Doğru Bilginin İmkansızlığı (Sofizm ve Septisizm)

Bir savın doğruluğunu kanıtlamak için bir ölçüte ihtiyaç duyarız. Ancak bu ölçütün kendisinin de doğru olduğunu kanıtlamak için başka bir ölçüte gereksinim duyarız. Bu yeni ölçütü temellendirmek için de bir başkası gerekecektir. Bu durum bizi ya kanıtların sonsuza kadar geriye gitmesine ya da doğruluğu henüz kanıtlanmamış bir varsayımı ön kabul olarak benimseyip kısırd��ngüye düşmeye zorlar.

Sextus Empiricus'un bu akıl yürütmesinden yola çıkılarak aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Sofist filozof Protagoras, 'İnsan her şeyin ölçüsüdür.' diyerek rüzgârın üşüyen bir kişi için soğuk, üşümeyen bir kişi için ise sıcak olduğunu belirtmiştir. Ona göre herkes için geçerli, mutlak ve değişmez bir doğru bilgi mevcut değildir; bilgi yalnızca algılayan özneye göre şekillenir.

Protagoras’ın bu parçada açıklanan yaklaşımı, bilgi felsefesinde aşağ��daki kavramlardan hangisiyle tanımlanır?

Pyrrhon (Piron) ve öğrencisi Timon'a göre duyularımız ve aklımız bize nesnelerin gerçek yapısını bildiremez. Aynı nesne farklı insanlara, hatta aynı insana farklı zamanlarda farklı görünebilir. Bu nedenle, kesin bir bilgiye ulaşmak mümkün değildir ve insan her türlü yargıdan kaçınmalıdır.

Bu parçaya göre septiklerin bilgi konusundaki temel tavrı aşağıdakilerden hangisidir?

Gorgias, ünlü üçlemesinin son adımında "Bilgi mevcut olsa bile bu bilgi bir başkasına aktarılamaz." tezini savunur. Ona göre, dış dünyadaki nesneleri algılamak için kullandığımız duyular ile bu algıları başkalarına iletmek için kullandığımız araç olan dil (logos) arasında aşılmaz bir uçurum vardır. Bizler karşımızdakine nesnelerin kendisini değil, yalnızca dilsel sembolleri aktarabiliriz. Ancak dil, nesnenin kendisi olmadığı gibi, her bireyin zihninde farklı tasarımlara yol açar. Bu durum, özneler arası ortak ve kesin bir bilginin paylaşımını olanaksız kılar.

Buna göre Gorgias'ın bu akıl yürütmesinden hareketle bilginin imkânsızlığına yönelik aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Septik düşünürlere göre, aynı nesne veya durum hakkında birbiriyle çelişen ve her biri kendince haklı gerekçelere sahip olan farklı iddialar ileri sürülebilir. Örneğin, bir şey aynı anda hem tatlı hem acı, hem iyi hem kötü olarak algılanabilir. Bu iddiaların her biri eşit derecede savunulabilir niteliktedir ve hangisinin kesin doğru olduğunu ortaya koyacak tarafsız bir ölçüt bulunmamaktadır. Bu durum karşısında yapılabilecek en doğru şey, herhangi bir iddia hakkında onay vermekten kaçınmak ve yargıyı askıya almaktır (epoché). Ancak bu sayede zihin çelişkilerin yarattığı gerilimden kurtulup sükunete (ataraxia) kavuşabilir.

Buna göre, parçada Septiklerin yargıyı askıya alma (epoché) tavrını benimsemelerinin temel gerekçesi olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilmiştir?

Bir nehrin akıntısına karşı duran iki kişiden biri suyun serinletici ve dinlendirici olduğunu söylerken, diğeri suyun üşütücü ve rahatsız edici olduğunu iddia eder. Septik filozof Sextus Empiricus'a göre, bu iki iddiadan birini diğerine üstün kılacak tarafsız bir hakem veya mutlak bir kriter bulunmamaktadır. Çünkü her iki insan da kendi algısal durumuna göre haklıdır. Bu parçadaki akıl yürütme, aşağıdaki yargılardan hangisini desteklemek amacıyla kullanılmaktadır?

Antik Çağ şüpheciliğinin öncülerinden Pyrrhon'un, çamura saplanan hocası Anaksarkhos'u kurtarmak için hiçbir çaba göstermeden yoluna devam ettiği anlatılır. Çevredekiler bu durumu ahlaki bir duyarsızlık olarak niteleyip onu suçlarken, çamurdan kendi imkânlarıyla çıkan Anaksarkhos, öğrencisinin bu tavrını takdir etmiştir. Çünkü Pyrrhon, hocasını kurtarma eyleminin kesin olarak 'iyi' ya da 'kötü' olduğuna dair bir bilgiye ulaşılamayacağını kabul etmiş ve yargıda bulunmaktan kaçınarak zihinsel dinginliğini korumuştur. Buna göre, Pyrrhon’un davranışının temelinde yer alan ve doğru bilginin imkânsızlığına dayanan felsefi tutum aşağıdakilerden hangisidir?