Examkin

Ontoloji ve Metafizik Ayrımı

3 questions

All types3Multiple choice1Matching2
Question 1Question →

Aşağıda sol sütunda verilen varlık felsefesine ait kavramsal belirlemeler ile sağ sütundaki açıklamaları ve örnek soruları doğru biçimde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Ontolojinin (varlıkbilim) genel inceleme konusu
Metafiziğin (doğaötesi) genel inceleme konusu
Ontoloji disiplinine ait bir soru örneği
Metafizik disiplinine ait bir soru örneği

Matches

Show answer & explanation

Answer

Ontolojinin genel konusu var olmak bakımından var olan her şeyle eşleşir; metafiziğin konusu fiziksel evrenin ötesindeki aşkın gerçekliklerle eşleşir; ontolojik soru örneği varlığın temelindeki ana madde sorgulamasıyla eşleşir; metafiziksel soru örneği ise ruhun ölümden sonraki akıbeti sorgulamasıyla eşleşir.
Ontolojinin genel inceleme konusu, var olan her şeyi var olmak bakımından ele alan açıklamayla; metafiziğin inceleme konusu, doğaüstü ve aşkın alanı inceleyen açıklamayla; ontolojik soru, arkhe sorgulamasıyla; metafiziksel soru ise ruhun ölümsüzlüğü sorgulamasıyla doğru şekilde eşleştirilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Ontolojinin tanımını belirleyerek uygun açıklamayla eşleştirme.
Ontolojinin var olan her şeyi varlık olmak bakımından incelediği belirlenerek birinci sağ ögeyle eşleştirilir.
Ontoloji ile metafizik arasındaki kapsam farkını ortaya koymak.
2
Metafiziğin tanımını belirleyerek uygun açıklamayla eşleştirme.
Metafiziğin duyular dışı, doğaüstü ve aşkın olanı ele aldığı saptanarak ikinci sağ ögeyle eşleştirilir.
Metafiziğin fiziksel gerçekliği aşan yapısını tanımlamak.
3
Soru örneklerini yöneldikleri felsefi problemlere göre sınıflandırma.
Varlığın özünü/maddesini soran sorunun ontolojik, ruhun ölümsüzlüğünü soran sorunun ise metafiziksel olduğu tespit edilerek sırasıyla üçüncü ve dördüncü ögelerle eşleştirilir.
Soruların incelediği konuların somut/soyut ya da fiziksel/fizikötesi olma durumunu ayırt etmek.

Key Concept

Ontoloji ile metafizik arasındaki en temel fark, ontolojinin genel olarak var olan her şeyi (somut ve soyut) konu edinmesine karşın, metafiziğin yalnızca duyusal dünyanın ötesindeki fizikötesi, aşkın ve doğaüstü konuları ele almasıdır.
Question 2Question →

Varlık felsefesinde ontoloji ile metafizik alanlarının konu ve sınır farkı göz önüne alındığında, sol sütunda verilen açıklama ve araştırma sorularını sağ sütunda yer alan kavramsal çerçevelerle doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Duyular üstü olan, deneyle doğrulanamayan ruh, Tanrı, ölüm sonrası hayat gibi aşkın (transandantal) konuların bilgisine ulaşma çabası.
Var olanı, var olması bakımından (somut ve soyut yönleriyle) rasyonel ve mantıksal bir bütünlük içinde açıklama çabası.
Varlığın nihai nedeni ve ilk ilkeleri (arkhe) nelerdir? Evrenin amacı var mıdır?
Zihinden bağımsız bir dış dünya var mıdır? Varlık tek bir tözden mi yoksa birden fazla tözden mi oluşur?

Matches

Show answer & explanation

Answer

Duyular üstü aşkın konular metafiziğin alanıyla; varlığın bir bütün olarak incelenmesi ontolojinin alanıyla; ilk neden ve arkhe soruları metafiziğin sorularıyla; dış dünya ve tözün niceliği soruları ise ontolojinin sorularıyla eşleşir.
Duyular üstü aşkın konular metafiziğin araştırma alanı ve ilk neden soruları metafiziğin soruları ile; varlığın rasyonel bütünlüğü ontolojinin araştırma alanı ve gerçeklik/töz soruları ontolojinin soruları ile doğru biçimde eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Aşkın ve duyular üstü alanın incelenmesini ifade eden belirlemeyi incelemek.
Duyular üstü olan ruh, Tanrı ve ölüm sonrası gibi konuların metafiziğin araştırma alanı olduğu belirlenir.
Metafizik, kelime anlamı olarak 'fizik ötesi' demektir ve doğayı aşan konuları konu edinir.
2
Varlığı 'var olması bakımından' inceleyen tanımı incelemek.
Bu tanımın ontolojinin (varlık bilimi) temel yönelimi olduğu belirlenir.
Ontoloji, var olanı varlık olarak ele alır ve rasyonel çerçevede bütünüyle inceler.
3
Arkhe ve ilk neden sorularını analiz etmek.
Evrenin nihai amacı ve ilk nedenleri metafiziksel sorgulamaya aittir.
Metafizik, kurucusu Aristoteles'ten bu yana varlığın ilk ilkelerini ve nedenlerini araştırır.
4
Dış dünya gerçekliği ve töz niceliği sorularını analiz etmek.
Bu soruların ontolojinin temel soruları olduğu belirlenir.
Varlığın nicel ve nitel özellikleri ile realizm-nihilizm tartışması ontolojinin kapsamındadır.

Key Concept

Ontoloji ve Metafizik Ayrımı
Estimated Time:2m 0s
Question 3Question →

Varlık felsefesinde ontoloji ve metafizik terimleri zaman zaman birbirinin yerine kullanılsa da aralarında belirgin sınırlar bulunur. Ontoloji, var olanı, varlığın temel kategorilerini ve ne türden şeylerin gerçekten var olduğunu sorgularken; metafizik, fiziksel evrenin ötesindeki ilk ilkeleri, aşkın varlıkları, ruhun ölümsüzlüğü veya Tanrı gibi duyular üstü konuları ele alır.

Buna göre, ontoloji ile metafizik arasındaki ayrıma ilişkin aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Ontoloji var olanın kategorilerini, yapısını ve mevcudiyetini somut ve soyut boyutlarıyla ele alırken; metafizik fiziksel evrenin ötesinde kalan aşkın, doğaüstü ve ilk nedenleri araştırır.

Answer

Ontoloji var olanın kategorilerini, yapısını ve mevcudiyetini somut ve soyut boyutlarıyla ele alırken; metafizik fiziksel evrenin ötesinde kalan aşkın, doğaüstü ve ilk nedenleri araştırır.
Ontoloji var olanın mevcudiyetini ve temel kategorilerini ele alarak somut veya soyut var olanlar üzerinde dururken, metafizik doğaüstü, aşkın ve duyular ötesi olan fiziksel gerçeklik dışı ilk nedenleri araştırır. Bu durum iki disiplin arasındaki temel kavramsal farkı açıklar.

Step-by-Step Solution

1
Parçada verilen tanımları ve sınırları analiz etmek.
Ontolojinin var olanın yapısını ve kategorilerini sorguladığı, metafiziğin ise fiziksel gerçekliğin ötesindeki aşkın konuları (ruh, Tanrı vb.) ele aldığı belirlenmiştir.
Soru kökündeki kavramsal ayrımı doğru konumlandırmak amacıyla parçadaki temel vurgular saptanır.
2
Seçenekleri kavramsal doğruluk açısından elemek.
Doğru tanımlamayı içeren ifadenin yer aldığı seçeneğe ulaşılırken; bilim-felsefe karışıklığı, nihilizm-realizm tartışması, epistemolojik kavramlar ve estetik/etik konularını içeren diğer seçenekler elenir.
Ontoloji ve metafizik ayrımına uymayan kavramsal hataları tespit etmek için her bir seçenek ayrı ayrı analiz edilir.

Key Concept

Ontoloji ve Metafizik Ayrımı
Estimated Time:2m 0s
Ontoloji ve Metafizik Ayrımı Practice Questions — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin