Din Felsefesinin Temel Kavramları

4 questions

Question 1Question

Evren ile aşkın bir güç arasındaki ilişki üzerine düşünen bir filozof şu değerlendirmede bulunur: 'Tüm var olanlar, kaynağını ve varlık zeminini tek bir mutlak ilke veya varlıkta bulur. Bu mutlak güç, evrendeki her şeyin içinde içkindir; yani hiçbir nesne veya olay O’nun dışında var olamaz. Ancak bu içkinlik, O’nu evrenle sınırlı kılmaz. O, aynı zamanda evrenin sınırlarını aşan, onu kapsayan ve değişmeyen aşkın bir boyuta sahiptir. Evren değişirken O, değişmezliğini korur; evren O’nun içinde devinir ancak O, bu devinimin ötesindedir.'

Buna göre, filozofun savunduğu bu yaklaşım aşağıdaki din felsefesi kavramlarından hangisiyle doğrudan ilişkilendirilebilir?

Show answer & explanation

Answer: Panenteizm (Kamu tanrıcılık)

Answer

Panenteizm (Kamu tanrıcılık) görüşü, evrenin Tanrı'nın içinde yer aldığını fakat Tanrı'nın evrenden ibaret olmadığını, hem içkin hem de aşkın niteliklere sahip olduğunu savunur.
Doğru cevap olan kamu tanrıcılığı (panenteizm), evrenin Tanrı'nın içinde yer aldığını (içkinlik) ancak Tanrı'nın evrenin sınırlarını aşan aşkın bir boyuta da sahip olduğunu (aşkınlık) savunan görüştür. Paragrafta yer alan 'O’nun içinde devinir ancak O, bu devinimin ötesindedir' ifadesi bu yaklaşıma doğrudan işaret etmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Paragraftaki Tanrı-evren ilişkisinin analiz edilmesi
Düşünürün Tanrı'nın hem evrenin içinde var olduğunu (içkinlik) hem de evreni aştığını (aşkınlık) savunduğu belirlenir.
Görüşün hangi teolojik/felsefi pozisyona ait olduğunu bulmak için öncelikle metindeki temel niteliklerin ayrıştırılması gerekir.
2
Seçeneklerdeki kavramların Tanrı-evren ilişkisi bakımından değerlendirilmesi
Deizmin aşkın ama müdahale etmeyen, panteizmin tamamen içkin ve özdeş, teizmin aşkın ve ayrı, agnostisizmin ise bilinemezci yapısı ile paragraftaki niteliklerin çeliştiği görülür.
Çeldirici kavramların elenebilmesi için her birinin Tanrı ve evren ilişkisine getirdiği tanımların bilinmesi gerekir.
3
Hem içkinliği hem aşkınlığı barındıran kavramın belirlenmesi
Her şeyin Tanrı'nın içinde olduğunu fakat Tanrı'nın evreni aştığını savunan panenteizm (kamu tanrıcılık) kavramına ulaşılır.
Metindeki 'evren O'nun içinde devinir ancak O, bu devinimin ötesindedir' ifadesi çift kutuplu yapıyı temsil eden panenteizm tanımıyla birebir örtüşür.

Key Concept

Din felsefesinde Tanrı-evren ilişkisini açıklayan temel kavramlar ve aralarındaki farklar.
Estimated Time:2m 0s
Question 2Question

Aşağıdaki din felsefesi kavramlarını, bu kavramların temel iddialarını içeren açıklamalarla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Teizm (Tanrıcılık)
Deizm (Yaradancılık)
Panteizm (Tümtanrıcılık)
Agnostisizm (Bilinemezcilik)

Matches

Show answer & explanation

Answer

Teizm kavramı evreni yaratan ve ona müdahale eden Tanrı inancıyla; Deizm kavramı evreni yarattıktan sonra müdahale etmeyen Tanrı inancıyla; Panteizm kavramı Tanrı ile evreni bir tutan yaklaşımla; Agnostisizm kavramı ise Tanrı'nın varlığının bilinemeyeceği iddiasıyla eşleşmelidir.
Teizm, evreni yaratan ve müdahale eden Tanrı inancını; Deizm, yaratan ama müdahale etmeyen Tanrı anlayışını; Panteizm, Tanrı ile evrenin bir ve aynı olduğunu; Agnostisizm ise Tanrı'nın varlığının bilinemeyeceğini savunur.

Step-by-Step Solution

1
Teizm kavramının tanımını incelemek.
Teizm, evreni yaratan ve vahiy yoluyla insanlığa müdahale eden etkin Tanrı inancıdır. Bu nedenle evrene müdahale eden Tanrı açıklamasıyla eşleşir.
Teizm kelime kökeni olarak Tanrıcılık anlamına gelir ve dinlerin aktif Tanrı tasavvurunu temel alır.
2
Deizm kavramının tanımını incelemek.
Deizm, Tanrı'nın evreni mükemmel bir makine gibi yarattığını fakat sonrasında ona müdahale etmediğini savunur. Dolayısıyla yaratıp müdahale etmeyen Tanrı açıklamasıyla eşleşir.
Deizm dinlerin peygamber ve vahiy gibi unsurlarını kabul etmez, aklı ve doğayı temel alır.
3
Panteizm ve Agnostisizm kavramlarının tanımlarını incelemek.
Panteizm Tanrı ve doğayı bir ve özdeş tutarken, Agnostisizm Tanrı'nın varlığının insan zihniyle bilinemeyeceğini ifade eder. Bu doğrultuda ilgili tanımlarla eşleştirilir.
Her iki kavram da din felsefesinde Tanrı-evren ilişkisini ve Tanrı'nın bilinebilirliği problemini ele alan temel kavramlardandır.

Key Concept

Din Felsefesinin Temel Kavramları
Question 3Question

Evrendeki mükemmel düzeni ve doğa yasalarını inceleyen bir filozof, bu sistemin arkasında akıllı ve bilinçli bir ilk nedenin var olması gerektiği sonucuna ulaşır. Ancak ona göre bu yaratıcı güç, evreni kurup yasalarını belirledikten sonra onun işleyişine bir daha müdahale etmemiştir. Dolayısıyla doğa yasalarının dışına çıkan mucizelerin gerçekleşmesi, Tanrı'nın insanlara peygamberler aracılığıyla vahiy göndermesi veya dinî kurallarla toplumsal yaşama yön vermesi rasyonel olarak savunulamaz.

Bu parçada savunulan görüşler din felsefesinin aşağıdaki kavramlarından hangisiyle doğrudan ilişkilendirilebilir?

Show answer & explanation

Answer: Deizm (Yaradancılık)

Answer

Deizm (Yaradancılık)
Doğru seçenek olan yaradancılık (deizm), evreni yaratan ancak ona vahiy, mucize veya peygamberler aracılığıyla müdahale etmeyen aşkın bir Tanrı inancını savunur. Parçada da ilk nedenin varlığının kabul edildiği ancak dinlerin peygamberlik ve vahiy gibi kurumsal unsurlarının reddedildiği açıkça belirtilmektedir. Bu nedenle parçadaki görüşler doğrudan yaradancılık (deizm) ile ilişkilidir.

Step-by-Step Solution

1
Parçadaki temel iddiayı ve anahtar ifadeleri belirlemek.
Filozofun evrende akıllı bir yaratıcı gücü kabul ettiği fakat bu gücün yaratma eyleminden sonra evrene müdahale etmediğini (vahiy, mucize ve peygamberlik kurumlarını reddederek) savunduğu belirlenir.
Metnin ana fikrini ve felsefi argümanını doğru şekilde çözümlemek amacıyla bu adım atılmıştır.
2
Belirlenen iddiayı din felsefesindeki inanç biçimleriyle karşılaştırmak.
Yaratıcıyı kabul eden ama O'nun evrene müdahalesini, vahyi ve peygamberliği reddeden görüşün 'Deizm' (Yaradancılık) olduğu tespit edilir.
Din felsefesi kavramlarının ayırt edici özelliklerini uygulayarak doğru kavrama ulaşmak amacıyla bu karşılaştırma yapılmıştır.

Key Concept

Deizm (Yaradancılık) kavramı ve teizm ile olan farkı
Question 4Question

Aşağıda din felsefesinde kullanılan temel kavramlar ve bu kavramların açıklamaları verilmiştir. Buna göre, sol sütundaki kavramları sağ sütundaki en uygun açıklamalarıyla eşle��tiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Aşkın (Aşkınlık)
İçkin (İçkinlik)
Teodise
Vahiy

Matches

Show answer & explanation

Answer

Aşkın terimi Tanrı'nın evrenin ötesinde olmasıyla; İçkin terimi Tanrı'nın evrenin içinde bulunmasıyla; Teodise terimi kötülük problemine karşı Tanrı'nın adaletini savunmayla; Vahiy terimi ise yaratıcı mesajların elçiler aracılığıyla bildirilmesiyle eşleşir.
Doğru eşleştirmede her kavram kendi felsefi tanımıyla buluşmaktadır. Aşkın kavramı evrenin ötesindeki bir Tanrı'yı, içkin kavramı evrenin içindeki bir Tanrı'yı, teodise kötülük karşısında Tanrı'nın adaletini savunmayı, vahiy ise ilahi mesajların elçilerle iletilmesini temsil eder.

Step-by-Step Solution

1
Aşkın (Aşkınlık) kavramını tanımlayın.
Aşkın, Tanrı'nın doğanın ve fiziksel evrenin ötesinde, ondan bağımsız ve farklı bir varlık yapısına sahip olduğunu belirtir. Bu durum, Tanrı'nın evrenin dışında bulunması anlamına gelen ifadeyle eşleşir.
Kavramın ontolojik sınırlarını belirlemek için.
2
İçkin (İçkinlik) kavramını tanımlayın.
İçkin, Tanrı'nın evrenin her noktasında, doğanın işleyişinde bizzat var olduğunu ve evrenle bütünleştiğini belirtir. Bu durum, Tanrı'nın evrenin içinde mevcut olması anlamına gelen ifadeyle eşleşir.
Aşkın kavramının karşıt anlamını netleştirmek için.
3
Teodise kavramını tanımlayın.
Teodise, evrendeki acı ve kötülüklerin varlığına rağmen Tanrı'nın adil ve iyi olduğunu mantıksal olarak kanıtlama ve savunma girişimidir.
Din felsefesinin en temel problemlerinden kötülük sorununa verilen yanıtı kavramak için.
4
Vahiy kavramını tanımlayın.
Vahiy, Tanrı'nın bildirmek istediği inanç, ibadet ve ahlak kurallarını peygamberler aracılığıyla insanlara iletmesidir.
Tanrı-insan arasındaki bilgisel iletişimin adını koymak için.

Key Concept

Din felsefesinin temel kavramları arasındaki farkları analiz etme.
Estimated Time:1m 30s
Din Felsefesinin Temel Kavramları Practice Questions — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin