektedir. Ustanın bu faaliyeti esnasında kullandığı, doğayı insan yararına değiştirmeyi amaçlayan ve pratik bir faydaya yönelen bilgi birikimi ön plana çıkmaktadır.

Buna göre, tekne ustasının tekneleri inşa ederken kullandığı bu bilgi türü aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Teknik bilgi

Answer

Teknik bilgi
Doğru cevap teknik bilgidir. Teknik bilgi, insanın doğayı pratik amaçları doğrultusunda değiştirerek fayda sağlamaya yönelik araç-gereç üretme ve kullanma bilgisidir. Geleneksel tekne ustasının araç gereçleri ve tecrübeyi kullanarak işlevsel tekneler inşa etmesi bu tanıma tam olarak uymaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Paragraftaki temel vurgunun belirlenmesi
Ustanın teorik mühendislik eğitimi almadığı, pratik becerilerle ve araç-gereçleri kullanarak işlevsel bir ürün (tekne) ortaya koyduğu tespit edilir.
Sorunun hangi bilgi türünün tanımına ve özelliklerine karşılık geldiğini anlamak.
2
Bilgi türlerinin tanımlarıyla karşılaştırma yapılması
İnsanın doğayı pratik amaçlarla değiştirmesi ve araç-gereç yapması özelliğinin teknik bilgi tanımıyla birebir örtüştüğü görülür.
Seçeneklerdeki diğer bilgi türlerini eleyerek doğru sonuca ulaşmak.

Key Concept

Teknik Bilgi
Bilgi Türleri Practice Questions — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin