Examkin

İdeal Düzeni Kabul Eden Yaklaşımlar

3 questions

All types3Multiple choice2Matching1
Question 1Question →

Siyaset felsefesinde ideal bir toplumsal düzenin olabileceğini savunan yaklaşımlar, bu düzenin dayandığı temel ilkeler konusunda farklı görüşler öne sürmüşlerdir. Örneğin liberalizm, bireysel girişimlerin ve hakların korunması amacıyla devletin müdahalesinin en aza indirilmesi gerektiğini savunurken; sosyalizm ise üretim araçlarının ortak mülkiyetini ve toplumsal sınıfların ortadan kaldırılmasını hedefler.

Buna göre, ideal düzeni kabul eden bu yaklaşımlardan liberalizm ve sosyalizmin sırasıyla temel aldığı ilkeler aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Özgürlük - Eşitlik

Answer

Özgürlük - Eşitlik
Metinde ifade edildiği üzere, liberalizm bireyin serbestliğini ve haklarını korumak için devlet müdahalesini sınırlayarak 'özgürlük' ilkesini; sosyalizm ise sınıfsız bir toplum ve ortak mülkiyet hedefiyle 'eşitlik' ilkesini ideal düzenin temeline koyar. Dolayısıyla doğru sıralama özgürlük ve eşitlik olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Metinde geçen liberalizm açıklamasını inceleme
Devlet müdahalesinin en aza indirgenmesi ve bireysel hakların korunması vurgulandığından liberalizmin temel ilkesinin 'özgürlük' olduğu belirlenir.
Liberalizmin odağındaki ana kavramı tespit etmek için.
2
Metinde geçen sosyalizm açıklamasını inceleme
Üretim araçlarının ortak mülkiyeti ve sınıfsız toplum vurgulandığından sosyalizmin temel ilkesinin 'eşitlik' olduğu belirlenir.
Sosyalizmin odağındaki ana kavramı tespit etmek için.
3
Tespit edilen ilkeleri sırasıyla birleştirme
Sırasıyla 'Özgürlük - Eşitlik' kavramlarına ulaşılır.
Soruda istenen doğru sırayı bulmak için.

Key Concept

İdeal Düzeni Kabul Eden Yaklaşımların Temel İlkeleri (Özgürlük, Eşitlik, Adalet)
Question 2Question →

Siyaset felsefesinde ideal bir toplumsal düzenin kurulabileceğini savunan düşünürler ve akımlar, bu düzenin hangi temel değere dayanması gerektiği konusunda farklı yaklaşımlar geliştirmişlerdir. Aşağıdaki sol sütunda verilen yaklaşımları ve kuramları, sağ sütunda yer alan temel iddialarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Liberalizm
Sosyalizm
Platon'un Organik Devlet Kuramı
Rawls'un Hakkaniyet Olarak Adalet Kuramı

Matches

Show answer & explanation

Answer

Liberalizm - Devletin müdahalesini sınırlayarak bireysel hakları, özel mülkiyeti ve serbest piyasa ekonomisini ideal toplumsal düzenin merkezine yerleştirir; Sosyalizm - Özel mülkiyetin yol açtığı sınıfsal ayrımları reddederek üretim araçlarının ortak mülkiyetine dayalı, sınıfsız ve sömürüsüz bir toplumsal yapıyı hedefler; Platon'un Organik Devlet Kuramı - Toplumun her kesiminin kendi ruhsal yapılarına uygun erdemleri hayata geçirerek kendine düşen ödevi yerine getirmesini adaletin ve ideal düzenin koşulu olarak görür; Rawls'un Hakkaniyet Olarak Adalet Kuramı - Bilinmezlik perdesi arkasındaki bireylerin, toplumdaki en dezavantajlı kesimlerin lehine olacak şekilde temel özgürlükleri ve dağıtıcı adalet ilkelerini seçmesini esas alır.
Doğru eşleştirmeler, her düşünsel yaklaşımın ideal düzeni temellendirirken öne sürdüğü temel kavramları ve ilkeleri yansıtır. Bireysel özgürlük ve serbest piyasa vurgusu liberalizmi; sınıf ayrımının reddi ve ortak mülkiyet sosyalizmi; toplumsal sınıfların kendi erdemlerine göre iş bölümü yapması Platon'un organik devlet kuramını; adalet ve dezavantajlıların haklarının korunması ise John Rawls'un hakkaniyet ilkesini temsil eder.

Step-by-Step Solution

1
Liberalizm kavramının temel değerini ve devlet anlayışını analiz etme.
Liberalizmin özgürlük, bireysel haklar ve asgari devlet müdahalesi üzerinde durduğu belirlenir. Bu tanım, özel mülkiyet ve serbest piyasa vurgusu yapan açıklamayla eşleştirilir.
İdeal düzeni kabul edenlerden özgürlüğü temel alan yaklaşımın niteliklerini ayırt etmek.
2
Sosyalizm yaklaşımının toplumsal düzen ve mülkiyet ilişkisini değerlendirme.
Sosyalizmin sınıfsız toplum idealine ve özel mülkiyet karşıtlığına dayandığı tespit edilir. Bu iddia, üretim araçlarının ortak mülkiyetini savunan açıklamayla eşleştirilir.
Eşitliği temel alan yaklaşımın ayırt edici niteliklerini kavramak.
3
Platon'un devlet anlayışı ve adalet kuramını inceleme.
Platon'un insan ruhu ile devlet arasında organik bir bağ kurduğu ve herkesin kendi doğasına uygun sınıfın erdemini sergilemesini adalet saydığı görülür. Bu açıklama, toplumsal sınıfların iş bölümü ve erdemleriyle ilgili olan ifadeyle eşleştirilir.
Antik dönem adalet merkezli ideal düzen anlayışını doğrulamak.
4
John Rawls'un modern adalet teorisini çözümleme.
Rawls'un 'bilinmezlik perdesi' kavramıyla adaleti, en zayıf durumdakilerin hakkını gözetecek şekilde kurguladığı belirlenir. Bu kuram, dezavantajlı kesimlerin korunmasını temel alan açıklamayla eşleştirilir.
Çağdaş adalet merkezli ideal düzen yaklaşımını saptamak.

Key Concept

İdeal Düzeni Kabul Eden Yaklaşımların Temel İlkeleri ve Temsilcileri
Estimated Time:2m 0s
Question 3Question →

Bir anayasa komisyonu, yeni kurulacak bir ülkenin yasalarını tasarlarken üyelerin kişisel çıkarlarını bir kenara bırakmasını istemektedir. Bunun için üyelere şu kural konur: "Belirleyeceğiniz yasalar kabul edildikten sonra, bu yeni toplumda hangi sosyal sınıfta, hangi gelir düzeyinde ve hangi fiziksel veya zihinsel özelliklerle yaşayacağınız kurayla belirlenecektir." Bu kural üzerine komisyon üyeleri; zengin-fakir, güçlü-zayıf ayrımı gözetmeksizin, toplumdaki en dezavantajlı bireyin bile insanca yaşamasını güvence altına alacak haklar üzerinde uzlaşırlar.

Bu parçada betimlenen durum, ideal bir toplumsal düzenin inşasında aşağıdaki ilkelerden hangisinin temel alınması gerektiğini savunmaktadır?

Show answer & explanation

Answer: Hakkaniyet ve fırsat eşitliğine dayalı bir adaletin toplumda hâkim kılınmasını

Answer

Hakkaniyet ve fırsat eşitliğine dayalı bir adaletin toplumda hâkim kılınmasını
Parçada betimlenen senaryo John Rawls'un meşhur 'bilinmezlik perdesi' (veil of ignorance) metaforudur. Bireylerin toplumdaki rollerini bilmeden karar aldıkları bu durumda, kendilerini korumak adına hakkaniyete ve adalete uygun ilkeleri seçecekleri savunulur. Bu nedenle hakkaniyet ve fırsat eşitliğine dayalı bir adaletin toplumda hâkim kılınmasını içeren seçenek doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Parçada verilen senaryoyu felsefi açıdan analiz etme
Üyelerin kendi konumlarını bilmeden karar almaları kuralı, John Rawls'un 'bilinmezlik perdesi' (veil of ignorance) kavramına karşılık gelmektedir.
Toplumsal kuralların tarafsızca ve adil biçimde belirlenebilmesi için katılımcıların kişisel çıkarlarından sıyrılması gerekir.
2
Düşünce deneyinin amacını ve sonucunu belirleme
Katılımcılar en alt tabakada yer alma ihtimalini gözeterek dezavantajlı grupları koruyacak ve fırsat eşitliği sağlayacak kurallar koyarlar.
Bilinmezlik durumunda rasyonel bireyler, riskleri en aza indirmek için adalet ve hakkaniyet ilkelerini tercih eder.
3
Seçeneklerdeki yaklaşımları analiz edip doğru olanı tespit etme
Senaryodaki durum, ideal düzenin temelinde 'adalet' ilkesinin bulunması gerektiğini savunan yaklaşımla birebir örtüşür.
Hakkaniyet ve fırsat eşitliği, adaleti temel alan ideal düzen yaklaşımlarının (özellikle Rawls'un) merkezinde yer alır.

Key Concept

İdeal Düzenin Temelinde Adaleti Gören Yaklaşım (John Rawls'un Adalet Kuramı ve Bilinmezlik Perdesi)
Estimated Time:2m 0s